I SA/Bd 16/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Mirella Łent sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi P. K. S.A. w W na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę I SA/Bd 16/09 U Z A S A D N I E N I E Burmistrz Miasta B. działając jako organ egzekucyjny, wystawił tytuły wykonawcze nr [...], [...] i [...] obejmujące zaległości podatkowe w podatku od nieruchomości oraz odsetki za zwłokę należne od dłużnika – spółki P. z siedzibą w W. i skierował je do egzekucji administracyjnej. Zobowiązana Spółka złożyła do organu egzekucyjnego Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Spółka zarzuciła prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy nie spełniający wymogów z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) poprzez przyjęcie, że pieczęcią urzędową organu gminy - Burmistrza Miasta B. może być pieczęć, pośrodku której widnieje zamiast wizerunku orła herb B. W konsekwencji zarzuciła niezamieszczenie na tytule wykonawczym pieczęci urzędowej wierzyciela. W ocenie strony zaszły podstawy do uwzględnienia zarzutów z art. 33 pkt 9 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowieniem z dnia [...] Burmistrz Miasta B. działając na podstawie art. 22 § 2, art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 17 wyżej wymienionej ustawy jako wierzyciel w toku postępowania egzekucyjnego, odmówił uwzględnienia zarzutu co do wadliwości tytułu egzekucyjnego z uwagi na niewłaściwą pieczęć na nim umieszczoną. Na powyższe postanowienie wierzyciela w przedmiocie stanowiska w postępowaniu egzekucyjnym Spółka złożyła zażalenie, w którym postawiła zarzut prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy nie spełniający wymogów z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez przyjęcie, że pieczęcią urzędową organu gminy – Burmistrza Miasta B. może być pieczęć, pośrodku której widnieje herb B. zamiast wizerunku orła. W konsekwencji zarzuciła niezamieszczenie na tytule wykonawczym pieczęci urzędowej wierzyciela. W ocenie strony zaszły podstawy do uwzględnienia zarzutów z art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta B. uznając, że stanowisko w nim zawarte jest zgodne z prawem. W uzasadnieniu podkreślono, że na podstawie art. 16c ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 235, poz. 2000 ze zm.) urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania pieczęci. Zgodnie zaś z ust. 2 wskazanego artykułu, urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa, jak również, że odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej. Ponadto organ II instancji podzielił pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym do używania urzędowej pieczęci z herbem gminy uprawniona jest nie tylko gmina, lecz także jej organ wykonawczy, a zatem w tym przypadku burmistrz występujący jako wierzyciel i organ egzekucyjny. Powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego Spółka zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W skardze sformułowano zarzuty naruszenia prawa materialnego przez błędną interpretację art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 27 § 1 pkt 7 tej ustawy oraz art. 2a, art. 16c ust. 1 i 2 ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Zdaniem strony skarżącej pieczęcią urzędową Burmistrza Miasta B. jest pieczęć w otoku, na której widnieje nazwa Burmistrz B. i zawierająca pośrodku wizerunek orła. Burmistrz B. występując jako organ gminy (organ podatkowy i egzekucyjny) nie ma prawa posługiwać się pieczęcią z wizerunkiem herbu B., gdyż pieczęć ta nie jest jego pieczęcią urzędową w rozumieniu przepisów prawa. W konsekwencji zdaniem skarżącej Spółki na tytułach wykonawczych nie widnieje pieczęć urzędowa wierzyciela, gdyż pieczęć, którą oznaczono tytuły w ogóle nie spełnia kryteriów uznania za pieczęć urzędową. Na tytule wykonawczym - zdaniem skarżącej - powinna widnieć pieczęć urzędowa i powinna być nią pieczęć wierzyciela, w tym przypadku Burmistrza B. Podkreślono, iż wygląd pieczęci urzędowej, dla danego podmiotu uprawnionego określają przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Jednocześnie w ocenie skarżącej Spółki pieczęć urzędowa gminy i pieczęć urzędowa organu gminy to dwie różne pieczęcie (dwa różne podmioty uprawnione do posługiwania się pieczęcią). Zdaniem strony wizerunek herbu gminy może znajdować się jedynie w pieczęci urzędowej gminy, a nie jej organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja, oceniona według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cytowanej ustawy. Zdaniem Sądu zasadnicze znaczenie w przedmiotowej sprawie ma rozstrzygnięcie jakie walory winna spełniać pieczęć urzędowa, o której mowa w art. 27 §1 pkt 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, iż tytuł wykonawczy zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela. Wyjaśnić należy, iż definicja pieczęci urzędowej zawarta została w art. 16c ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. z 2005 r. Nr 235, poz. 2000 ze zm.), zgodnie z którym urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania pieczęci. Przepis art. 16c ust. 2 tej ustawy stanowi zaś, że urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku, zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio herb gminy, powiatu lub województwa, jak również, że odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej. Zważywszy na powyższe zasadnie zatem organ wskazał, iż na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej, czyli dotyczących zadań zleconych przez państwo, może być umieszczana wyłącznie pieczęć z wizerunkiem orła. W oparciu o zapisy art. 16c stwierdzić należy dalej, iż pieczęć z herbem dotyczy wyłącznie zadań własnych gminy. Zasadnicze znaczenie, w związku z tak ustalonym stanem prawnym w tej materii, ma ustalenie czy Burmistrz B. wystawiając tytuł wykonawczy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym zobowiązania w podatku od nieruchomości, działał w celu wykonania przez gminę zadań zleconych czy też działania tego organu mieściły się w katalogu zadań własnych gminy. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę na treść art. 54 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zgodnie z którym dochodami gminy są podatki, opłaty i inne wpływy określone w odrębnych ustawach jako dochody gminy. Treść art. 18 ust. 2 pkt 8 wyżej wymienionej ustawy stanowi natomiast, że podejmowanie uchwał w sprawach podatków i opłat należy do wyłącznej właściwości rady gminy. Ponadto podnieść należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1. ustawy o samorządzie gminnym do zakresu działań gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Natomiast art. 2 powyższej ustawy wyjaśnia, iż gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Sąd zauważa także, iż na podstawie art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), który stanowi, że organem podatkowym właściwym w sprawie podatków i opłat unormowanych w niniejszej ustawie, między innymi podatku od nieruchomości, jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Właściwość rzeczowa organów egzekucyjnych regulują przepisy art. 19 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią art. 19 § 2 tej ustawy właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. Wskazać również należy na okoliczność, iż na podstawie postanowień zawartych w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych (Dz. U. z 1997r. Nr 36, poz. 224 ze zm.), do właściwości organów gmin o statusie miasta przeszły, jako zadania własne, zadania i odpowiadające im kompetencje należące dotychczas do urzędów skarbowych, określone w ww. art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie należności z tytułu podatków i opłat, dla których organ gminy jest właściwy do ich ustalania i pobierania. Przepisy te jednoznacznie wskazują, że organ takiej gminy może być organem egzekucyjnym uprawnionym do wyegzekwowania obowiązku w sytuacji, gdy jest jednocześnie wierzycielem uprawnionym do żądania wykonania tego obowiązku. Zapisy te w żaden sposób nie oddzielają organów od jednostek organizacyjnych. Takiego rozdziału Sąd nie dopatrzył się również na gruncie ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych. Burmistrz B. będąc wierzycielem w sprawach dotyczących egzekucji z tytułu podatków i opłat lokalnych, określonych w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, wykonuje zadania z zakresu administracji samorządowej i są to zadania własne gminy. Tym samym umieszczenie na tytule wykonawczym obejmującym należności miasta z tytułu podatku od nieruchomości, pieczęci, na której widnieje jego herb, nie może być uznane za niespełnienie wymogu z art. 27 § 1 pkt 7 ustawy i stanowić w związku z tym podstawę zarzutu, o jakim mowa w art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd zauważa, iż powyższy pogląd ma oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 18 czerwca 2009r., sygn. akt II GSK 1002/08 stwierdził, że prezydent miasta, działając jako organ wykonawczy gminy, na mocy art. 1c ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych posiada szczególną kompetencję organu podatkowego właściwego w sprawie przedmiotowego podatku (jako zadania własnego gminy) i na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych w związku art. 19 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie należności z tytułu podatków i opłat, dla których organ ten jest organem egzekucyjnym, a zarazem w rozumieniu przepisu art. 1a pkt 13 tej ostatniej ustawy posiada uprawnienia wierzyciela - brak jest podstaw w świetle prawa do postawienia skutecznego zarzutu, iż jako organ gminy (organ podatkowy i egzekucyjny) nie ma on podstaw prawnych do posługiwania się pieczęcią z wizerunkiem herbu B., albowiem pieczęć ta - zdaniem skarżącego - nie spełnia kryteriów pieczęci urzędowej wierzyciela. W związku z powyższym, niezasadny jest zdaniem Sądu sformułowany w skardze zarzut skarżącej Spółki naruszenia prawa materialnego przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia. Mając na względzie powyższe okoliczności na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. M. Łent H. Adamczewska – Wasilewicz E. Kruppik – Świetlicka