I SA/Bd 130/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik- Świetlicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Leszek Kleczkowski sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz-Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2018r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. w likwidacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę I SA/Bd 130/18 UZASADANIENIE Decyzją z dnia [...] września 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do września 2016 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej za pomocą środków komunikacji elektronicznej w dniu [...] września 2017 r. Rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. poprzez wniesienie odwołania z dnia [...] października 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu z dnia [...] października 2017 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie, lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że z uwagi na problemy techniczne nie miał możliwości w dniu [...] września 2017 r., kiedy to na skrzynkę elektroniczną na portalu ePuap została doręczona przesyłka z informacją o decyzji organu pierwszej instancji, otwarcia pliku, a w konsekwencji do dnia [...] października 2017 r. nie miał możliwości zapoznania się z treścią decyzji. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia. Tego samego dnia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ podał, że nie jest prawdziwe twierdzenie pełnomocnika skarżącej dotyczące zapoznania się z treścią decyzji w siedzibie organu, gdyż stoi w oczywistej sprzeczności z aktami sprawy, w których znajdują się adnotacje urzędowe sporządzane w związku z okazaniem skarżącej akt sprawy (brak takiej adnotacji po dniu wydania decyzji). Ponadto wskazał, że pełnomocnik poświadczył elektronicznie odbiór decyzji i nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, iż nie mógł zapoznać się z treścią decyzji. Twierdzenie o wystąpieniu bliżej nieokreślonych problemów technicznych nie znajduje odzwierciedlenia w jakichkolwiek dowodach, co skutecznie podważa wiarygodność argumentacji pełnomocnika skarżącej. Organ odwoławczy nie dostrzegł żadnych podstaw by zanegować skutek doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w dniu [...] września 2017 r., zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Odbioru. W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonych postanowień, tj. postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. wskazujące, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej ze względu na zawarte zarzuty i przekazanie sprawy do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. wraz z zobowiązaniem go do wydania i doręczenia decyzji w sposób prawem przewidziany, lub uchylenie zaskarżonych postanowień, tj. postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i przywrócenie stronie terminu do wniesienia odwołania ze względu na zawarte zarzuty i przekazanie sprawy do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. wraz z zobowiązaniem go do wydania i doręczenia decyzji w sposób prawem przewidziany, lub uchylenie postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. wskazującego, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej i przyjęcie, że zostało złożone w terminie ze względu na zawarte zarzuty, przekazanie sprawy do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. wraz z zobowiązaniem go do wydania i doręczenia decyzji w sposób prawem przewidziany. Skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie: - art. 144 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (dalej: ustawa o informatyzacji) w zw. z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (dalej: Rozporządzenie) poprzez wysłanie dokumentów w nieprawidłowym formacie danych tj. w formacie *.*.zip, który to format nie jest przewidziany w załączniku rozporządzenia, - art. 144 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji w zw. z § 2 ust. 7 Rozporządzenia poprzez sformułowanie pisma w nieprawidłowym formacie danych tj. w formacie *.*.zip, który to format nie jest przewidziany w załączniku rozporządzenia, - art. 144 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji w zw. z § 2 ust. 7 wzw. z § 43 Rozporządzenia oraz załącznika zawierającego formaty danych, w jakich zapisuje się załączniki dodawane do pism, poprzez sformułowanie pisma w nieprawidłowym formacie danych tj. w formacie *.*.zip, który to format nie jest przewidziany w załączniku rozporządzenia, - art. 144 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji w zw. z § 2 ust. 7 w zw. z § 22 ust. 1 i 2 w zw. z § 42 Rozporządzenia oraz załącznika zawierającego formaty danych, w jakich zapisuje się załączniki dodawane do pism, poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi pisma które mogło być zwizualizowane bez potrzeby korzystania z centralnego repozytorium lub lokalnego repozytorium oraz z uwagi na niepoprawny format wizualizacja nie mogła zostać dokonana co skutkowało brakiem informacji o układzie, treści i kontekście zapisanych informacji, - art. 144 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji w zw. z § 17 ust. 1 w zw. z § 18 Rozporządzenia poprzez sporządzenie decyzji i jej podpisanie podpisem elektronicznym przez osobę do tego nieupoważnioną A. B. (PESEL [...]) identyfikator podpisu [...] oraz załączenie załączników w formacie danych innym niż format w jakim zapisuje się załączniki dodawane do pism. W przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów zarzuciła naruszenie: - art. 26 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej (dalej: u.k.s.) oraz art. 223 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ust. 1 i 2 u.k.s. poprzez niezamieszczenie w decyzji pouczenia o prawie wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. albowiem w decyzji podpisanej przez A. B. takiego pouczenia nie było, - art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepodanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcia, uzasadnienia faktycznego i prawnego, pouczenia o trybie odwoławczym oraz podpisu osoby upoważnionej, albowiem decyzja wysłana i podpisana prze A. B. powyższych elementów nie posiadała co w sposób rażący naruszyło przepisy prawa procesowego oraz interes strony oraz możliwości złożenia skutecznego odwołania, - art. 216 §1 art. 162 i art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej mimo zaistnienia przesłanek do uwzględniania wniosku, - art. 143 Ordynacji podatkowej poprzez podpisanie decyzji przez pracownika nieposiadającego upoważnienia organu do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie a w szczególności do wydawania decyzji, albowiem A. B. nie posiada takiego upoważnienia i w decyzji nie ma nim informacji oraz brak jest informacji o udzieleniu takiego upoważnienia dla T. G.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy organy zasadnie odmówiły przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] września 2017 r. Zgodnie z art. 162 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Przywrócenie terminu jest instytucją prawa procesowego mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia danej czynności procesowej. Podkreślić przy tym należy, że pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu uzależnione jest od łącznego spełnienia następujących przesłanek, określonych w wymienionych przepisach: a. wniesienia podania o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny, która uniemożliwiła dochowanie terminu, b. uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony c. oraz równoczesnego ze złożeniem wniosku dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie. Brak spełnienia którejkolwiek z powołanych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, jakim jest w przedmiotowej sprawie odwołanie. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej należy przywrócić termin jeżeli zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w sytuacji, gdy osoba zainteresowana uwiarygodni stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego zaniedbania. We wniosku z dnia [...] października 2017 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] września 2017 r. zaznaczono, iż przedmiotowy wniosek został złożony z "daleko posuniętej ostrożności procesowej", gdyż pełnomocnik Spółki uważa, że decyzja została doręczona po dniu [...] września 2017 r. Pełnomocnik wskazał, iż z uwagi na problemy techniczne nie udało się otworzyć pliku z rozszerzeniem .zip, wobec czego pełnomocnik Spółki zapoznał się z decyzją dopiero w dniu [...] października 2017 r. W związku z problemami technicznymi będącymi wynikiem braku możliwości zapoznania się z zawartością pliku .zip pełnomocnik, jak twierdzi, udał się do "Urzędu w celu zapoznania się z aktami sprawy, w tym z treścią decyzji." Po otwarciu w dniu [...] października 2017 r. przesłanego pliku zawierającego decyzję organu pełnomocnik zapoznał się z jej treścią, uznając ten dzień za dzień skutecznego doręczenia decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. z dnia [...] września 2017 r. W treści złożonego wniosku z dnia [...] października 2017 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazano, że w dniu [...] października 2017 r. podjęto nieudaną próbę wysłania odwołania od decyzji przy pomocy portalu ePUAP z uwagi na problemy techniczne związane z komputerem, który był nośnikiem pisma procesowego. Awaria komputera, według twierdzeń pełnomocnika, została usunięta w dniu [...] października 2017 r. W treści wniosku powołano fragment postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt IIPZ 27/16 wskazujący, że awaria komputera należącego do pełnomocnika procesowego, który jest nośnikiem pisma procesowego, nie świadczy o zawinieniu strony. Niemniej jednak zgodnie z treścią art. 162 § 1 O.p. przywrócenie terminu do wniesienia podania może nastąpić jedynie wówczas, gdy zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminowi. Uprawdopodobnienie oznacza, iż nie daje ono pewności co do określonych twierdzeń o fakcie, lecz prawdopodobieństwo. Należy mieć na uwadze, iż uprawdopodobnienie należy powiązać z wysokim stopniem prawdopodobieństwa zaistnienia określonego zdarzenia, a nie jedynie czysto hipotetyczną możliwością. To, że uprawdopodobnienie nie wymaga szczegółowego dokumentowania, nie oznacza jeszcze, że dane twierdzenie można oprzeć o ogólne sformułowania, niepoparte konkretnymi dowodami, którymi posługuje się pełnomocnik Spółki. Zgodnie z poglądem, który tut. Sąd całkowicie aprobuje, wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 869/16, zarówno brak możliwości odbioru pisma z platformy ePUAP, jak i brak możliwości odczytu pisma na tej platformie, mogą być uznane za okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu, jednakże należy uprawdopodobnić wystąpienie tych okoliczności. Samo powołanie się na istnienie bliżej nieokreślonych trudności technicznych nie może być uznane za uprawdopodobnienie istnienia owych trudności technicznych. Trzeba zaznaczyć, że w niniejszej sprawie argumentacja Spółki oparta jest na ogólnych sformułowaniach dotyczących problemów technicznych, które jednak nie wiadomo, ani czy wystąpiły, ani czego dotyczyły, bowiem pełnomocnik nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających przedstawianą okoliczność. Na karb problemów technicznych pełnomocnik składa odpowiedzialność za odbiór decyzji, jej wysłanie, a także funkcjonowanie komputera. Nie wyjaśnia przy tym, czy owa awaria i nieudana próba wysłania odwołania od decyzji przy pomocy portalu ePUAP miała miejsce wyłącznie w sferze wyekspediowania dokumentu elektronicznego przez portal, czy usterka dotyczyła komputera w całości i uniemożliwiła korzystanie z niego i wydrukowanie dokumentu w wersji papierowej i nadanie pocztą. Sąd stwierdza, że w przytoczonych okolicznościach faktycznych, pełnomocnik nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi, a twierdzenie o "problemach technicznych" są wysoce nieprawdopodobne, bowiem nie został przedstawiony żaden dowód potwierdzający przedstawione okoliczności. Trzeba mieć na uwadze, że art. 162 § 1 O.p. wskazuje, iż to zainteresowany jest obciążony obowiązkiem uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia podania. Należy ocenić, że w rozpatrywanej sprawie realizacji tego obowiązku zaniechano. Ponadto adnotacje sporządzane w związku z okazaniem skarżącemu akt przeczą twierdzeniu, iż pełnomocnik zapoznawał się z treścią decyzji w siedzibie organu. Natomiast Naczelnik w piśmie z dnia [...] października 2017 r. wprost wskazał, iż pełnomocnik Spółki po raz ostatni wnioskował o zapoznanie się z aktami sprawy w dniu [...] września 2017 r., tj. przed dniem wydania decyzji. Zatem po analizie tego stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy należy stwierdzić, że pełnomocnik nie zapoznawał się z treścią decyzji w siedzibie organu, lecz w formie elektronicznej, doręczonej przez organ. Reasumując, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej słusznie uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na pozytywne rozpatrzenie wniosku Spółki. Spółka nie wykazała bowiem braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika, a tym samym nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 162 § 1 O.p., które stanowiłyby okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Ponadto Sąd wskazuje, że na obecnym etapie postępowania skarga w sprawie jest jedna i dotyczy wyłącznie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Na marginesie Sąd wskazuje, że w kwestii drugiego postanowienia (o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania) skarżąca nie wyczerpała trybu zaskarżania, a co za tym idzie nie może złożyć na nie skargi do sądu administracyjnego.