I SA/Bd 1060/12
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2013-01-15
Skład orzekający: Referendarz sądowy Mariusz Pawełczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczne oszczędności, pomimo niskich dochodów bieżących, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Kluczowe znaczenie miało posiadanie przez wnioskodawcę znacznych oszczędności, które w ocenie sądu wykluczały przyznanie pomocy państwa, nawet jeśli były zadeklarowane na konkretny cel.Stan faktyczny
Skarżący M. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W oświadczeniu o stanie majątkowym wskazał na niskie dochody z emerytury, posiadanie domu, nieruchomości rolnych oraz oszczędności w kwocie [...]. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego za 2012r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy
Wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] 2012r. w przedmiocie łącznego wymiaru zobowiązania pieniężnego za 2012r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu świadczenia emerytalnego stanowi kwota [...]
zł brutto. zł. Jako majątek strona wskazała dom o pow. [...] m², nieruchomość rolną o pow. [...] ha oraz działkę o pow. [...] ha. Nie posiada przedmiotów wartościowych. Wnioskodawca wskazał, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł na leczenie i pogrzeb. Koszty związane z miesięcznym utrzymaniem strona określiła na kwotę [...] zł. Ponadto w piśmie z dnia 10 stycznia 2013r. wnioskodawca podał, że jest osobą niepełnosprawną oraz z uwagi na długie terminy zmuszony jest czasami korzystać z prywatnej służby zdrowia.
Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych
i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Intencją wprowadzenia przepisów dotyczących prawa pomocy było stworzenie możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem osobom, które znajdując
się w trudnej sytuacji finansowej nie mogą uiścić kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa
i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywoływania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Wskazać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega badaniu
z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie należy ponieść w konkretnym postępowaniu oraz możliwości finansowych wnioskodawcy. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł (§ 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/).
W świetle powyższych ogólnych rozważań stwierdzić należało,
że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłankę wskazaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Jak wnika z oświadczeń zawartych na urzędowym formularzu PPF skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, którego dochód z tytułu świadczenia emerytalnego stanowi kwota [...] zł netto. Co prawda wnioskodawca wskazał, że praktycznie cała kwota z tytułu emerytury jest wydatkowana na zaspokojenie comiesięcznych potrzeb nie mniej kluczowym w sprawie jest, że strona posiada znaczne oszczędności w kwocie [...] zł. W tym zakresie wymaga podkreślenia, że posiadanie oszczędności w zasadzie wyklucza przyznanie prawa pomocy, gdyż pomoc państwa może być przyznana jedynie ze względu na trudną sytuację osób, które nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. W tym zakresie prawo pomocy nie może być przyznawane, gdy strona posiada dochody lub zgromadzone oszczędności pieniężne (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011r., sygn. akt I OZ 162/11, LEX nr 786724). Podkreślenia wymaga, że na obecnym etapie na koszty sądowe składa się tylko wpis od skargi w kwocie 100 zł, który jest [...] niższy od posiadanych oszczędności.
Reasumując w ocenie orzekającego wnioskodawca jest w stanie pokryć koszty postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego samego, gdyż posiada znaczne oszczędności, bez względu na ich zadeklarowane przeznaczenie. W tej sytuacji nieuzasadniony jest wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z tych powodów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło