I SA/Bd 153/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi C.Sp. z o.o. Sp.k. z siedzibą w A.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od lipca do września 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję Wnioskiem z [...] listopada 2020 r. [...] spółka z o.o. zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za osoby ubezpieczone za okres od lipca do września 2020 r. We wniosku oświadczyła, że prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 55.10.Z. Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił spółce prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od lipca 2020 r. do września 2020 r. W uzasadnieniu organ podał, że po analizie konta i sprawdzeniu w rejestrze REGON ustalił, iż przeważająca działalność spółki jest oznaczona PKD 47.71.Z. Kod ten nie widnieje na liście wskazanych branż, które mogą skorzystać z umorzenia składek, co wyłącza możliwość przyznania skarżącej zwolnienia. W skardze do tut. Sądu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie zwolnienia z obowiązku opłacania składek ZUS za okres od lipca do września 2020 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością została zawarta w dniu [...] listopada 2006 r. i jej głównym i jedynym zakresem działalności były i są usługi hotelarskie i gastronomia – PKD 55.10.Z oraz PKD 55.30.A. Podała, że zostały złożone dokumenty do KRS w celu sprostowania działalności przeważającej według PKD na prawidłowe, tj. oznaczone kodami 55.10.Z i 55.30.A. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej: "ustawa o COVID"). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono skarżącemu wypowiedzenie się w sprawie. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2020 r. spółka wystąpiła do ZUS o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Jako przeważający kod działalności według PKD podała 55.10.Z. – "Hotele i podobne obiekty zakwaterowania". Prezes ZUS, powołując się na art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID, odmówił skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, za okres od lipca do września 2020 r., gdyż na dzień złożenia przez nią wniosku przeważający rodzaj jej działalności ujawniony w rejestrze REGON był oznaczony kodem PKD 47.71.Z. – "Sprzedaż detaliczna odzieży prowadzana w wyspecjalizowanych sklepach". Trzeba zauważyć, że zgodnie z art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, działalność gospodarczą oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 49.39.Z, 55.10.Z, 77.39.Z, 79.11.A, 79.90.A, 82.30.Z, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.03.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] lipca 2020 r. do dnia [...] września 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w pierwszym miesiącu kalendarzowym, za który składany jest wniosek o zwolnienie z opłacania tych składek był niższy co najmniej o 75% w stosunku do przychodu uzyskanego w tym samym miesiącu kalendarzowym w 2019 r. Organ uznał, że skoro na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek skarżąca miała zarejestrowaną przeważającą działalność z kodem PKD 47.71.Z., a powyższy kod nie został wymieniony w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID, to skarżącej nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania składek. W skardze strona podniosła, że głównym i jedynym zakresem jej działalności były i są usługi hotelarskie i gastronomiczne objęte kodem PKD 55.10.Z oraz PKD 55.30.A, na dowód czego przedłożyła akt notarialny z dnia [...] kwietnia 2009 r., na podstawie którego rozszerzono działalność spółki o PKD 55.10.Z. – "Hotele i podobne obiekty zakwaterowania". Podkreślono, że od listopada 2006 r. spółka nie zajmowała się inną działalnością niż hotelarstwo, co łatwo zweryfikować poprzez analizę faktur i wydruków kas fiskalnych. Wskazano też, że na stronie internetowej można zapoznać się z ofertą hotelu. Zdaniem Sądu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest wyjaśnienie pojęcia "przeważającej działalności" użytego w przywołanym art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID. Wskazać należy, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. Nr 251, poz. 1885 ze zm.), wydanym na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 995 ze zm.), została unormowana klasyfikacja PKD. W załączniku PKD – "Zasady Budowy Klasyfikacji (PKD)" w pkt 3 wyjaśniono, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. Zgodnie z art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Choć w powyższej ustawie brak definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", to w art. 46 zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze. Na podstawie tej delegacji zostało wydane rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.) Stosownie do treści § 9 ust. 2 tego rozporządzenia rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku: . osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów (pkt 1), . osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą odrębnie dla: a) działalności wpisanej do CEIDG, b) działalności rolniczej, c) pozostałej działalności, niewymienionej w lit. a i b, prowadzonej na własny rachunek w celu osiągnięcia zysku (pkt 3) – na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. W świetle powyższego podmiot uprawiony do otrzymania zwolnienia powinien prowadzić na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, przeważającą działalność według podanego w art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID kodu PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących. Należy też zauważyć, że rejestr REGON bazuje na oświadczeniach wiedzy podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego, także w obszarze działalności gospodarczej. Jak to wynika z wyroków Sąd Najwyższy, m. in. z dnia 7 stycznia 2013 r. sygn. akt II UK 142/12 i z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15, oświadczenia wiedzy mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest kwestią dowodową. Nie jest zatem tak, że wpis w rejestrze REGON przesądza o tym jaki faktyczny przeważający rodzaj działalności prowadzi przedsiębiorca. Wskazać należy, że zasadniczym celem rozwiązań prawnych wprowadzonych na mocy ustawy o COVID, w tym w zakresie zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek, było udzielenie wsparcia najbardziej poszkodowanym przedsiębiorcom działającym w branżach, które znalazły się w trudnej sytuacji w związku kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa. Z uwagi na cel ustawy, pomoc ta powinna być udzielona wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do jej uzyskania. Istotne jest jaką przeważającą działalność gospodarczą (według PKD) przedsiębiorca faktycznie prowadził na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek, a nie jaki rodzaj przeważającej działalności figurował w rejestrze REGON. W sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem w rejestrze REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością, pierwszeństwo należy przyznać rzeczywiście wykonywanej działalności. Podobne stanowisko wielokrotnie już zostało wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 25 marca 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 189/21, w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 955/20, w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 28 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 140/21, w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 535/21, w wyroku WSA w Krakowie z dnia 27 października 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 850/21, w wyroku WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2022 r., I SA/Lu 608/21. Organ nie może przyjąć założenia, że przedsiębiorca, który na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek faktycznie prowadzi przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD uprawniającym do zwolnienia z obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie, jedynie z uwagi na fakt, że w rejestrze REGON widnieje inny kod PKD, niż określony przepisami ustawy o COVID, jest pozbawiony prawa do zwolnienia. Wprowadzane przez ustawodawcę ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, powinny wiązać się ze wsparciem dla tych, którzy określonymi ograniczeniami byli bezpośrednio dotknięci, i przez co nastąpiło ograniczenia ich prawa do swobody prowadzenia działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP) oraz ograniczenie możliwości zarobkowania. W związku z tym udzielenie pomocy w postaci zwolnienia z opłacania składek powinno dotyczyć tych przedsiębiorców, którzy rzeczywiście prowadzą działalność bezpośrednio narażoną na straty w następstwie epidemii. Ustalenie rodzaju prowadzonej działalności wyłącznie w oparciu o treść wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogłoby skutkować odmową przyznania wsparcia przedsiębiorcy, który faktycznie prowadzi działalność dotkniętą ograniczeniami wprowadzonymi w związku z COVID-19 i poniósł w związku z tym szkody, a to pozostawałoby w sprzeczności z założeniami ustawy o COVID i celami, jakie ma ona realizować. Istotne jest więc ustalenie rzeczywistej, a nie formalnie prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej przez wnioskodawcę (por. wyroki NSA z dnia: 20 października 2021 r., sygn. akt I GSK 575/21; z 5 listopada 2021 r., sygn. akt I GSK 754/21; 24 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 1287/21). Z uwagi na powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego potrzebnego do podjęcia rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy w sprawie niezbędne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek skarżąca faktycznie wykonywała przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.71.Z. (niewymienionym w art. 31 ust. 8 ustawy o COVID), czy kodem 55.10.Z. (wymienionym w art. 31 ust. 8 ustawy o COVID). Organ naruszył zatem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni zawarte w wyroku stanowisko co do wykładni art. 31zo ust. 8 ustawy o COVID i ustali, czy skarżąca rzeczywiście na dzień złożenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek prowadziła przeważająca działalność oznaczoną kodem wymienionym w ustawie o COVID. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, ponieważ skarżąca jest zwolniona z obowiązku ich ponoszenia.