I SA/Bd 150/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-06-22

Skład orzekający: Teresa Liwacz, Izabela Najda-Ossowska, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest dopuszczalne, gdy strona złożyła jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest dopuszczalne nawet w sytuacji, gdy strona złożyła jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu. Sąd kasacyjny uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej był zobligowany do wydania takiego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, a wcześniejsze negatywne rozstrzygnięcie wniosku o przywrócenie terminu nie wyłącza możliwości wydania odrębnego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego określającej wysokość zobowiązania podatkowego w VAT za 2006 r. Decyzja została doręczona w trybie zastępczym. Strona złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. WSA w Bydgoszczy uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, uznając, że wydanie postanowienia o uchybieniu terminu jest zbędne w sytuacji negatywnego rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na związanie wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. oddala skargę I SA/Bd 150/12 UZASADNIENIE 1. Decyzją z dnia [...] 2010 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. Decyzja przesłana została na adres strony, jednak pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 26 lutego 2010 r. oraz 08 marca 2010 r. nie została podjęta w terminie. 2. W odpowiedzi na złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, postanowieniem z dnia [...] 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowieniem z dnia [...] 2010 r. stwierdził, że odwołanie od powyższej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] 2010 r. organ powołując się na treść art. 150 Ordynacja podatkowa wskazał, że zaskarżona decyzja doręczona została w trybie zastępczym w dniu [...] 2010 r. Warunkiem skuteczności czynności procesowej jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania, dlatego też zgodnie z treścią art. 223 § 2 pkt 1 powołanej ustawy, odwołanie należało wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, tj. najpóźniej w dniu 29 marca 2010 r. Organ podał, że postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest rozstrzygnięciem zamykającym drogę do merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ II instancji. Postanowieniem z dnia [...] 2010 r. organ odwoławczy rozpoznał wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania i po przeanalizowaniu wskazanych przez stronę argumentów nie znalazł podstaw na jego pozytywne rozpatrzenie, gdyż okoliczności wskazane w niniejszym wniosku nie wypełniły warunków określonych w art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, świadczących o braku zawinienia strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Okoliczności wskazane w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia jednoznacznie potwierdzają, że strona składając w dniu 06 kwietnia 2010 r. odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2010 r., doręczonej w trybie zastępczym w dniu 15 marca 2010 r., uchybiła 14 dniowemu terminowi do jego złożenia, bowiem termin ten upłynął w dniu 29 marca 2010 r. W konsekwencji uchybienie temu terminowi powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. 3. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2010 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 162 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skarżący nie podzielił stanowiska organu, że doręczenie decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2010 r. spełnia wymogi określone w art. 150 Ordynacji podatkowej. Zdaniem strony, listonosz doręczając przesyłkę powinien był w pierwszej kolejności doręczyć ją sąsiadowi stosownie do art. 149 Ordynacji podatkowej. Tymczasem zawiadomienie o awizowaniu przesyłki zostało umieszczone w drzwiach domu na otwartej przestrzeni, co mogło spowodować jego zagubienie. Ponadto strona wniosła szereg zarzutów dotyczących decyzji organu I instancji. 4. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. 5. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2011r. sygn. akt I SA/Bd 862/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił powyższe postanowienie Dyrektora izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2010 r. Sąd podkreślił, że dla sprawy istotne było to, że skarżący składając odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2010 r. W sytuacji, gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ podatkowy w wydanym postanowieniu w przedmiocie tego wniosku przyjmuje, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej., stwierdzającego to uchybienie. 6. W wyniku wniesionej skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012r. sygn. akt I FSK 741/11 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7.1. Skarga jest bezzasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. (Dz. U. z 2012r. poz. 270) – dalej zwana p.p.s.a. wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie na podstawie art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny mógłby odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, gdy stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy odmienne od wyjaśnionych przez Sąd II instancji, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia zmienił się stan prawny. Żadna z powyższych okoliczności w niniejszej sprawie nie zaistniała, zatem zachodzi stan związania Sądu orzekającego w tej sprawie wykładnią prawa zawartą w pisemnych motywach orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który za błędne uznał stanowisko Sądu I instancji, iż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest zbędne w sytuacji uprzedniego negatywnego rozstrzygnięcia kwestii przywrócenia tego terminu. W ocenie Sądu kasacyjnego postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało wydane w zgodzie z art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. 7.2. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 150 Ordynacji podatkowej wskazać należy, iż z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że organ podatkowy doręcza osobom fizycznym pisma w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.(art. 149 Ordynacji podatkowej). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, art. 150 Ordynacji podatkowej przewiduje, że poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (§ 1), przy czym adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w tej placówce. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1 a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w placówce pocztowej umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem czternastodniowego okresu, o którym mowa wyżej, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). Z regulacji art. 150 Ordynacji podatkowej wynika, że podmiot doręczający ma możliwość wyboru jednego ze sposobów doręczenia, co jest konsekwencją użycia w komentowanym przepisie spójnika "lub". Nieobecność adresata w mieszkaniu, a zatem niemożność osobistego doręczenia pisma, jest już wystarczającą przesłanką do zastosowania trybu określonego w art. 150 Ordynacji podatkowej. Warunkiem przyjęcia w postępowaniu podatkowym tzw. fikcji doręczenia pisma przez pocztę jest uprzednie niewątpliwe ustalenie, że o przechowywaniu pisma w placówce pocztowej adresat został zawiadomiony w sposób określony w przepisie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej. Od spełnienia tego warunku zależy przyjęcie, iż adresat miał realną możliwość powzięcia wiadomości o nadejściu przesyłki i jej przechowywaniu w placówce pocztowej oraz, że swoim zaniechaniem w takiej sytuacji uchybił obowiązkowi dochowania należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw. W ocenie Sądu, procedura zastępczego doręczenia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. nastąpiła w zgodzie z wymogami zawartymi w art. 150 Ordynacji podatkowej. W piśmie z dnia [...] 2010r. doręczyciel przesyłki poinformował, że zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki poleconej o nr 10270495 adresowanej do skarżącego pozostawiono na drzwiach wejściowych adresata z uwagi na brak oddawczej skrzynki pocztowej. Ponadto z treści potwierdzenia odbioru ww. przesyłki wynika, że adresat został dwukrotnie zawiadomiony o pozostawieniu przesyłki do jego dyspozycji w konkretnej placówce pocztowej. Ponadto z treści art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2008 r., nr 189, poz.1159 ze zm.) wynika, iż właściciel lub współwłaściciele nieruchomości, której częścią składową jest budynek oraz właściciele budynku stanowiącego odrębną nieruchomość są obowiązani umieścić oddawczą skrzynkę pocztową. Skoro skarżący nie posiada takiej skrzynki, to doręczyciel mógł pozostawić awizo w drzwiach adresata. Reasumując zdaniem Sądu organ prawidłowo stwierdził, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2010r. została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie zastępczym w dniu 15 marca 2010r., zatem 14 dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji upłynął z dniem 29 marca 2010r. Skoro skarżący złożył odwołanie w dniu 07 kwietnia 2010r. (data nadania przesyłki na poczcie), uchybił tym samym określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej terminowi. W tej sytuacji Dyrektor zobligowany był, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy, do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Mając zatem na uwadze całokształt przedstawionych wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznając skargę za niezasadną, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło