I SA/Bd 124/11
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2011-08-16
Skład orzekający: Dariusz Dudra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może przywrócić termin do uiszczenia wpisu od skargi, gdy doręczenie wezwania nastąpiło do domownika, który nie przekazał pisma adresatowi?Ratio decidendi
Sąd odmówił przywrócenia terminu, ponieważ skarżący nie wykazał braku swojej winy w uchybieniu terminu. Doręczenie zastępcze do dorosłego domownika, który potwierdził odbiór pisma, jest skuteczne i prawidłowe, a ewentualne zaniechania domownika obciążają adresata. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i wymaga spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek, w tym braku winy strony.Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT za 2007 rok. Sąd odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego. Skarżący wnioskował o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, tłumacząc, że wezwanie zostało odebrane przez jego matkę, która nie przekazała mu pisma, które zsunęło się za szafkę.Rozstrzygnięcie
Odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz zwrócił skarżącemu uiszczony wpis w kwocie 2.000 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2007r. postanawia: 1. odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 2.000 (dwa tysiące) złotych
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Bydgoszczy odrzucił skargę M. S. z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego.
Postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 04 lipca 2011r.
W dniu 12 lipca 2011r. skarżący złożył do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia powyższego braku skargi, jednocześnie załączając potwierdzenie uiszczenia wpisu w wymaganej wysokości.
Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, że dopiero z uzasadnienia postanowienia Sądu o odrzuceniu jego skargi dowiedział się, że nie wykonał wezwania Sądu. Nadmienił, że jak ustalił w Urzędzie Pocztowym przesyłkę z Sądu odebrała jego matka i odłożyła ją na szafce w korytarzu. Dodał, że po długotrwałych poszukiwaniach i rozmowie z matką okazało się, że korespondencja zsunęła się za szafkę. W ocenie strony nie ponosi on winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego i dlatego jego wniosek jest w pełni uzasadniony. Na potwierdzenie powołanych okoliczności skarżący załączył oświadczenie M. S. (matki skarżącego).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i nastąpić może jedynie w określonych ustawą okolicznościach.
Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu są: brak winy w uchybieniu, powodowanie przez uchybienie terminu dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, złożenie wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, oraz równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności uchybionej. Jedynie spełnienie wszystkich, wskazanych wyżej przesłanek powoduje przywrócenie terminu do dokonania czynności, której strona uchybiła.
Brak winy po stronie dokonującego lub zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Polega on na dołożeniu szczególnej i należytej staranności przy dokonywaniu czynności, do której strona jest zobowiązana. Przy ocenie zawinienia, bądź też jego braku, Sąd bierze pod uwagę czynnik obiektywny, rozpatrując czy strona dołożyła staranności, jakiej wymagać można od osoby dbającej w sposób należyty o swój interes prawny, czy też - przeciwnie - wykazała się niedbalstwem.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności wymaganej przez Sąd.
Wyjaśnić należy, że doręczenie przesyłki zawierającej wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu dokonane zostało zgodnie z brzemieniem art. 72 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdy go nie było – administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Podkreślić trzeba, że warunkiem skuteczności doręczenia jest w takim przypadku brak sprzecznych interesów w sprawie między adresatem pisma, a osobą odbierającą oraz wyrażenie zgody i wyraźne podjęcie się przez odbierającego oddania pisma adresatowi. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że przesyłkę odebrała matka skarżącego, która mieszka pod tym samym co skarżący adresem. Z uwagi na miejsce zamieszkania i powinowactwo może być zatem uznana za dorosłego domownika, który w świetle art. 72 p.p.s.a. mógł podjąć się oddania przesyłki skarżącemu. M. S. uczyniła to kwitując jej odbiór. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że "potwierdzenie odbioru" jest wystarczającym dowodem podjęcia się oddania pisma adresatowi, jeżeli znajduje się na nim informacja w tym względzie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 9 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Po 143/08; LEX nr 499861). Przyjąć również należy, że matka skarżącego nie posiada sprzecznych interesów w sprawie, bowiem wielokrotnie odbierała korespondencję kierowaną do syna.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, doręczenie zastępcze należało uznać za prawidłowe i skuteczne.
W świetle powyższego okoliczność, że przesyłka "zsunęła się za szafkę i została odnaleziona po długotrwałych poszukiwaniach", nie ma znaczenia z punktu widzenia możliwości uznania przesyłki za prawidłowo doręczoną. Zgodnie bowiem z art. 72 ustawy p.p.s.a. doręczenie stało się skuteczne w dacie, gdy przesyłkę odebrał dorosły domownik. Innymi słowy, w tej dacie procedura doręczenia została zakończona. Okoliczność, że M. S. w efekcie nie oddała przesyłki skarżącemu nie czyniła doręczenia wadliwym.
Należy podkreślić, iż doręczenie korespondencji do rąk M. S. nie było incydentalne, gdyż jak wynika z akt sprawy (k. 25, k. 36, k. 42, k. 69) wielokrotnie odbierała ona korespondencję w imieniu skarżącego. W stosunku do takiej osoby, która jako domownik wielokrotnie odbierała kierowaną do adresata korespondencję i potwierdziła odbiór przedmiotowej przesyłki listowej własnoręcznym podpisem, zasadne jest domniemanie, iż uczyniła to świadoma konieczności oddania pisma adresatowi (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. akt VIII SA /WA 408/08, LEX 510023).
Wyjaśnić również trzeba, że instytucja doręczenia zastępczego uregulowana w art. 72 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Tym samym osoba odbierająca pismo podjęła się oddać je adresatowi i dobrowolnie wzięła na siebie odpowiedzialność za prawidłowy odbiór przesyłki przez adresata. Oznacza to, że z faktu pozostawania we wspólnocie domowej oraz zobowiązania się do oddania pisma wynikało generalne domniemanie upoważnienia do odbioru pism. Domniemanie to mogło być skutecznie obalone przez adresata, ale w niniejszej sprawie skarżący nie kwestionował faktu, że jego matka była podmiotem upoważnionym do odbioru korespondencji. Tym samym jej ewentualne działania i zaniechania obciążają skarżącego.
Zauważyć również wypada, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu przed Sądem i przypuszczał, że może być do niego kierowana korespondencja, jednocześnie nie ustanawiając w sprawie innego pełnomocnika, który mógłby podejmować niezbędne czynności procesowe podczas jego nieobecności. Działanie takie należy ocenić jako wynik niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw.
Ponieważ przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w wypadku, gdy w ramach zaprezentowanej przez stronę argumentacji uprawdopodobni ona brak swojej winy a także wykaże, że pomimo podjęcia przez siebie wszelkich działań w celu dochowania terminu, okazało się to niemożliwe, Sąd niedopatrując się w niniejszej sprawie takich okoliczności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło