I SA/Bd 1116/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi O.P. S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz O. P. S.A. w W. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania Postanowieniem z dnia [...] r. Wójt Gminy B. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] r. określającej spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2008 w kwocie [...] zł. Rozpatrując złożone zażalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W wyniku wniesienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 348/14 uchylił zaskarżone postanowienie. Ponownie rozpatrując sprawę, postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. umorzyło postępowanie zażaleniowe. Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r., której nadano klauzulę wykonalności. Ponieważ w obrocie prawnym w chwili rozpatrywania zażalenia nie istnieje już decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, zatem zaistniała sytuacja, w której brak jest przedmiotu postępowania. Klauzula bowiem nie może istnieć bez decyzji, której tę klauzulę nadano. Postępowanie zażaleniowe w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności jest zatem w tych okolicznościach bezprzedmiotowe. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez błędne uznanie, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji czyni bezprzedmiotowym postępowanie wszczęte zażaleniem na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji nieostatecznej. Zdaniem skarżącej, wydanie decyzji ostatecznej, uchylającej decyzję organu pierwszej instancji, nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego dotyczącego nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ nadal istnieje przedmiot tego postępowania, czyli ocena zgodności z prawem postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd dopatrzył się naruszenia art. 233 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."). Na początek WSA uznał, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu. Poza sporem pozostaje, że postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. umorzyło postępowanie zażaleniowe co do postanowienia z dnia [...] r., gdzie Wójt Gminy B. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] r. określającej spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2008 w kwocie [...] zł. Z kolei decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r. Stosownie do art. 233 § 1 w zw. Z art. 239 O.p., organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym: 1) utrzymuje w mocy postanowienie organu pierwszej instancji albo 2) uchyla postanowienie organu pierwszej instancji: a) w całości lub w części - i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub uchylając to postanowienie - umarza postępowanie w sprawie, b) w całości i sprawę przekazuje do rozpatrzenia właściwemu organowi pierwszej instancji, jeżeli postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, albo 3) umarza postępowanie zażaleniowe. Mając na uwadze treść wyżej przywołanych przepisów należy wyjaśnić, że przepisy art. 233 § 1 pkt 2 in fine i pkt 3 O.p. stanowią względem siebie odrębne podstawy decyzji o umorzeniu postępowania. Zarówno w judykaturze oraz w literaturze przedmiotu wzajemne relacje tych przepisów wielokrotnie analizowane i nie pozostawiają jakichkolwiek wątpliwości, co do wniosków płynących z ich wykładni, że wspólna dla tych podstaw jest przesłanka umorzenia w postaci bezprzedmiotowości postępowania, z tym że w pierwszym przypadku dotyczy ona postępowania w sprawie, a w drugim wyłącznie postępowania odwoławczego (zażaleniowego). W rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący był stroną postępowania w sprawie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz, że nie cofnął zażalenia. Nie stwierdzono także jakiejkolwiek innej przesłanki bezprzedmiotowości wyłącznie samego postępowania zażaleniowego, gdyż nie ma prostej zależności, zgodnie z którą wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji, wyznaczającej granice odpowiedzialności podatkowej strony, prowadzi do automatycznego usunięcia z obrotu postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności tej decyzji (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2013 r., II FSK 2157/11). Zatem argument, iż w obrocie prawnym w chwili rozpatrywania zażalenia nie istniała już decyzja, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności i zaistniała sytuacja, w której brak jest przedmiotu postępowania; jest niezasadny i to jest wskazaniem wyroku. Z tych też powodów, w rozpatrywanej sprawie nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania zażaleniowego. Co więcej, zdaniem skarżącego przedmiotem postępowania są przesłanki nadania rygoru. Zatem spornym według niego jest też bezprzedmiotowość sprawy. W odpowiedzi na te zarzuty, należy uzupełnić wcześniej wyrażone stanowisko o to, że w przypadku rygoru natychmiastowej wykonalności, jego przedmiotem są również konsekwencje jakie wywołuje on w sferze materialnoprawnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lutego 2012r., I FSK 510/11, z 6 czerwca 2013r., II FSK 2530/11), a Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, w uchwale z 28 kwietnia 2014r., I FPS 8/13, uznał, że uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.). W ocenie tut. Sądu, w świetle tego, należy uznać, że nie może być mowy o prostym przełożeniu, że uchylenie decyzji podatkowej, której nadano rygor wykonalności, eliminuje czyli czyni bezprzedmiotową, sprawę tego rygoru, przez to, że w sferze materialnoprawnej podatnika mogą pozostawać jego skutki. Zatem obowiązkiem organu było merytoryczne rozpatrzenie sprawy przez przeprowadzenie oceny podniesionego przez strony zarzutu, co do braku zaistnienia przesłanek z art. 239 b § 1 i 2 O.p., dających podstawę do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji pierwszoinstancyjnej. Sprawa wraca do rozpoznania przez organ podatkowy. Mając na względzie powyższe oraz art. 145 §1 pkt 1 lit. c oraz 152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. H. Adamczewska – Wasilewicz I. Najda – Ossowska M. Łent