I SA/Bd 12/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Asesor sądowy Grzegorz Saniewski, Protokolant Małgorzata Pasternacka, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2003r. na zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za marzec 2001r. oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy Zaskarżonym postanowieniem z (...) Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z (...) w sprawie zaliczenia – ze zwrotu podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2003r w kwocie (...) – kwoty (...) na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2001r wynikającej z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z (...) – w tym (...) na poczet należności głównej i (...) na poczet odsetek za zwłokę. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje przez zaistnienie okoliczności, z którymi przepisy ustawy łączą powstanie takiego zobowiązania. Stosownie do art.10 ust.2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z 08 stycznia 1993r, zobowiązanie podatkowe w tym podatku przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba, że organ podatkowy ustali je w innej wysokości. Analizując stan faktyczny w sprawie organ ustalił, że organ pierwszej instancji decyzją z (...) dokonał prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od lipca 2000r do października 2001r określając za te miesiące kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym i kwoty do zwrotu na rachunek bankowy oraz jednocześnie ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w miesiącach lipiec, sierpień i wrzesień 2000r i kwiecień 2001r. Określenie prawidłowej kwoty zwrotu podatku za marzec 2001r w wysokości (...) przy jednoczesnym uwzględnieniu faktu wcześniejszego przekazania na podstawie przedstawionej przez Spółkę deklaracji VAT-7 nienależnego zwrotu podatku w kwocie (...) spowodowało, iż w odniesieniu do różnicy w kwocie (...) znalazł zastosowanie art.52 § 1 pkt.2 ordynacji podatkowej. Przepis ten nakazuje na równi z zaległością podatkową traktować m.in. zwrot podatku, jeżeli podatnik otrzymał go nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej, chyba że podatnik wykaże, że nie nastąpiło to z jego winy. Konsekwencją tego jest także obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę. Wydanie decyzji w zakresie podatku od towarów i usług nie zmienił ani terminów, ani warunków płatności wynikających z przepisów dotyczących tego podatku, spowodował jednak zmianę dotychczasowego stanu faktycznego przez to, iż od tego momentu stworzone zostało domniemanie, że po stronie Spółki powstało zobowiązanie podatkowe już wcześniej istniejące, a skutkiem tej decyzji było stwierdzenie, że Spółka zobowiązana była do uiszczenia należnego podatku w terminie jaki wynikał z mocy prawa. Organ wskazał, że jednym ze sposobów wygasania zobowiązań podatkowych jest zaliczenie zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych. Zgodnie z art.76b w.w. ustawy do zwrotu podatku stosuje się odpowiednio przepisy art.76, 76a, 77b i 80 ordynacji, przy czym zaliczenie podatku następuje z dniem złożenia deklaracji wykazującej zwrot podatku. Określone dla nadpłaty zasady dysponowania nią mają również zastosowanie do zwrotu podatku. Oznacza to, że zwrot podatku podlega zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlega zwrotowi z urzędu, chyba, że podatnik złoży wniosek o zaliczenie tego zwrotu w całości lub części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W sprawach zaliczenia zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie, zaś dokonując zaliczenia stosuje się odpowiednio zasadę o proporcjonalnym zaliczeniu kwoty na poczet zaległości i odsetek za zwłokę a także regułę o kolejności zaliczania kwoty zwrotu na poczet zobowiązań z różnych tytułów, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności. Organ odwoławczy podkreślił, że nie ma uzasadnienia zarzut strony o błędnym zastosowaniu art.62 § 1 ordynacji podatkowej; natomiast wszelkie argumenty dotyczące postępowania prowadzonego celem dokonania wymiaru podatku od towarów i usług oraz zarzuty pod adresem decyzji wydanej w zakresie tego podatku, pozostają poza zakresem postępowania w sprawie zaliczenia podatku. W skardze do Sądu skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego, jak i procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art.2 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie zasady nie działania prawa wstecz, naruszenie art.19 ust.3b ustawy o podatku od towarów i usług przez jego błędną interpretację oraz naruszenie art.81,81a § 1 i 210 § 1 ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi – w ślad za argumentacją zażalenia – Spółka wskazała, że nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w zaskarżonym postanowieniu głównie z powodu braku uzasadnienia faktycznego w sprawie wyjaśnienia pochodzenia kwoty zaległości podatkowej za marzec 2001r. Skarżąca podkreśliła, że z analizy decyzji otrzymanej przez Spółkę wynika iż kwota określonej zaległości podatkowej odpowiada przygotowywanym przez Spółkę korektom podatku naliczonego. Skarżąca podkreśliła, że wniosła skargę do Sądu na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, w której obszernie argumentuje swoje stanowisko i zarzuty dotyczące decyzji organów pierwszej i drugiej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi ewentualnie o jej odrzucenie z uwagi na to, że wniesioną w terminie skargę złożyła pełnomocnik A.B., której pełnomocnictwo wygasło z dniem 31 grudnia 2003r. Wnosząc o oddalenie skargi organ podkreślił, że argumenty skargi faktycznie nawiązują do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji określającej zobowiązanie podatkowe a nie postanowienia o zaliczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zasadne jest twierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, że skarga w istocie nie zawiera zarzutów co do zaskarżonego postanowienia ale wszystkie argumenty odnoszą się do decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z (...) utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., na którą równolegle złożona została skarga. Żądanie organu odrzucenia skargi z uwagi na złożenie jej w dniu 16 stycznia 2004r przez nieumocowanego pełnomocnika nie jest zasadne z uwagi na złożenie do akt pełnomocnictwa udzielonego A. B., pracownikowi, w dniu 15 stycznia 2004r. Zgodnie z art.76 § 1 ordynacji podatkowej nadpłaty (zasady te, na podstawie art.76b stosuje się odpowiednio do zwrotu podatku) wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę według zasad określonych w art.76a ordynacji podatkowej. Skarżąca Spółka 25 sierpnia 2003r złożyła deklarację VAT-7 za lipiec 2003r, z której wynikała, jako nadwyżka podatku naliczonego nad należnym, do zwrotu kwota (...). Jednocześnie na ten moment Spółka posiadała zaległość podatkową w kwocie (...) wraz z odsetkami, która była konsekwencją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z (...) określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od lipca 2000r do kwietnia 2001r i co za tym idzie przesądzającą, że podatnik otrzymał nienależnie zwrot podatku w wysokości (...). Art.52 § 1 pkt.2 ordynacji podatkowej nakazuje nienależny lub uzyskany w wysokości wyższej od należnej, zwrot podatku traktować na równi z zaległością podatkową. Z postępowania wynika, że co do zasady skarżąca nie kwestionuje przedstawionych wyżej reguł, ale nie zgadza się z treścią decyzji, z której wynika, że dokonany we wskazanym okresie zwrot podatku nastąpił w wysokości wyższej od należnej i takie zakwestionowanie – w jej ocenie – nie pozwalało organowi na wydanie zaskarżonych postanowień. Tymczasem kwestia zaskarżenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z (...) nie mogła mieć wpływu na wydanie postanowienia o zaliczeniu zwrotu podatku w poczet zaległości podatkowych. Złożenie deklaracji VAT-7 za lipiec 2003r i domaganie się przez podatnika wynikającego z niej zwrotu podatku mogło być skuteczne tylko wówczas, gdy podatnik na ten moment nie pozostawał dłużnikiem w żadnym stosunku prawnopodatkowym, co organ ma obowiązek uwzględnić z urzędu. Należy zauważyć, że organ podatkowy nie ma tu żadnej swobody oceny, czy przy wystąpieniu nadpłaty (zwrotu podatku) i istnieniu zaległości podatkowej u tego samego podatnika, mógłby nie dokonać zaliczenia zgodnie z art.76 ordynacji podatkowej. Wydanie i doręczenie skarżącej decyzji z (...) określającej wysokość zobowiązania – bez względu na dalsze postępowanie w tej sprawie tj. złożenie odwołania a następnie skargi do sądu – tworzyło stan, w którym u podatnika istniała zaległość podatkowa. Wydana decyzja podlegała wykonaniu, a zaliczenie następowało z mocy prawa z dniem powstania prawa do zwrotu podatku – wydane w tym przedmiocie postanowienie miało charakter deklaratoryjny. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art.151ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.