I SA/Bd 1055/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę I SA/Bd 1055/11 U Z A S A D N I E N I E Organy podatkowe ustaliły, iż skarżący z dniem 4 października 2005r. stał się podatnikiem podatku VAT. W związku z czym Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...] o Nr [...] w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące od października do grudnia 2005r. oraz od stycznia do listopada 2006 i umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję Naczelnika w mocy. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż skarżący wnosząc skargę do tut. Sądu uchybił terminowi do jej wniesienia. W konsekwencji skarga postanowieniem z dnia [...] w sprawie [...] została przez WSA w Bydgoszczy odrzucona, a ww. postanowienie z dniem 23 grudnia 2009r. stało się prawomocne. W tej sytuacji strona postanowiła wzruszyć decyzję z dnia [...]w trybie nadzwyczajnym i dlatego 25 października 2010 r. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] oraz o wstrzymanie jej wykonania, opierając swe żądanie na twierdzeniu, iż przy wydaniu decyzji naruszono art. 247 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji stwierdzając, iż w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, co oznacza, że nie zaszły przesłanki z art. 247 § 1 pkt 2 Op. Następnie decyzją z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z [...] Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła 8 kwietnia 2011 r. skargę do tut. Sądu. A następnie wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2011 r.( uzupełnionym pismem z 16 sierpnia 2011 r. ) złożyła do organu wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] Organ rozpoznając powyższy wniosek stwierdził, że w tej sytuacji należy zawiesić postępowanie z tego wniosku, co uczynił postanowieniem z [...] Organ zawieszając postępowanie uznał, ze w sprawie wystąpiła przesłanka wskazana w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej obligująca go do zawieszenia postępowania gdyż rozstrzygnięcie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] zależy od rozstrzygnięcia tut. Sądu uprzednio wniesionej przez stronę skargi, rozpatrywanej pod sygnaturą [...]. Zdaniem organu rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania sądowego, a prawomocne orzeczenie sądowe stanowić będzie podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu. Wyjaśnił, że z przepisu tego wynika, iż w toku postępowania podatkowego mogą pojawić się okoliczności, które powodują, że jego dalsze prowadzenie jest niemożliwe lub niecelowe. Użycie w tym przepisie słowa "zawiesza" oznacza, że w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w przywołanym artykule organ podatkowy jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu. Dyrektor wskazał, że jedną z przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego jest uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydanie decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). Przesłanka ta stawia wymóg, aby rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane było uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej w drodze orzeczenia należącego do kompetencji innego organu lub sądu, po rozstrzygnięciu której jest dopiero możliwe kontynuowanie postępowania zasadniczego. Zdaniem organu kwestia stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Nr [...], jest zagadnieniem łączącym postępowanie sądowe i postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji organu podatkowego. Organ podniósł, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym zaskarżona decyzja z [...] zostanie poddana kontroli sądu przede wszystkim z punktu widzenia jej zgodności z normami prawa procesowego. Z tego też względu ustalenia poczynione w postępowaniu sądowym mają decydujące znaczenie dla wyniku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organu podatkowego. W konsekwencji w opinii Dyrektora do czasu podjęcia prawomocnego rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w przedmiocie zasadności decyzji z dnia [...], Nr [...] zasadnym było zawieszenie postanowieniem z dnia [...]., postępowania wszczętego z wniosku strony. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia wniosła zażalenie, zaś organ postanowieniem z dnia [...]. utrzymał w mocy swoje postanowienie. Powyższe postanowienie zostało przez stronę zaskarżone do tut. Sądu i sprawa ta jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. W skardze strona wniosła o uchylenie ww. postanowienia oraz postanowienia poprzedzającego (z dnia [...] poprzez stwierdzenie ich nieważności. Zdaniem skarżącego oba postanowienia wprost naruszają art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ nie może być podstawą zawieszenia postępowania przyszły wyrok WSA w Bydgoszczy w takich sprawach jak o sygn. akt [...] i o sygn. akt [...], który zanim stanie się prawomocny, może zostać zaskarżony do NSA. W ocenie strony, nawet gdyby zawieszenie postępowania spełniało przesłanki z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, to postępowanie winno ulec zawieszeniu nie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez WSA, lecz do czasu rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt [...], która toczy się przed WSA w Bydgoszczy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 09 stycznia 2012r. skarżący wniósł o wyeliminowanie z obrotu prawnego, poprzez stwierdzenie nieważności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...] oraz poprzedzającego je postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...], w trybie art. 119 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podtrzymując wcześniejsze zarzuty podniósł, że skarga wniesiona do Sądu nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 201 § 1 O.p. i prawo dopuszcza równoległe prowadzenie przez Sąd oraz organ, spraw dotyczących tego samego aktu, jak w niniejszym przypadku. Dla poparcia swej tezy powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 06 kwietnia 2011r. sygn. akt I SA/Po 59/11. Ponadto w ocenie strony najbardziej istotną przesłanką za stwierdzeniem nieważności zaskarżonych postanowień jest fakt, że Dyrektor Izby Skarbowej w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej w podatku VAT, które bezpodstawnie uległo zawieszeniu, obowiązany będzie ustalić przesłanki skutkujące stwierdzeniem nieważności i stwierdzić jej nieważność, mimo wyroku oddalającego skargę na tę decyzję, ponieważ decyzją wymiarową naruszono wprost art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Stwierdzenie nieważności w niniejszej sprawie ze skutkiem ex tunc pozwoli podatnikowi skutecznie dochodzić swych praw w odzyskaniu nienależnie pobranej, niebagatelnej dla podatnika kwoty podatku VAT, bez przeszkód i skutków wywołanych bezpodstawnym zawieszeniem postępowania. W piśmie procesowym z dnia 17 stycznia 2012r. organ ustosunkował się do ww. pisma strony skarżącej, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Jednocześnie podał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...], sygn akt [...], oddalił skargę na decyzję z dnia [...] Nr [...]. W tej sytuacji organ uznał, iż w przedmiotowej sprawie odpadła przyczyna zawieszenia postępowania w związku z czym postanowieniem z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie i po uprawomocnieniu się orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy - decyzją z dnia [...] r., Nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, stosując kryterium legalności wydanych aktów lub działań administracji. Sąd dokonuje kontroli z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę stan prawny istniejący w dacie wydania tego aktu oraz stan faktyczny ustalony przez organy prowadzące postępowanie w sprawie. Przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność zawieszenia postępowania w sprawie wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] mocą której Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy swą poprzednią decyzję z [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] Przystępując do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy przywołać stan faktyczny sprawy. Organy podatkowe po kontroli w firmie strony w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług ustaliły, iż skarżący z dniem 4 października 2005r. stał się podatnikiem podatku VAT. W związku z czym Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...]. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. z dnia [...]. o Nr [...]w części dotyczącej ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego za miesiące od października do grudnia 2005r. oraz od stycznia do listopada 2006 i umorzył postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał decyzję Naczelnika w mocy. Decyzja ta stała się ostateczna, gdyż skarżący wnosząc skargę do tut. Sądu uchybił terminowi do jej wniesienia. W konsekwencji skarga postanowieniem z dnia [...]w sprawie [...] została przez WSA w Bydgoszczy odrzucona, a ww. postanowienie z dniem 23 grudnia 2009r. stało się prawomocne. Wobec tego strona postanowiła wyeliminować wskazaną decyzję w trybie nadzwyczajnym. Należy podkreślić, że przedmiotem rozważań Sądu w tej sprawie jest wyłącznie zasadność zawieszenia postępowania w sprawie w wniosku strony z dnia 1 sierpnia 2011 r., którym domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] , w sytuacji, gdy przed tut. Sądem zawisła już sprawa o sygn. akt [...], w której ocenie Sądu zostało poddane to samo rozstrzygnięcie organu i w tym samym przedmiocie. Zatem wystąpiła sytuacja, gdy ta sama decyzja z dnia [...] jednocześnie zostaje poddana ocenie Sądu i zgodnie z wnioskiem strony ma ponownie być oceniana przez organ w tym samym zakresie co do stwierdzenia nieważności. Organ uznał, że zasadne jest w takim przypadku na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zawieszenie postępowania przed organem do czasu rozstrzygnięcia tej samej kwestii przez Sąd. W opinii strony zawieszenie postępowania przed organami było niezasadne gdyż rozstrzyganie przez Sąd w tej samej sprawie nie jest podstawą do zawieszenia postępowania. Zdaniem Sądu stanowisko organu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej organ podatkowy zawiesza postępowanie w przypadku wystąpienia przyczyn enumeratywnie wymienionych. Jedną z przesłanek, która znalazła zastosowanie w sprawie jest uzależnienie rozpatrzenia sprawy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zdaniem Sądu organ prawidłowo zastosował wskazany przepis gdyż istotnie oba postępowania zarówno sądowe jak i administracyjne dotyczyło tej samej kwestii a skarga do Sądu została złożona już w kwietniu 2011 r. Dlatego zasadnym było w opinii Sądu zawieszenie postępowania w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2. Na marginesie należy dodać, że Sąd w sprawie [...] oddalił skargę a organ po uprawomocnieniu się orzeczenia słusznie uznał, że odpadła przyczyna zawieszenia postępowania w sprawie wniosku i postanowieniem z dnia [...] podjął zawieszone postępowanie. A następnie po uprawomocnieniu się orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy - decyzją z dnia [...] r., Nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia [...]. Nr [...]. Dla poparcia stanowiska Sądu należy przywołać przepis art. 56 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 22002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zgodnie z którym w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania – postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Przepis ten co prawda nie reguluje takiej sytuacji czy dopuszczalne jest po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wszczęcie przez organ administracyjny postępowania w sprawie zmiany, uchylenia lub - tak jak chce tego strona - stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu lub wznowienia postępowania. W komentarzu do zacytowanego przepisu znalazł się zapis, z którym skład orzekający się zgadza, że :" w doktrynie natomiast obowiązuje nadal pogląd że wniesienie skutecznie skargi do sądu administracyjnego stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego jakim jest stwierdzenie nieważności". Według B. Dautera, B. Gruszczyńskiego i A. Kabata i innych takie stanowisko jest nadal aktualne ( por. A. Zieliński, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz pod red. J. Borkowskiego, Warszawa 1989, s. 333; oraz L. Żukowski glosa do wyroku NSA z 7 stycznia 1999 r. II S.A./Gd 1353/98, OSP 2000, z 5 s. 265 – 270; T. Woś Postępowanie sądowo-administracyjne s. 180; B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne s. 273 i 274, jak i w orzecznictwie por. uchwała NSA z 27 czerwca 2000 r. FPS 12/99, ONSA 2001, nr 1 s. 130 i 131 oraz aktualne T. Woś H. Knysiak – Kolczyk, M. Romańska, Postępowanie... s. 236 ) . Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. E. Kruppik – Świetlicka D. Dudra L. Kleczkowski