I SA/Bd 110/04

WyrokWSA w Bydgoszczy2005-08-02

Skład orzekający: Zdzisław Pietrasik, Leszek Kleczkowski, Renata Owczarzak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku VAT, uznając, że sprawa została już wcześniej rozstrzygnięta, podczas gdy pismo skarżącego mogło być interpretowane jako żądanie wypłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając sprawę za rozstrzygniętą inną decyzją. Sąd administracyjny uznał, że uzasadnienie tej decyzji było wadliwe, ponieważ organ odwoławczy powinien był rozpoznać pismo skarżącego jako żądanie wypłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a nie jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Jednakże, sąd stwierdził, że naruszenie prawa nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ inne rozstrzygnięcie niż uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania nie mogłoby zapaść.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty lub wypłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku VAT za okres od października 1994 r. do maja 1996 r. Urząd Skarbowy odmówił stwierdzenia nadpłaty. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając sprawę za rozstrzygniętą inną decyzją. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając organom błędy proceduralne i materialne, w tym wadliwe doręczenie decyzji i niewłaściwą kwalifikację jego pism.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.), Sędzia WSA Renata Owczarzak, Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon, po rozpoznaniu w dniu 02 sierpnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne m-ce od października 1994r. do maja 1996r. oddala skargę Po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na podstawie pisma skarżącego z dnia [...] (uzupełnionego pismem z dnia [...]) Urząd Skarbowy we W. decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od października 1994 r. do maja 1996 r. w łącznej kwocie 3.125,51zł. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o unieważnienie zaskarżonej decyzji, domagając się stwierdzenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okres prowadzenia działalności, tj. od października 1994 r. do maja 1996 r. Zarzucił organowi podatkowemu powoływanie nie istniejących przepisów, tj. art. 75 § 2 pkt l lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa i błędne ustalenie stanu faktycznego. Twierdził, że pismo z dnia 7 czerwca 2003 r. nie było wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku VAT, a dotyczyło nieskutecznego, z rażącym naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, doręczenia podatnikowi korespondencji. Skarżący podniósł, że użył terminologii "nadpłata w podatku od towarów i usług" według pism Urzędu Skarbowego. Decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący jako wspólnik spółki P. wraz z H. Ł. ( drugim wspólnikiem) złożył w Urzędzie Skarbowym we W. pismo z dnia [...] o umorzenie należności podatku VAT wynikających z tytułu wykonawczego. W zakończeniu tego pisma zawarta jest prośba o uznanie i wypłacenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podatkiem i w kwocie 4.437,14 zł wraz z należnymi odsetkami od dnia l stycznia 1995 r. W piśmie z dnia [...] skarżący sprecyzował, że chodzi o wypłatę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okres od września 1994 r. do maja 1996 r. Urząd Skarbowy wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług i decyzją z dnia [...], nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od września 1994 r. do maja 1996r. w łącznej kwocie 4.541,35zł. W ocenie organu odwoławczego skuteczne doręczenie tej decyzji nastąpiło w dniu 13 stycznia 2003 r. w trybie art. 150 § l pkt l ustawy - Ordynacja podatkowa, o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia [...]. Na powyższe pismo skarżący odpowiedział w dniu [...], wskazując na wadliwość doręczenia decyzji z dnia [...] oraz zobowiązując urząd do wypłaty nadpłaty wraz z karnymi odsetkami. Na wezwanie Urzędu Skarbowego skarżący sprecyzował w piśmie z dnia [...], iż po raz piąty zwraca się z prośbą o wypłatę nadwyżki podatku VAT naliczonego nad należnym za okres od 10/94 do 05/96 w wysokości 3.125,51zł wraz z odsetkami od 10/94 do dnia wypłaty. Według organu odwoławczego Urząd Skarbowy niesłusznie potraktował pismo z dnia [...] jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Zaskarżona decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną - z dnia [...], która obejmowała ten sam okres rozliczeniowy, poszerzony o wrzesień 1994 r. W takiej sytuacji, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, prowadzenie postępowania podatkowego było bezprzedmiotowe. Na powyższą decyzję została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Skarżący wnosi o unieważnienie zaskarżonej decyzji bowiem uważa, iż organem właściwym do rozpatrywania skargi stosownie do art. 13 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa winien być organ wyższego stopnia, tj. Minister Finansów, a nie Wojewódzki Sąd Administracyjny. W związku z powyższym Izba Skarbowa dopuściła się rażącego naruszenia prawa wobec podatnika. Dalej skarżący wnosi o uchylenie decyzji z dnia [...] i wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące w okresie od października 1994 r. do maja 1996 r. w łącznej kwocie 3.125,51zł wraz z odsetkami od 25.08.1996r. Podnosi, że Urząd Skarbowy używa przez cały czas terminu nadpłata, podczas gdy ta nadpłata jest nadwyżką podatku naliczonego nad należnym. W tym zakresie powinno stosować się art.19 i 21 ustawy o podatku od towarów i usług. W świetle tych przepisów organ podatkowy był zobowiązany dokonać zwrotu kwoty 3.125,51 zł w ciągu 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika, tj. od dnia 24 sierpnia 1996 r. W sposób obszerny skarżący przedstawił przebieg korespondencji z Urzędem Skarbowym, stawiając zarzut manipulowania dokumentami i dokonywania zmian numerów spraw. Zdaniem skarżącego postępowanie wszczęte pod numerem [...] powinno mieć ten numer do zakończenia postępowania wszczętego na wniosek z dnia [...] Uważa, iż pismo z dnia [...] nie jest i nigdy nie było wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie nadpłaty podatku VAT. Wskazuje na niezgodne z prawem doręczenie decyzji z dnia [...] Podkreśla, że Urząd Skarbowy dokonywał dowolnej interpretacji dokumentów, niezgodnie z rzeczywistymi faktami, co miało na celu ukrycie niedoręczenia decyzji z dnia [...] W ocenie skarżącego Urząd Skarbowy stosował na pismach zmienne numery spraw tylko w jednym celu: żeby nie wypłacić nadpłaty w podatku VAT. Twierdzi, że pismo z dnia [...] było wnioskiem o stwierdzenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, a nie wnioskiem o wznowienie postępowania, gdyż wnioskiem o wznowienie było pismo z dnia [...] W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny Sądu z punktu widzenia zgodności z prawem jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] uchylająca decyzje organu I instancji i umarzająca postępowanie w sprawie. Ta bowiem decyzja jest przedmiotem skargi. Sąd natomiast nie zajmuje się oceną legalności decyzji Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] Wprawdzie zgodnie z art.134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, niemniej jednak Sąd zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania przed organami administracji i wydawanych w nim aktów (por. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., I SA 863/00). Ocena legalności decyzji z dnia 31 grudnia 2002 r., czy też ocena prawidłowości doręczenia tej decyzji byłaby wkraczaniem w nową sprawę. W piśmie z dnia [...] (uzupełnionym pismem z dnia [...]) skarżący wskazał na niezgodne z przepisami doręczenie decyzji z dnia [...] oraz wniósł o wypłatę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za okres od października 1994 r. do maja 1996 r. w wysokości 3.125,51 zł wraz odsetkami od października 1994 r. Organy podatkowe potraktowały wskazane pismo jako żądanie stwierdzenia nadpłaty i w oparciu o taką kwalifikację podejmowały rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu takie zakwalifikowanie tego pisma nie znajduje oparcia ani w jego treści, ani w okolicznościach faktycznych sprawy, tym bardziej, że już wcześniej pismo z dnia [...], dotyczące wypłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ten sam okres zostało rozpatrzone przez Urząd Skarbowy we W. jako żądanie stwierdzenia nadpłaty. Złożenie pisma z dnia [...] w Urzędzie spowodowało wszczęcie postępowania w sprawie zwrotu nadwyżki podatku. W myśl art.165 §3 Ordynacji podatkowej datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I w całości i umorzył postępowanie w sprawie, wskazując w uzasadnieniu, że sprawa stwierdzenia nadpłaty za wskazany okres została rozstrzygnięta decyzją z dnia 31 grudnia 2002 r. Każda decyzja powinna zawierać prawidłowe uzasadnienie. Zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza wskazany przepis. Organ odwoławczy powinien bowiem uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie nie z tego powodu, że sprawa nadpłaty była już raz rozstrzygnięta , lecz z tego powodu, iż organ I instancji nie rozpoznał pisma skarżącego z dnia [...] jako żądania wypłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wskazany okres. Należy jednak podkreślić, że zgodnie z art.145 §1 pkt 1 lit c warunkiem uwzględnienia skargi jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie prawa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wwa 2005, s.458). Innymi słowy chodzi o taką sytuację, że gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, to w sprawie najprawdopodobniej mogłoby zapaść inne rozstrzygnięcie. W rozpatrywanej sprawie, nawet gdyby uzasadnienie zaskarżonej decyzji było prawidłowe, inne rozstrzygnięcie niż uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie nie mogłoby zapaść. Tym samym nie można uznać, że naruszenie prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nietrafny jest zarzut braku właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Po rozpatrzeniu przez Dyrektora Izby Skarbowej odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego we W. i wyczerpaniu administracyjnego toku instancji, przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a nie do Ministra Finansów. Zgodnie z art.52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Sąd nie podziela także pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Organy podatkowe nie naruszyły prawa materialnego czy procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Dotyczy to w szczególności podnoszonego przez skarżącego zarzutu manipulowania dokumentami i numerami spraw. W ocenie Sądu pisma z dnia [...] nie można traktować jako wniosku o wznowienie postępowania. W żaden sposób nie wynika to z treści tego pisma. Pismo natomiast z dnia [...] stanowiło wniosek o stwierdzenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Żądanie skarżącego wznowienia postępowania przez Sąd w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie ma podstaw prawnych. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji i w przypadku naruszenia prawa uchyla zaskarżoną decyzję lub stwierdza jej nieważność. Sąd nie rozstrzyga czy żądanie skarżącego wypłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym zawarte w piśmie z dnia [...] jest zasadne czy też nie, stwierdza jedynie, że powinno ono być rozpatrzone przez organy podatkowe. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. L. Kleczkowski Z. Pietrasik R. Owczarzak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło