I SA/Bd 1316/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Ewa Kruppik - Świetlicka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 lutego 2015r. sprawy ze skargi D. S.A. w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej oddala skargę Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...]. określającej skarżącej Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2012r. w wysokości [...] zł oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w wysokości [...]zł. W złożonym zażaleniu Spółka wniosła o uchylenie ww. postanowienia, wskazując, że wbrew twierdzeniom organu podatkowego dysponuje majątkiem, który jest wystarczający do zaspokojenia należności Skarbu Państwa, a zatem w sprawie nie zaistniała przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749) – dalej: "O.p.". Ponadto zarzuciła niezasadne wyłączenie z jej majątku wartości zakupionych samochodów, które mogłyby stanowić zabezpieczenie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że wymienione w art. 239b § 1 O.p. przesłanki uzasadniające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej mają charakter rozłączny, zatem zaistnienie choćby jednej z nich daje podstawę do nałożenia rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Przy czym warunkiem koniecznym do nadania rygoru jest uprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane stosownie, do treści art. 239b § 2 O.p. W ocenie organu w niniejszej sprawie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 1 O.p., albowiem wobec Spółki toczy się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Na nieruchomości Spółki położonej w Słupsku ustanowiona została przez Miasto S. hipoteka przymusowa na kwotę [...]zł w celu zabezpieczenia należności z tytułu podatku od nieruchomości. Organ podkreślił również, że Spółka nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy. Na nieruchomościach Spółki zostały bowiem ustanowione hipoteki na rzecz banku w celu zabezpieczenia udzielonych Spółce kredytów (termin zapłaty 2023r., 2025r.) na łączną kwotę [...] zł. Organ zaznaczył, że Spółka w złożonym bilansie nie wykazała pozycji kredytów bankowych długoterminowych, przy czym zobowiązania te kilkakrotnie przewyższają wykazaną w bilansie wartość posiadanych rzeczowych środków trwałych na kwotę [...] zł. Ponadto wartość posiadanych przez Spółkę zobowiązań krótkoterminowych wyniosła [...] zł. Organ podkreślił, że prowadzona działalność przynosi niewielki zysk, który w 2012r. wyniósł [...] zł, a w 2013r. – [...] zł. Spółka wielokrotnie dokonywała wpłat zobowiązań podatkowych po terminie płatności, a z tytułu podatku od towarów i usług za okres od marca 2012r. do lipca 2014r. tylko raz wykazała kwotę do zapłaty (za maj 2012r. – [...] zł) natomiast dwukrotnie wykazała zwrot na rachunek bankowy (za wrzesień i grudzień 2012 r. - w łącznej kwocie [...] zł) zaś za pozostałe miesiące wykazała kwoty do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy. Odnośnie wyłączenia z majątku Spółki wartości 14 samochodów, organ zauważył, że w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego, organ podatkowy zakwestionował nabycie przez Spółkę w 2012r. tych samochodów oraz urządzeń technicznych i maszyn, ponieważ w ocenie organu czynności te miały na celu obejście prawa podatkowego i uzyskanie nienależnych zwrotów podatku od towarów i usług. Zdaniem organu osiągane przez Spółkę dochody, ani posiadany majątek nie dają gwarancji uregulowania zaległości podatkowej po uprawomocnieniu się decyzji, a w złożonym zażaleniu Spółka nie przedstawiła również żadnych informacji wykazujących, iż posiada majątek inny, niż ustalony w trakcie prowadzonego postępowania. Tym samym zaszły okoliczności, które uprawdopodobniają, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. W złożonej do tut. Sądu skardze Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, zarzucając naruszenie: - art. 239a i art. 239b § 1 O.p., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nie uprawdopodobnieniu, że zobowiązanie wynikające z decyzji zostanie wykonane, - art. 121 § 1, art. 122 i art. 191 O.p., mających istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nienależyte zbadanie stanu faktycznego, prowadzenie postępowania z naruszeniem swobodnej oceny dowodów oraz zasady zaufania do organu. Zdaniem skarżącej organy podatkowe nie ustaliły należycie całego jej majątku i nie określiły prawidłowo jego wartości, wskazując jedynie na nieruchomości obciążone hipotekami. Nie uprawdopodobniły również, iż pozostała część majątku pozostająca w jej dyspozycji jest niewystarczająca do zaspokojenia zobowiązania podatkowego. Spółka podniosła, że wbrew twierdzeniom organu podatkowego dysponuje majątkiem, który jest wystarczający do zaspokojenia należności Skarbu Państwa. Posiada szereg nieruchomości oraz rzeczy ruchomych, na których można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy. Skarżąca podkreśliła, iż jest firmą istniejącą na rynku stosunkowo krótko, nie posiada żadnych zobowiązań kredytowych oraz, że nabyła nieruchomości na których ustanowione były hipoteki z tytułu kredytów zaciągniętych przez poprzednich właścicieli. Hipoteka przymusowa została wpisana na nieruchomości położonej w Słupsku przed jej nabyciem przez skarżącą. Zaznaczyła jednocześnie, iż wpis na tej nieruchomości jest już nieaktualny. Zatem nie istnieje obawa, że wypracowane w ramach działalności gospodarczej środki finansowe zostam spożytkowane na inne cele niż zapłata ewentualnej zaległości podatkowej. Tym bardziej, że Spółka systematycznie się rozwija, a zysk z działalności z każdym rokiem jest coraz większy. W ocenie Skarżącej organ nie był uprawniony, aby wyłączyć z jej majątku wartość 14 samochodów, których jest właścicielem. Strona podkreśla, iż organ podatkowy swoje ustalenia oparł na decyzji z dnia [...]. określającej wysokość obowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, od której wniosła odwołanie. Zatem z uwagi na jej nie prawomocność organy podatkowe nie mają podstaw do kwestionowania dokonanych nabyć spornych samochodów. Spółka wyjaśnia, iż przedmiotowe auta zostały nabyte i wyremontowane, w celu rozszerzenia działalności o ich najem. Wartość tych aut określiła na kwotę ok. 40.000 zł - 50.000 zł za sztukę, zatem mogą one stanowić zabezpieczenie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług. Skarżąca podkreśliła, iż tego rodzaju działanie mieści się w pojęciu leasingu zwrotnego. Dlatego też nie można twierdzić, iż transakcje te miały charakter fikcyjny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 dalej jako "p.p.s.a."). Począwszy od dnia 01 stycznia 2009 r. ustawodawca wprowadził możliwość nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy podkreślić, że na organ podatkowy nie nałożono obowiązku nadawania tego rygoru, lecz czynność ta ma charakter uznaniowy i to wyłącznie po zaistnieniu przesłanek enumeratywnie określonych w art. 239b § 1 i 2 O.p. Aby decyzji nieostatecznej można było nadać rygor natychmiastowej wykonalności muszą zostać spełnione kumulatywnie dwie przesłanki: musi zaistnieć co najmniej jeden z czterech warunków określonych w § 1 art. 239b O.p., organ podatkowy musi uprawdopodobnić, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Ustawodawca przewidział cztery warunki uprawniające do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności: – organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub – strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub – strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub – okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Każda z tych taksatywnie wymienionych przesłanek ma charakter rozłączny, co powoduje, że zaistnienie jednej z nich daje podstawę do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe oparły swoje rozstrzygnięcie na wystąpieniu przesłanki o jakiej mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p. W ocenie podatnika przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 2 ("strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę") nie została jednak spełniona, albowiem organy podatkowe przeprowadziły niewyczerpujące postępowanie dowodowe, ograniczając się do niepełnego ustalenia stanu majątkowego podatnika. Zdaniem Sądu stanowisko skarżącej Spółki należy uznać z nieprawidłowe. Przede wszystkim zauważyć należy, że z art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 O.p. nie sposób wyinterpretować ciążącego na organie podatkowym obowiązku dokładnego i wyczerpującego ustalenia stanu majątkowego podatnika. W postępowaniu w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności rolą organu jest wykazanie, że z uwagi na wystąpienie jednej z czterech przesłanek istnieje prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Mówi o tym § 2 art. 239b O.p. Podkreślenia wymaga to, że dla stwierdzenia wystąpienia okoliczności, o jakiej mowa w art. 239b § 1 pkt 2 O.p., organ podatkowy w celu nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nie musi wykazać tego, jakimi składnikami majątkowymi podatnik dysponuje. Wystarczające jest natomiast, że wykaże, iż nie posiada on takiego majątku, który z uwagi na swoją wartość umożliwiałby ustanowienie na nim hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, a ponadto, że stan ten uprawdopodobnia niewykonanie zobowiązania. Postępowanie dowodowe, wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, nie musi więc prowadzić do dokładnego udowodnienia stanu majątkowego i ujawnienia wszystkich posiadanych przez podatnika składników majątkowych. Rolą organu podatkowego jest jedynie uprawdopodobnienie tego, że ze względu na stan posiadania podatnika istnieje możliwość niewykonania ciążącego na nim zobowiązania. Jeśli natomiast w ocenie podatnika nie zaistniał stan prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji podatkowej, to w takim przypadku na nim spoczywać będzie obowiązek wykazania tej okoliczności. W zależności więc od tego, na którą okoliczność powołuje się organ podatkowy przy nadaniu rygoru, podatnik będzie zobowiązany wykazać, że wobec niego nie toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub, że posiada majątek, o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy lub, że nie zbywa majątku znacznej wartości bądź też, że okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest dłuższy niż 3 miesiące. Wykazanie którejkolwiek z tych okoliczności wskazywać będzie bowiem na nieprawdopodobieństwo istnienia zagrożenia dla wykonania zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji stanowić będzie o braku podstaw do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W rozpoznawanej sprawie rzeczą podatnika było więc wskazanie na istnienie takich składników majątkowych, które z uwagi na swoją wartość umożliwiłby zaspokojenie należności fiskalnych, a więc istnienie majątku, który uchyliłby prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania wynikającego z decyzji organu podatkowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd nie dopatrzył się uchybienia w postępowaniu organu podatkowego, który dokonał oceny sytuacji finansowo-majątkowej spółki m.in. na podstawie informacji zawartych w Centralnej Bazie Danych Ksiąg Wieczystych (odnośnie hipotek wpisanych na posiadanych nieruchomościach) , bilansie Spółki (na dzień 31 grudnia 2012r. i 31 grudnia 2013r.) , czy deklaracji VAT-7, CIT-8, i PIT-4R składanych przez spółkę. W oparciu o wskazane dokumenty organ bezspornie wykazał, że wartość majątku trwałego spółki na koniec 2013 r. wyniosła [...]. Majątek spółki obciążają liczne zobowiązania z tytułu kredytów bankowych (zabezpieczone hipotecznie) na łączną kwotę [...] zł ponadto na koniec 2013r. wartość posiadanych przez spółkę zobowiązań krótkoterminowych wyniosła [...] zł, w tym zobowiązania wobec dostawców [...] zł, z tytułu podatków, ceł, ubezpieczeń i innych świadczeń – [...] zł, wobec pracowników – [...] zł, inne – [...] zł. Prowadzona działalność przynosi natomiast niewielki zysk, który w 2012 r. wyniósł [...] zł, a w 2013 r. – [...] zł. Powyższa analiza doprowadziła organ do słusznego wniosku, że osiągane przez spółkę dochody, ani posiadany majątek nie dają gwarancji uregulowania zaległości podatkowej po uprawomocnieniu się decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za maj 2012 r. w wysokości [...]zł oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w łącznej kwocie [...] zł, a wynikającą z wystawionych faktur za miesiące: czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2012 r. Jeśli zdaniem spółki jej aktualna sytuacja finansowa odbiegała od ustalonej przez organ, to jej rzeczą było wykazanie rzeczywistego stanu stosownymi dokumentami. Spółka natomiast, na wszystkich etapach postępowania zarzucała organom błędne ustalenia, nie wskazując konkretnie innych nieruchomości, czy praw rzeczowych, których ustalenia istnienia organy jej zdaniem zaniechały. Tym samym, strona skarżąca w żaden sposób nie zdołała podważyć wniosków, do jakich doszedł organ w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. W tych okolicznościach uznać należało, że spełniony został wymóg uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania podatkowego wynikającego z decyzji, a w konsekwencji istniały podstawy do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Mając powyższe na uwadze na mocy art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w sentencji.