I SA/Bd 1167/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2011 r. oddala skargę 1. Decyzją z [...]r. Prezydent Miasta B. określił W. K. (skarżący) i S. G.-K., jako współwłaścicielom nieruchomości, wysokość podatku od nieruchomości za rok 2011 w kwocie 79 zł, przyjmując do opodatkowania: budynek mieszkalny lub część powierzchni: podstawa podatku - 91,00 m2, stawka podatku - 0,65 zł, podatek należny - 59,15 zł, grunty pozostałe: podstawa podatku - 50,18 m2, stawka podatku - 0,39 zł, podatek należny - 19,57 zł. 2. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał, że lokal mieszkalny będący przedmiotem opodatkowania ma 77,30 m2, do lokalu przynależy udział wynoszący 7730/211430 w nieruchomości wspólnej o powierzchni 0,1668 ha. Skarżący uznał, że organ zasadnie zastosował art. 3 ust. 5 ustawy z 12 stycznia 1991r o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2012r poz. 749 ze zm. dalej ustawa p.o.l.), jednakże błędnie ustalił powierzchnię budynku podlegającą opodatkowaniu. 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przywołał art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 6, art. 3 ust. 4 i ust. 5 ustawy p.o.l. oraz podał, że z niespornego stanu faktycznego wynika, iż skarżący wraz z żoną są właścicielami: odrębnej własności lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 77,30 m2 i związanego z tym udziału wynoszącego 7730/211430 części we własności nieruchomości objętej księgą wieczystą KW nr [...] oraz taki sam udział we własności części wspólnych budynku i urządzeń, które nie służą do wyłącznego użytku pozostałych lokali. 4. W ocenie Kolegium przy wyliczeniu podatku od nieruchomości od gruntu i części budynku stanowiących współwłasność należało zastosować proporcję, w jakiej powierzchnia wyodrębnionego lokalu, stanowiąca odrębną nieruchomość podatników, pozostaje do całkowitej powierzchni użytkowej budynku. Kolegium podkreśliło, że Prezydent na podstawie wypisu z rejestru gruntów i rejestru lokali dla nieruchomości prawidłowo przyjął, że skarżący wraz z małżonką są współwłaścicielami lokalu oznaczonego jako mieszkalny o powierzchni użytkowej 77,30 m2, a powierzchnia gruntów stanowi 0.1668 ha. Według wypisu z kartoteki budynków, budynek o funkcji mieszkalnej ma powierzchnię zabudowaną - 622 m2. W ocenie SKO, skoro z wypisu z kartoteki budynków nie wynikała całkowita powierzchnia użytkowa budynku oraz powierzchnia jego części wspólnych, Prezydent zasadnie włączył do akt pismo [...], w którym Spółdzielnia podała powierzchnię wspólną budynku jako 455,25 m2. Ponadto, organ podatkowy zwrócił się do [...] o wskazanie całkowitej powierzchni użytkowej budynków, którą Spółdzielnia podała na 2.569,55 m2. 5. Postanowieniem z [...]r. organ podatkowy pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia podatnikom zobowiązania podatkowego dla nieruchomości za 2011r. Dodatkowo Kolegium wskazało, że podana przez [...] całkowita powierzchnia użytkowa budynków - 2.569,55 m2, stanowi sumę powierzchni: 2.114,30 m2 (powierzchnia użytkowa 32 lokali mieszkalnych) oraz 455,25 m2 (powierzchnia części wspólnych budynku). 6. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącego dotyczącej piwnicy, Kolegium podkreśliło, że umowa o ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienia własności nie obejmuje piwnicy (wbrew zarzutom odwołania), bowiem przenosi jedynie własność samego lokalu mieszkalnego z przynależnym do niego udziałem we własności gruntu i części wspólnych budynku (§ 3.1 aktu notarialnego z dnia [...] r.), stanowiąc w § 3.6, że nabywcy korzystać będą z piwnicy. Zasadność przyjętego stanowiska potwierdza również zawarta w aktach sprawy uchwała nr [...] Zarządu [...] Spółdzielni Mieszkaniowej o nie wliczaniu powierzchni piwnic, komórek, strychów, garaży jako pomieszczeń przynależnych dla określenia udziału we współwłasności nieruchomości. Dlatego, zdaniem Kolegium, do podanej przez Spółdzielnię wielkości powierzchni części budynku stanowiących współwłasność, należało również zastosować proporcję, w jakiej powierzchnia wyodrębnionego lokalu, stanowiąca odrębną nieruchomość podatników, pozostaje do całkowitej powierzchni użytkowej budynku. 7. Organ wskazał, że w sytuacji, gdy właściciel lokalu mieszkalnego posiada lokal stanowiący odrębną nieruchomość, to zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy p.o.l. obowiązany jest płacić podatek od części ułamkowej gruntu oraz części budynku stanowiącej współwłasność, a wielkość tej "części ułamkowej" wynika ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. Stąd prawidłowo ustalono wysokość podatku od nieruchomości za rok 2011, mając na uwadze stawki podatku obowiązujące w 2011 r. na podstawie uchwały nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...]r w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2009 r. Nr 122, poz. 2027), na kwotę 79 zł, przyjmując do opodatkowania: powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego jako 77.30 m x stawka podatku 0,65 zł/m = 50,24 zł, powierzchnię części budynku stanowiącego współwłasność: 13,70 m2 (wyrażoną ułamkiem wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku i zastosowaną do powierzchni wspólnych budynku -7730/256955 x455,25m2) x stawka podatku 0,65 zł = 8,90 zł, powierzchnię gruntu 50,18 m2 (wyrażoną ułamkiem wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku 7730/256955 względem 1668 m2 całej powierzchni gruntu) x stawka podatku 0,39 zł/m2= 19,57 zł. 8. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego o obowiązku organu podatkowego wszczęcia z urzędu, względem [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, postępowania zmierzającego do sprostowania wpisu do kartoteki budynku, Kolegium podkreśliło, że ewidencja gruntów i budynków prowadzona jest na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane w niej zawarte podlegają aktualizacji wyłącznie z urzędu lub na wniosek określonych podmiotów (m.in. właścicieli, użytkowników wieczystych gruntów, trwałych zarządców). Z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych; opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych; dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej; ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Dlatego też, zdaniem Kolegium, twierdzenie skarżącego o obowiązku organu podatkowego dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków jest nietrafne. 9. Dodatkowo Kolegium odnosząc się do wyeliminowanej z obrotu prawnego, decyzji organu podatkowego pierwszej instancji z [...]r. określającej podatek od nieruchomości na 2011r. na kwotę 85 zł wskazało, że w decyzji tej nieprawidłowo pominięto ułamek wynikający ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. 10. W skardze do sądu administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając rażące naruszenia prawa materialnego przez brak zastosowania w sprawie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy p.o.l. w zw. z art. 206 k.c. i 207 Kodeksu Cywilnego oraz art. 181 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U z 2012r poz. 749 ze zm. dalej O.p.) przez dopuszczenie dowodu z projektu budowlanego budynku położonego przy ul. J. 10. 11. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że bezsporna jest powierzchnia lokalu oraz nieruchomości gruntowej. Sporna pozostaje kwestia części powierzchni wspólnej budynku nie zajętej wyłącznie na korzystanie przez poszczególnych właścicieli. Wskazał, że jeżeli ewidencja nie posiada rzeczywistych danych, to należy przeprowadzić dowód, który byłby w równej mierze ważny, np. zażądać od Spółdzielni dokumentów świadczących o powierzchni całego budynku (projektów budowlanych bloku, inwentaryzacji powykonawczej, wyrysów rzeczoznawców budowlanych itd.). Tymczasem na żądanie organu Spółdzielnia przedstawiła wymiar powierzchni wspólnej w postaci pisma, co w ocenie skarżącego stoi w sprzeczności z art. 21 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, który to przepis wskazuje, że należy polegać na wypisie z rejestru. Skarżący zarzucił, że Prezydent nie przeprowadził rzetelnego postępowania podatkowego, czym naruszył art. 122, art. 181 § 1 i art. 191 O.p. 12. W kwestii piwnicy skarżący podał, że w przypadku ustanowienia odrębnej własności lokalu obowiązek podatkowy ciąży na właścicielu tego lokalu nie tylko co do powierzchni użytkowej tego lokalu, ale także części ułamkowej nieruchomości wspólnej obejmującej grunt oraz wszelkie części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Zdaniem skarżącego, piwnica oznaczona nr 4 jest w jego wyłącznym użytkowaniu, tym samym Spółdzielnia dokonała podziału umownego części wspólnej (podział quoad usum na podstawie art. 206 k.c.). Zgodnie z księgą wieczystą w budynku wyodrębnionych jest 21 lokali i każdy ma do wyłącznej dyspozycji piwnicę o różnej powierzchni użytkowej. Są one przyporządkowane poszczególnym lokalom mieszkalnym od dnia posiadania lokalu i potwierdzone na podstawie aktu notarialnego. Skarżący podał, że w przypadku współwłasności, właściciele zawierają tymczasowe porozumienie, w którym ustalają sposób, w jaki będą korzystali z przedmiotu stanowiącego współwłasność, ustalając, że każdy z nich korzysta na zasadzie wyłączności z określonej części rzeczy. Konsekwencją tak ustalonego podziału w świetle zapisu art. 207 K.C. jest kwestia ponoszenia przez współwłaściciela pożytków i obciążeń odpowiadających zajmowanej na własny użytek części wspólnej przedmiotu współwłasności, w tym przypadku budynku. Zatem nie można uznać, że piwnice, które zostały przekazane na podstawie umowy do wyłącznego użytkowania przez poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych, wchodzą w podstawę opodatkowania jako części wspólne budynku (współwłasność łączna). Zdaniem skarżącego należy uznać, że jest on posiadaczem samoistnym tego pomieszczenia. Tym samym podatek za powierzchnię piwnicy powinien płacić podatnik, który użytkuje ją na wyłączność. W konsekwencji od powierzchni wspólnej budynku wskazanej przez spółdzielnię (455,25 m2) należy odjąć powierzchnię zajętych do wyłącznego używania piwnic i do opodatkowania na podstawie w art. 3 ust. 5 ustawy p.o.l. przyjąć pozostałą powierzchnię, jako powierzchnię wspólną. 13. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 14. Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy w tym miejscu wskazać, że zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm. dalej ustawa p.p.s.a.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję jeśli stwierdza naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 15. Sporne w sprawie pozostawały dwie kwestie: ustalenie powierzchni wspólnej budynku mieszkalnego oraz statusu powierzchni piwnic, jako powierzchni wspólnych w kontekście wyłączności prawa ich użytkowania przez poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych, w tym przez skarżącego. 16. W pierwszej spornej kwestii skarżący zakwestionował ustalenia faktyczne dokonane na okoliczność powierzchni części wspólnych budynku mieszkalnego. W tym zakresie, w ocenie skarżącej, organ przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 122, art. 181 § 1 i art. 191 O.p. Wskazane przepisy dotyczą postępowania dowodowego; pierwszy wyznacza zasadę prawdy obiektywnej jako jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego, natomiast kolejne dwa przepisy dotyczą środków dowodowych i zasad oceny zgromadzonych przez organ dowodów. Skarżąca podniosła, że dowody, które organ zaakceptował dla ustalenia powierzchni wspólnej oraz ogólnej powierzchni użytkowej całego budynku, są nieprzekonywujące. Zdaniem skarżącego ustalenia takie przede wszystkim powinny wynikać z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, czego podstawą jest art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r, nr 193 poz. 1287 ze zm). W tym kontekście nieprawidłowe było samodzielne dokonywanie ustaleń przez organ, wbrew zapisom ewidencji. Nadto, skoro oparto się o pisma [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, to należało zażądać innych dokumentów w postaci projektów budowlanych, inwentaryzacji powykonawczej itp, które potwierdziłyby treść udzielonej informacji. 17. Z przedstawionym wyżej stanowiskiem nie można się zgodzić. Należy wskazać, że na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 3 ust. 5 ustawy p.o.l. jeżeli wyodrębniono własność lokali, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości od gruntu oraz części budynku stanowiących współwłasność ciąży na właścicielach lokali w zakresie odpowiadającym częściom ułamkowym wynikającym ze stosunku powierzchni użytkowej lokalu do powierzchni użytkowej całego budynku. W kontekście tych ostatnich zapisów ustawy istotne pozostają dla wymiaru podatku ustalenia powierzchni użytkowej całego budynku mieszkalnego oraz powierzchni części wspólnych. 18. Z art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że dla organu podatkowego podstawę do dokonania wymiaru podatku od nieruchomości powinny stanowić informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Nie ma sporu w sprawie, że w prowadzonej przez Urząd Miasta B. Wydział Mienia i Geodezji ewidencji budynków dla przedmiotowego budynku, nie ma danych w zakresie części wspólnych budynków, jak również danych co do ich całkowitej powierzchni użytkowej, natomiast zawierają dane co do powierzchni zabudowy, która wynosi 622 m. kw. Zasadnie organ odwoławczy wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, wobec zarzutu, że organ podatkowy powinien doprowadzić do wprowadzenia wskazanych danych do ewidencji budynków, że nie ma kompetencji do podejmowania z urzędu takich działań. Kwestia sposobu zakładania ewidencji gruntów i budynków, jej prowadzenia, zakresu informacji nią objętych uregulowana została w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Z postanowień tego aktu ( § 12, § 46) wynika ograniczony katalog podmiotów, które mogą wpływać na zawarte w ewidencjach zapisy, jak również aktów, które inicjują takie działanie z urzędu. Żadna z przewidzianych tam sytuacji nie odnosi się do możliwości działania organu podatkowego w ramach prowadzonego postępowania zmierzającego do dokonania wymiaru w zakresie podatku od nieruchomości. Zawarte w ewidencjach dane o ile istnieją, muszą być uwzględniony przez organ podatkowy. Ich brak natomiast nie wyklucza możliwości dokonania wymiaru. W takiej sytuacji organ podatkowy może uwzględniać inne dowody wskazujące na powierzchnię części wspólnych i użytkową całego budynku, korzystając z możliwości, jaką stwarza art. 180 § 1 O.p. 19. W świetle przytoczonej regulacji takim dowodem może być informacja uzyskana przez organy od [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, z której wynika powierzchnia użytkowa budynków będących w jej zasobach, w tym budynku, w którym znajduje się lokal mieszkalny skarżącego. Przy znajomości powierzchni użytkowej wszystkich lokali mieszkalnych (akty notarialne), pomniejszenie powierzchni całego budynku o sumę powierzchni poszczególnych lokali daje wynik w postaci powierzchni wspólnej. W ocenie Sądu nie ma podstaw, by zakwestionować dane przedstawione przez Spółdzielnię. Okoliczność, że skarżący nie jest pewien, czy są to dane prawidłowe z uwagi na brak przedłożenia dokumentów źródłowych stanowiących ich podstawę (takie stanowisko wyraziła strona skarżąca na rozprawie), nie może stanowić podstawy do ich odrzucenia, szczególnie, że podatnik nie przedłożył dowodów poddających pod wątpliwość przedstawione dane. Skarżący, jako członek wspólnoty mieszkaniowej, może podjąć samodzielnie działania w celu upewnienia się co do prawidłowości tych danych; jedynie brak pewności w tym zakresie (przy braku podstaw do takiego wnioskowania) nie może stanowić przesłanki do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jako opartej na błędnych ustaleniach faktycznych. 20. Odnosząc się do stanowiska skarżącego w drugiej spornej kwestii, zasadności włączenia powierzchni piwnic do powierzchni części wspólnych współwłaścicieli nieruchomości, wskazać należy, że z treści aktu notarialnego z dnia 23 czerwca 2005r wynika, że skarżący wraz z żoną nabyli odrębną własność lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej 77,30 m2 oraz związany z tym udział wynoszący 7730/211430 części we własności nieruchomości objętej wskazaną księgą wieczystą oraz taki sam udział we własności części wspólnych budynku i urządzeń, które nie służą do wyłącznego użytku pozostałych lokali. Jak wynika z treści § 6 tego aktu notarialnego nabywcy będą korzystać z piwnicy nr 4. W akcie notarialnym, w § 1, w ośmiu wymienionych punktach zawarto treść oświadczenia przedstawicieli [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, istotnych z punktu widzenia umowy. W pkt 7 zapisano, że zebranie Przedstawicieli Członków [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] podjęło [...]r uchwałę nr [...], w której postanowiono nie wliczać powierzchni piwnic, komórek, garaży, strychów jako pomieszczeń przynależnych dla określania udziału we współwłasności nieruchomości; zapis ten koresponduje z treścią uchwały w sprawie określenia przedmiotu odrębnej własności lokali, która stanowiła załącznik do aktu notarialnego. Z powyższego wynika, że właściciele mieszkań w budynku przy ul J. 10 nie nabywali na własność piwnic. Stan taki dawał podstawę do zaliczenia ich powierzchni do części wspólnych. 21. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że " nie można wskazywać, że te piwnice które zostały przekazane na podstawie umowy do wyłącznego użytkowania przez poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych wchodzą w podstawę opodatkowania, jako części wspólne budynku (współwłasność łączna)" – Sąd orzekający w sprawie nie uważa takiego stanowiska za prawidłowe. Wbrew twierdzeniom skargi, nie potwierdza go powołane orzecznictwa (III SA/Po 906/12 i I SA/Gd 1064/10 ostatnie orzeczenie nie kwalifikuje nawet umowy quoad usum, jako rodzaju nabycia nieruchomości na potrzeby ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Wszędzie podkreśla się natomiast oczywistość tego, że umowa taka nie wyłącza prawa do rozporządzania rzeczą ani nie wywołuje skutków w sferze praw własnościowych. W tym kontekście nieuzasadnione pozostaje twierdzenie skargi, że skarżący włada przydzieloną mu do używania piwnicą jako posiadacz samoistny. Skarżący jest bowiem właścicielem tej piwnicy we wskazanym udziale. 22. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy p.o.l. podatnikiem jest właściciel nieruchomości. Z okoliczności ustalonych przez organ podatkowy w sprawie wynika, że skarżący w roku podatkowym 2011 był, wraz z żoną – uczestniczką postępowania - właścicielem lokalu mieszkalnego nr 4, położonego na pierwszym piętrze budynku, znajdującego w B. przy ul. M. J. o powierzchni użytkowej 77,30 m2 oraz współwłaścicielem części wspólnych nieruchomości, w tym działki gruntu o pow. 0,1668 m2 - w udziale 7730/211430. W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy podatkowe dokonały prawidłowo wymiaru podatku, co do wszystkich przedmiotów opodatkowania, w tym gruntów jako części wspólnych, zgodnie z wyżej przytoczonymi zasadami określonymi w art. 3 ust. 5 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. 23. W świetle przedstawionych wyżej argumentów, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione, a zaskarżone rozstrzygnięcie za zgodne z prawem materialnym i procesowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.