I SA/Bd 129/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz, Sędziowie WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.), Asesor sądowy Urszula Wiśniewska, Protokolant Sarah Sobecka - Kucharczyk, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. i S.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżących kwotę 280,00 zł (dwieście osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Syg. akt. I SA/Bd 129/04 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia (...) Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z (...) określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r I. i S. G. na kwotę (...). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na następujące ustalenia faktyczne i prawne: organ pierwszej instancji ustalił, że małżonkowie G. w zeznaniu rocznym za 2002r bezpodstawnie odliczyli od dochodu składki na ubezpieczenie społeczne, wpłacone do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w łącznej wysokości (...). W efekcie tych ustaleń organ pierwszej instancji wydał (...) decyzję, w której określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie (...). Od tej decyzji wniesione zostało odwołanie, w którym strony domagały się uchylenia decyzji w całości zarzucając naruszenie art..26 ust.1 pkt.2 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zasad postępowania podatkowego tj. art.120, 122 ordynacji podatkowej. Odwołujący się dowodzili, że skoro ustawodawca w w.w. przepisie ustawy podatkowej wskazuje ogólnie na możliwość odliczenia od dochodu składek określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, to w ich ocenie, odliczeniu podlegają również mieszczące się w tym systemie składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, zapłacone do KRUS. Takie stanowisko podzielił NSA w wyroku z 02.10.2002r. Rozpoznając odwołanie Dyrektor Izby Skarbowej w B. wskazał, że zgodnie z art.26 ust.1 pkt.2 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w brzmieniu obowiązującym w roku 2002) podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art.24 ust.3 i art.28-30, stanowi dochód ustalony zgodnie z art.9, art.24 ust.1 i 2 oraz ust.4-6 i 8-12 lub art.24b ust.1 i 2 lub art.25, po odliczeniu składek, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, zapłaconych bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. W ocenie organu odwoławczego użyty zwrot “..w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych .." należy odnieść wyłącznie do regulacji zawartych w ustawie z 13.10.1998r o systemie ubezpieczeń społecznych, której zakres podmiotowy nie obejmuje rolników, opłacających składkę w KRUS. Z art.5 ust.1 w.w ustawy wynika, że ubezpieczenie społeczne rolników, jeżeli nie podlegają oni obowiązkowi ubezpieczeń społecznych na podstawie ustawy, regulują odrębne przepisy. Zatem ubezpieczenie społeczne rolników - w tym również prowadzących działalność gospodarczą, decydujących się na odprowadzanie składki do KRUS regulowane jest odrębnie, poza ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych i podlega reżimowi prawnemu, zawartemu w ustawie z 20 grudnia 1990r o ubezpieczeniu społecznym rolników, do której przepis art..26 ust.1 pkt.2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma zastosowania. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że Minister Finansów w piśmie z 24 lutego 2000r wydanym w trybie art.14 par 1 pkt.2 ordynacji podatkowej uznał, że art.26 ust.1 pkt.2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie stanowi podstawy do odliczenia od dochodu składek na ubezpieczenie wpłaconych do KRUS, na podstawie ustawy z 20 grudnia 1990r o ubezpieczeniu społecznym rolników. Odnosząc się natomiast do kwestii powołanego przez stronę wyroku NSA z 23.10.2002r (IIISA 1143/01) organ odwoławczy wskazał, że orzeczenia sądów wiążą jedynie strony w konkretnej sprawie, w której zapadły. Nie znajduje także potwierdzenia w aktach sprawy zarzut naruszenia przez organ podatkowy pierwszej instancji zasad postępowania podatkowego zawartych w art..122 i 120 ordynacji podatkowej. W skardze do Sądu, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Wskazali ponownie na naruszenie art.26 ust.1 pkt.2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art..120 i 122 ordynacji podatkowej. Uzasadniając skargę podnieśli, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organów co do możliwości odliczenia spornych składek od dochodu albowiem z przepisów wynika, że każda składka zapłacona na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe, jeśli mieści się w przepisach regulujących system ubezpieczeń społecznych, podlega odliczeniu od dochodu. Powołane przez organ pismo Ministra Finansów nie jest źródłem obowiązującego prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi powołując się na argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja narusza przepis art..26 ust.1 pkt.2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w roku, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Stan faktyczny sprawy nie by sporny, natomiast problem sprowadzał się do oceny czy zapłacone przez skarżących składki na ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego zasadnie zostały przez nich odliczone od dochodu. Cytowany przez strony art.26 ust.1 pkt.2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w istotnej dla rozstrzygnięcia kwestii stanowił o możliwości odliczania kwot zapłaconych przez podatnika składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe, określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, nie precyzując o jaki system ubezpieczeń społecznych chodzi. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników z 20 grudnia 1990r (już w nazwie wskazująca na rodzaj systemu ubezpieczenia jako społecznego), podobnie jak ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, reguluje kwestie składek emerytalnych, rentowych, chorobowych, wypadkowych; nie można w ocenie Sądu, stosując wykładnię językową, uznać, że treść wskazanego przepisu pozwala na interpretację zaprezentowaną w wyjaśnieniu zawartym w piśmie Ministra Finansów z 24 lutego 2000r. Była to interpretacja zawężająca, nie znajdująca uzasadnienia w brzmieniu przepisu. Nowelizacją obowiązującą od 01 stycznia 2004r treść art.26 ust.1 pkt.2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uległa zmianie i obecnie przepis ten wprost odsyła do ustawy z 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych; jednakże w roku, do którego odnosi się zaskarżona decyzja, zapisu takiego nie było. Stanowisko podobne zostało wyrażone w wyroku NSA z 23 października 2002r w sprawie III SA 1143/01; Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela to stanowisko. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał skargę za uzasadnioną i uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 par.1 pkt.1 a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art.152 wskazanej ustawy orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, a na podstawie art.200 zasądził od organu na rzecz skarżących kwotę 280 zł ( 100zl wpisu sądowego i 180 zł wynagrodzenia doradcy podatkowego) tytułem zwrotu kosztów postępowania.