I SA/Bd 106/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, Sędziowie WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant Małgorzata Pasternacka, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w B. z dnia (...) Nr (...) odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie (...). W uzasadnieniu wskazano, iż na mocy aktu notarialnego z dnia 5 sierpnia 2003r. spółka z o.o. M. w B. nabyła od osoby fizycznej nieruchomość położoną w B. Wnioskiem z dnia 26 sierpnia 2003r. spółka wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie (...). Uzasadniając podniesiono, iż notariusz pobrał podatek w wysokości (...). W ocenie strony podatek ten należy był jedynie w części dotyczącej ceny sprzedaży gruntu, którą strony określiły na kwotę (...) natomiast w części dotyczącej ceny sprzedaży budynku ustalonej przez strony umowy na kwotę (...) podatek od czynności cywilnoprawnej został pobrany niesłusznie. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu nie podlegają te czynności w których przynajmniej jedna ze stron z tytułu ich dokonania na podstawie odrębnych przepisów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług a spółka ma status podatnika podatku VAT. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego w B. odmówił stwierdzenia nadpłaty wskazując, iż sprzedający - osoba fizyczna - z tytułu dokonania przedmiotowej umowy sprzedaży nie był podatnikiem podatku od towarów i usług ani też nie był zwolniony z tego podatku. Wobec czego nie było podstaw do wyłączenia sprzedaży z opodatkowania na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczeniu o istnieniu nadpłaty. Podstawowy zarzut dotyczy błędnego zinterpretowania art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych albowiem z treści tego przepisu wynika, iż nie podlegają podatkowi czynności jeżeli przynajmniej jedna ze stron tej czynności jest podatnikiem podatku od towarów lub usług lub jest z tego podatku zwolniona. Sprzedający nie miał statusu podatnika ale spółka takim podatnikiem jest wobec czego pobrany podatek był nienależny. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał cytując treść art. 2 pkt 4, iż statut podatnika podatku od towarów i usług jedna ze stron czynności musi posiadać z tytułu dokonania tej właśnie czynności. W przedmiotowej sprawie sprzedający- osoba fizyczna zbyła własną nieruchomość i z tytułu tej czynności nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług ani z tego podatku zwolniona. Kupujący –spółka wprawdzie posiada status podatnika podatku od towarów i usług lecz w tej czynności nie miała obowiązku podatkowego z tytułu nabycia przedmiotowej nieruchomości. W przedstawionym stanie prawnym żadna ze stron tej umowy nie miała obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności. A zatem nie było podstaw do zastosowania zwolnienia z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie zwrotu części pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie (...) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 28 sierpnia 2003r. do dnia zapłaty i zasądzenie kosztów procesu wg norm przepisanych. Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej zarzuca się naruszenie art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię. W ocenie skarżącej stanowisko prezentowane przez organy skarbowe jest sprzeczne z zajmowanymi w tej materii poglądami doktryny i orzecznictwa sądowego oraz prowadzi do niekorzystnego ukształtowania sytuacji prawnej podmiotów mających status podatników podatku od towarów i usług dokonujących czynności mieszczących się w zakresie profesjonalnego obrotu z podmiotami takiego statusu nie posiadającymi. Tytułem przykładu właściwej wykładni wym. przepisu wskazano stanowisko Bogumiła Brzezińskiego i Agnieszki Olesińskiej zajęte w podręczniku akademickim "Prawo podatkowe - Część szczegółowa", Toruń 2001r. zgodnie z którym "czynność nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych bez względu na to , która ze stron jest podatnikiem podatku od towarów i usług – wystarczy zatem, że podatnikiem VAT jest podmiot nabywający od nieprofesjonalisty określone dobro na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej." Dodatkowo wskazuje się na wyrok NSA z dnia 18 lutego 2003r. sygn. akt S.A./Bk 877/02 , który interpretuje art. 2 pkt 4 tak jak wskazuje strona. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiot sporu miedzy stronami sprowadza się do uznania czy skarżąca- mająca status podatnika podatku od towarów i usług- z tytułu nabycia od osoby fizycznej budynku podlega zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych na mocy art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 86, poz. 959 ze zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 4 ( błędnie powołany w decyzjach organów podatkowych jako art. 2 ust. 1 pkt 4) cyt. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z niego zwolniona. A zatem o wyłączeniu umowy sprzedaży spod działania przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność , że strony (obie lub jedna ze stron) tej umowy są podatnikami podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt , że przynajmniej jedna z nich z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku. Aby zastosować zwolnienie z art. 2 pkt 4 cyt. ustawy musi powstać z tytułu dokonania tej konkretnej czynności obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług (por. I. Krawczyk "Podatek od czynności cywilnoprawnych a VAT" Przegląd Podatkowy 2001/5/33). Za w pełni uzasadnione należy uznać stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej wyrażone w zaskarżonej decyzji , że z tytułu zawarcia w dniu 5 sierpnia 2003r. umowy sprzedaży nieruchomości żadna ze stron tej umowy nie została opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub nie uzyskała z niego zwolnienia. Sprzedający – osoba fizyczna zbył własną nieruchomość i z tytułu tej czynności nie był opodatkowany podatkiem od towarów i usług ani z tego podatku zwolniony. Natomiast skarżąca spółka wprawdzie prowadziła działalność w zakresie obrotu nieruchomościami lecz nie miała obowiązku podatkowego z tytułu samego nabycia nieruchomości w dniu 5 sierpnia 2003r. nie uzyskała ona bowiem obrotu w rozumieniu art. 15 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) .Obrót taki skarżąca może uzyskać dopiero w przyszłości gdy sama dokona zbycia zakupionej nieruchomości i z tego tytułu będzie opodatkowana lub zwolniona z tego podatku. W skardze powołano tezę wyroku NSA z dnia 18 lutego 2003r. sygn. akt S.A./Bk 877/02 (ONSA 2004/1/31). Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, iż w uzasadnieniu powołanego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni art. 2 pkt 4 cyt. ustawy w sposób tożsamy jak wskazano powyżej wobec czego nie stanowi on potwierdzenia stanowiska skarżącej. W przedmiotowej sprawie notariusz, będący płatnikiem, działając na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 lit.a ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych prawidłowo pobrał podatek w wysokości (...). W konsekwencji Sąd mając na uwadze treść art. 72 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) , zgodnie z którym za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku uznał, iż organy podatkowe zgodnie z prawem odmówiły stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości (...). Z tych względów Sąd nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.