I SA/Bd 142/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-03-19
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie odwoławcze w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia majątkowego staje się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Postępowanie odwoławcze dotyczące przedłużenia terminu zabezpieczenia majątkowego staje się bezprzedmiotowe, gdy decyzja o zabezpieczeniu wygasła z mocy prawa z dniem doręczenia decyzji wymiarowej. W takiej sytuacji organ odwoławczy prawidłowo umarza postępowanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 k.p.a., ponieważ nie można badać zasadności przedłużenia terminu czegoś, co już nie istnieje.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zabezpieczenia na majątku M. G. zobowiązania podatkowego. Następnie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił wysokość zobowiązania podatkowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zabezpieczenia, powołując się na zaskarżenie decyzji Dyrektora UKS. Dyrektor Izby Skarbowej umorzył postępowanie odwoławcze, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu i przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w egzekucyjne. Skarżący zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i u.p.e.a. oraz błędne uznanie postępowania za bezprzedmiotowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Liberda-Koczorowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. decyzją z dnia [...]. orzekł o dokonaniu zabezpieczenia na majątku M. G. (skarżącego) zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. w przybliżonej kwocie należności głównej [...] zł wraz
z należnymi odsetkami za zwłokę naliczonymi na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł.
Na mocy wskazanej decyzji w dniu [...]. wystawiono zarządzenie zabezpieczenia, będące podstawą do prowadzenia postępowania zabezpieczającego w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.), dalej u.p.e.a. Decyzję orzekającą o zabezpieczeniu oraz zarządzenie zabezpieczenia doręczono zobowiązanemu w dniu [...]. W tym dniu organ egzekucyjny podjął szereg czynności zabezpieczających m.in. zajęcia rachunków bankowych,
z których skuteczne okazały się zajęcia rachunku bankowego w B. P. S.A. oraz B. B. S.A. Ponadto, organ egzekucyjny w dniu [...]. dokonał zajęcia ruchomości: samochodu ciężarowego, przyczepy ciężarowej, złomu stalowego, kontenerów do przewozu złomu, samochodu osobowego, wagi pojazdowej, a także zajęcia zabezpieczającego gotówki w kwocie [...]zł. Ruchomości w postaci: [...] kontenerów do przewozu złomu, wagi samochodowej oraz samochodu osobowego marki H. zostały wyłączone spod egzekucji w trybie art. 38 u.p.e.a. W toku dalszych czynności zabezpieczających Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. w dniu [...]. wystąpił do Sądu Rejonowego w I. z wnioskiem o wpis hipoteki na nieruchomości, dla której urządzono księgę wieczystą. Natomiast, zawiadomieniami z dnia [...]. organ egzekucyjny dokonał zajęcia zabezpieczającego wierzytelności
u kontrahentów skarżącego, z których skutecznym okazało się zajęcie dokonane
u dłużnika zajętej wierzytelności – E.-P. O. O. S.A.
w W. Ponadto, zawiadomieniami z dnia [...]. organ egzekucyjny dokonał zajęcia zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym.
Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił skarżącemu wysokość zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. w kwocie [...] zł.
Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego
w I. przedłużył termin zabezpieczenia do czasu wystawienia tytułu wykonawczego, obejmującego należność z tytułu podatku dochodowego za 2008r. Postanowienie to organ egzekucyjny wydał na wniosek wierzyciela z dnia
[...]. Jako przyczynę uzasadniającą przedłużenie terminu zabezpieczenia powołano okoliczność zaskarżenia w dniu [...]. decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...]. do Dyrektora Izby Skarbowej w B., co uzasadniało obawę, że decyzja ta do dnia [...]. nie będzie ostateczna.
Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie, zarzucając naruszenie art. 159 § 2 u.p.e.a. Podniósł, że zaskarżone postanowienie weszło do obrotu prawnego po upływie terminu zabezpieczenia powołanego w tym przepisie oraz nie zawierało przesłanek uzasadniających przedłużenie terminu zabezpieczenia.
W związku z powyższym podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia
i umorzenie postępowania w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia oraz
o uchylenie zabezpieczenia dokonanego na jego majątku na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...].
i zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...].
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej
w B. umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3
w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267), dalej k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśnił, że podstawę prawną postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego
w I. z dnia [...]. stanowił art. 159 § 1 i § 2 u.p.e.a. Organ odwoławczy podniósł, że jak wynika z treści ww. postanowienia, przyczyną przedłużenia trzymiesięcznego terminu trwania zabezpieczenia był brak możliwości wystawienia tytułu wykonawczego z uwagi na fakt zaskarżenia decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [....]. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. Organ podkreślił, że kluczowe znaczenie w przedmiotowej sprawie ma okoliczność przekształcenia się w trakcie trwającego postępowania odwoławczego zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne. Wskazał, że zgodnie z art. 154
§ 4 u.p.e.a. zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne z dniem wystawienia tytułu wykonawczego pod warunkiem, że nastąpiło nie później niż przed upływem dwóch miesięcy od dnia doręczenia ostatecznej decyzji lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu w sprawie, w której dokonano zabezpieczenia, bądź doręczenia postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Dyrektor podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. w dniu
[...]. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...], którego podstawę prawną stanowi ostateczna decyzja Dyrektora Izby Skarbowej
w B. z dnia [...]. określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu [...]. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, spełniony został warunek, o którym mowa w art. 154 § 4 u.p.e.a. Zatem przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne nastąpiło z dniem [...].
Organ stwierdził, że zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny spowodował, iż przestał istnieć przedmiot postępowania w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia. Bezprzedmiotowe stało się orzekanie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia skoro postępowanie to przestało wywierać skutki prawne w postaci zabezpieczenia wykonania przyszłego obowiązku, a przekształciło się
w postępowanie egzekucyjne, którego realizacja będzie prowadziła do przymusowego wykonania obowiązku.
Na powyższe postanowienie strona złożyła skargę do tut. Sądu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
art. 159 § 2 u.p.e.a. poprzez przedłużenie terminu zabezpieczenia dokonanego na majątku skarżącego na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego
w I. z dnia [...]. i zarządzenia zabezpieczenia z dnia
[...]. do dnia wystawienia tytułu wykonawczego, pomimo że wejście do obrotu prawnego postanowienia o przedłużeniu terminu nastąpiło już po upływie terminu zabezpieczenia wskazanego w art. 159 § 1 u.p.e.a., jak również brak spełnienia przesłanek w powołanym przepisie,
art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. poprzez błędne ich zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego, mimo braku podstaw do stwierdzenia, że postępowanie odwoławcze stało się bezprzedmiotowe.
W związku z powyższymi zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w I.
z dnia [...]. Zakwestionował prezentowane w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej stanowisko uzasadniające umorzenie postępowania odwoławczego podnosząc, że jest ono błędne i stanowi rezultat wadliwego zastosowania art. 138
§ 1 pkt 3 w związku z art. 144 k.p.a. Skarżący podniósł, że w rozpatrywanej sprawie poza sporem pozostaje kwestia, iż był on stroną postępowania w sprawie przedłużenia terminu zabezpieczenia dokonanego na jego majątku na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...]. oraz, że nie cofnął zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia
[...]. o przedłużeniu terminu zabezpieczenia. W jego ocenie, w takiej sytuacji nie zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego. Skarżący stwierdził, że istnieją jedynie dwie sytuacje wypełniające przesłankę bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego: skuteczne cofnięcie odwołania oraz stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. W niniejszej sprawie żadna z powyższych okoliczności nie wystąpiła, co w konsekwencji, zdaniem strony, oznacza brak podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego.
Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący zauważył, że należy odróżnić umorzenie postępowania w sprawie administracyjnej od umorzenia postępowania odwoławczego. W razie, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem gdy postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe, organ odwoławczy decyzją kasacyjną eliminuje decyzję organu pierwszej instancji i umarza postępowanie
w sprawie. W związku z powyższym skarżący zaznaczył, że umorzenie postępowania odwoławczego wszczętego zażaleniem było bezpodstawne
i uniemożliwiło stronie kontrolę legalności podjętego aktu, którego legalność ma istotne znaczenie z punktu widzenia dalszych czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny.
Strona wskazała, że postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w I.
z dnia [...]. zostało doręczone w dniu [...]. i dopiero
z tym dniem było skuteczne. Jednocześnie zauważyła, że termin zabezpieczenia liczony zgodnie z art. 159 § 1 u.p.e.a. upłynął w dniu [...]. Wobec tego postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia wywołało skutki prawne po upływie terminu powołanego w art.159 § 1 ww. ustawy.
Przytaczając treść art. 159 § 2 u.p.e.a. skarżący podniósł, że organ egzekucyjny przedłużając termin zabezpieczenia zobowiązany jest nie tylko wskazać przyczynę uniemożliwiającą wszczęcie postępowania egzekucyjnego, ale ciąży na nim dodatkowo obowiązek uzasadnienia, iż w określonej sprawie wnioskodawca wykazał, że podana przyczyna jest oparta na obiektywnych podstawach. Powołując treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2010r., sygn. akt III SA/Wa 2018/09 stwierdził, że nie wystarczy wskazanie, iż termin zabezpieczenia jest przedłużony ze względu na trwające postępowanie podatkowe, lecz dodatkowo należy podać, że przyczyna przedłużającego się postępowania jest uzasadniona.
Reasumując skarżący stwierdził, że w jego ocenie zachodzą przesłanki do zastosowania przez Sąd art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy podać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b oraz c p.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Oceniając zaskarżone postanowienie organu z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa
w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej umarzające postępowanie wydane na skutek zaskarżenia przez skarżącego postanowienia organu pierwszej instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia majątkowego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. dokonanego na majątku podatnika. Organ odwoławczy uznał, że wobec wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu i przekształcenia z mocy prawa zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne, postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. Skarżący z kolei nie zgodził się z tezą
o bezprzedmiotowości tego postępowania, zmierzając w konsekwencji do zobowiązania Dyrektora Izby Skarbowej do merytorycznego rozpatrzenia sprawy
w oparciu o postawione zarzuty i do uzyskania rozstrzygnięcia w przedmiocie przedłużenia terminu zabezpieczenia zobowiązania w podatku dochodowym.
Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należy przyznać organowi.
Podać należy, że wobec skarżącego wydana została decyzja zabezpieczająca na majątku podatnika zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. Na jej podstawie wydane zostało zarządzenie zabezpieczające i dokonano m.in. zajęcia rachunku bankowego oraz zajęcia ruchomości. Po czym w dniu
[...]. wydano decyzję określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. Wraz z wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w tym podatku, nastąpiło wygaśnięcie decyzji z dnia
[...]. w sprawie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania
z tytułu podatku dochodowego za 2008r. W konsekwencji wygaśnięcie decyzji
o zabezpieczeniu spowodowało, że nie ma już zabezpieczenia na majątku podatnika. Skoro nie ma zabezpieczenia, to tym samym nie można na etapie postępowania odwoławczego badać zasadności samego zabezpieczenia, jak również w ramach postępowania zażaleniowego przedłużenia terminu tego zabezpieczenia.
Powyższe stanowisko znajduje oparcie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2011r. sygn. akt I FPS 1/11, która stwierdza, że: "wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r.,
poz. 749) powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 §1 pkt 3 tej ustawy."
Podobnie orzekł Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 grudnia 2005r., SK 68/03 w sprawie uznania za niekonstytucyjny przepisu art. 33 § 4 pkt 2, którego treść po nowelizacji odzwierciedla art. 33a § 1 pkt 2. W sprawie tej skarżący podniósł zarzut pozbawienia go prawa do sądu, prawa do rzetelnego procesu oraz prawa do rozpoznania sprawy zakończonej wyrokiem sądowym poprzez uniemożliwienie merytorycznej kontroli zasadności wydanej mu decyzji zabezpieczającej. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że treść zaskarżonego przepisu przeniesiona na grunt art. 33a § 1 pkt 2 w zakresie, w jakim decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej nie narusza prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), czy przepisu art. 77 ust. 2 w zakresie, w jakim ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności i praw. Komplementarny względem postępowania wymiarowego charakter decyzji zabezpieczającej wyklucza, zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, możliwość funkcjonowania w obrocie prawnym tej decyzji, jeżeli została już wydana decyzja wymiarowa. Zatem podatnik, którego majątek został zajęty przez organ podatkowy albo organ kontroli skarbowej, nie może kwestionować prawidłowości wydania uprzedniej względem decyzji wymiarowej decyzji zabezpieczającej, gdyż ta z chwilą wymierzenia zobowiązania podatkowego, niejako wplata się i tworzy nierozerwalną część decyzji wymiarowej. Konsekwencją czego jest możliwość skorzystania z zagwarantowanych przez Konstytucję praw ujętych w art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 1, ale już na gruncie decyzji wymiarowej.
W ocenie tut. Sądu, skoro w świetle ww. uchwały oraz mając na uwadze także przywołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, nie można rozstrzygać o zasadności zastosowania instytucji zabezpieczenia na majątku podatnika, bowiem zabezpieczenie już wygasło, to również nie można badać terminu przedłużenia tego zabezpieczenia, bowiem ono już nie istnieje. Nie można rozprawiać o przedłużeniu terminu czegoś, co wygasło z mocy prawa.
Warto w tym miejscu przywołać też wyrok z dnia 4 września 2012r. sygn. akt
II FSK 106/11, w którym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że postępowanie zabezpieczające ma na celu ochronę przyszłych interesów wierzyciela. Nie prowadzi w związku z tym do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, stwarza jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania (wykonania) tego obowiązku. Ma ono charakter postępowania pomocniczego w stosunku do postępowania egzekucyjnego i jeśli będzie prowadzone, zawsze poprzedza postępowanie egzekucyjne. W konsekwencji zajęcie zabezpieczające, dokonane przez organ egzekucyjny nie zmierza do wykonania obowiązku (art. 160 § 1 u.p.e.a.), ale jedynie zabezpiecza jego realizację w przyszłości. Jego cel jest zatem odmienny od celu zajęcia egzekucyjnego, które ma doprowadzić do przymusowego wykonania obowiązku. Wskazane różnice praw i obowiązków, jakie są związane z dokonaniem zajęcia egzekucyjnego i zajęcia zabezpieczającego wskazują na to, że przedmiot postępowania, wszczętego żądaniem zobowiązanego dotyczącym uchylenia zajęcia zabezpieczającego i zajęcia egzekucyjnego jest zupełnie odmienny, odmienne
są bowiem elementy stanu faktycznego, których ziszczenie się pozwala organowi egzekucyjnemu na rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach zobowiązanego oraz związane z tym kompetencje organu egzekucyjnego. Tym samym przekształcenie zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne powoduje, że przestaje istnieć przedmiot postępowania o uchylenie tego pierwszego zajęcia. Dalej NSA stwierdził, że uznanie, iż organ odwoławczy powinien rozpoznać merytorycznie zażalenie na postanowienie o odmowie uchylenia zajęcia rachunku bankowego mimo przekształcenia zajęcia zabezpieczającego w zajęcie egzekucyjne i ocenić możliwość uchylenia zajęcia egzekucyjnego prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.) i kwalifikowanej wady postępowania (rażącego naruszenia prawa). Organ odwoławczy musiałby bowiem ocenić zaistnienie innych przesłanek niż badane przez organ pierwszej instancji i orzec co do innego przedmiotu, niż ten, o którym orzekał organ pierwszej instancji. Jego rozstrzygnięcie nie byłoby w związku z tym wynikiem ponownego rozpoznania tej samej sprawy, ale pierwszym rozstrzygnięciem w nowej sprawie. Sąd w niniejszym składzie powyższy pogląd NSA podziela.
Zdaniem tut. Sądu, wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu powoduje, że przestaje także istnieć przedmiot postępowania w sprawie zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia, o którym mowa w art. 159 § 2 u.p.e.a. Bezprzedmiotowe staje się orzekanie o jego utrzymaniu lub uchyleniu, skoro dokonane zajęcie przestało już wywierać skutki prawne w postaci zabezpieczenia wykonania przyszłego obowiązku. W tej sytuacji zobowiązanemu nie przysługuje już uprawnienie do żądania skontrolowania merytorycznego postanowienia
o przedłużeniu terminu zabezpieczenia, podobnie jak samego zabezpieczenia,
a organowi II instancji nie przysługuje kompetencja do jego uchylenia czy utrzymania. Skoro decyzja o zabezpieczeniu już wygasła (stosownie do art. 33a) i nie można jej badać, to konsekwentnie nie można zajmować się przedłużeniem terminu tego zabezpieczenia. Trafnie zatem organ stwierdził, że bezprzedmiotowe stało się orzekanie o przedłużeniu terminu zabezpieczenia, skoro postępowanie to przestało wywierać skutki prawne w postaci zabezpieczenia wykonania przyszłego obowiązku, a przekształciło się w postępowanie egzekucyjne, którego realizacja będzie prowadziła do przymusowego wykonania obowiązku.
Na marginesie zauważyć należy, że Skarżącemu przysługują - w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez organ - środki zaskarżenia wynikające z ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 k.p.a. i umorzył postępowanie zażaleniowe, albowiem było ono bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 tego kodeksu w związku z art. 18 u.p.e.a. O bezprzedmiotowości postępowania możemy mówić, gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia sprawy co do jej istoty, z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
E. Kruppik-Świetlicka H. Adamczewska-Wasilewicz L. Kleczkowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło