I SA/Bd 163/12
WyrokWSA w Bydgoszczy2012-05-08
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Ewa Kruppik-Świetlicka, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe zasadnie orzekły o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych na majątku podatnika przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, gdy zachodzi uzasadniona obawa niewykonania tych zobowiązań?Ratio decidendi
Organy podatkowe zasadnie orzekły o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych na majątku podatnika, gdy zachodzi uzasadniona obawa niewykonania tych zobowiązań. Przesłanką zabezpieczenia jest wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, a trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych lub dokonywanie czynności zbywania majątku są jedynie przykładowymi okolicznościami ją uzasadniającymi. W sytuacji, gdy podatnik zalega z płatnościami, nie posiada majątku, a jego jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie, orzeczenie o zabezpieczeniu jest uzasadnione.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził kontrolę podatkową u J.M., stwierdzając uzasadnioną obawę niewykonania zobowiązań podatkowych z tytułu VAT i PIT. W związku z tym, organ wydał decyzję o zabezpieczeniu na majątku skarżącego zobowiązań w przybliżonej kwocie kilkuset tysięcy złotych wraz z odsetkami. Po utrzymaniu decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym błędną interpretację przesłanek uzasadniających zabezpieczenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. przeprowadził u skarżącego – J.M. - kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia :
1. istnienia obowiązku podatkowego i ustalenia zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r.,
2. prawidłowości rozliczeń dokonanych w zeznanich PIT-37 za lata 2005-2008
3. istnienia obowiązku podatkowego i ustalenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od maja 2004 r. do marca 2009 r.
W wyniku kontroli stwierdzono, że zachodzi uzasadniona obawa, co do wykonania zobowiązań przez kontrolowanego, dlatego organ podatkowy decyzją z dnia
[...] na podstawie art. 33 § 2 pkt 2, § 3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) dalej zwana w skrócie Op. - orzekł o zabezpieczeniu na majątku skarżącego niżej wskazanych zobowiązań, sięgających łącznie kwoty [...] tj. :
• z tytułu podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2005 r. do marca 2009 r. w przybliżonej łącznej kwocie należności głównej wynoszącej [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości [...],
• z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2005-2008 w przybliżonej łącznej kwocie należności głównej wynoszącej [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł.
Tego samego dnia, organ wystawił zarządzenia zabezpieczenia , zaś dnia 6 września 2011 r. dokonano zajęcia w trybie zabezpieczającym wynagrodzenia u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą, tj. K.M.
W odwołaniu od powyższej decyzji, strona wniosła o jej uchylenie w całości
i umorzenie postępowania, zarzucając, iż przy wydaniu decyzji doszło do naruszenia :
• art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędną interpretację i dokonanie zabezpieczenia w toku postępowania podatkowego, przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe lub decyzji określającej wysokość zwrotu podatku
• ww. przepisów - poprzez uznanie, że w sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że przyszłe zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.
W uzasadnieniu odwołania podatnik stwierdził, że decyzja jest sprzeczna z prawem, a organ nie wykazał, iż działanie podatnika budzi uzasadnioną obawę, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Zdaniem odwołującego się przesłanką ustanowienia zabezpieczenia winno być trwałe nieuiszczanie należności publicznoprawnych innych niż te, które są objęte przedmiotem postępowania zabezpieczającego.
Ponadto w ocenie strony samo wymienienie przez organ wierzycieli publicznoprawnych bez skonkretyzowania dochodzonych egzekucyjnie zobowiązań powoduje, że okoliczność ta nie może być również skuteczną przesłanką do ustanowienia zabezpieczenia.
Zdaniem podatnika brak majątku, a w konsekwencji brak możliwości jego wyzbywania się oraz niewykazanie przesłanki trwałego nieuiszczania zobowiązań publicznoprawnych powoduje, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji przywołał przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące instytucji umożliwiającej w drodze decyzji zabezpieczenie na majątku podatnika w określonych przepisami okolicznościach.
Organ podał, że może to nastąpić, zarówno przed terminem płatności (art. 33 § 1), jak i przed wydaniem decyzji, ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego lub określającej wysokość zaległości podatkowej (art. 33 § 2), jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane.
Wskazano, że ustawodawca przykładowo wylicza okoliczności uzasadniające obawę niewykonania zobowiązania podatkowego, wskazując na trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Dyrektor wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie dokonano zabezpieczenia na majątku podatnika przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Wymagane jest wówczas, w myśl art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej, podanie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz kwoty odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu i była to w przybliżeniu kwota 3,7 mln. złotych .
Organ odwoławczy podał, że w wyniku czynności kontrolnych ustalono, że podatnik prowadził niezgłoszoną do opodatkowania działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży za pośrednictwem portalu aukcyjnego "Allegro" nowego markowego obuwia sportowego i odzieży, głównie przez grupę podstawionych osób, wykorzystując w tym celu cudze konta aukcyjne oraz bankowe.
W konsekwencji prowadząc działalność gospodarczą, ale nie będąc zarejestrowanym przedsiębiorcą oraz zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług skarżący nie zadeklarował w ustawowym terminie, należnych zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, na zasadach obowiązujących podatnika prowadzącego działalność gospodarczą oraz należnych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług, jak również nie dokonywał ich wpłaty na rachunek bankowy urzędu skarbowego.
Wskazano ponadto, że podatnik nie posiada nieruchomości i praw majątkowych, które mogą być przedmiotem hipoteki przymusowej, a także nie posiada rzeczy ruchomych oraz zbywalnych praw majątkowych, które mogą być przedmiotem zastawu skarbowego. Ustalono jednocześnie, że założone w 2007 r. w Lukas Banku S.A dwa rachunki bankowe zostały przez stronę zamknięte w trakcie prowadzonej kontroli podatkowej, tj. 25 lutego 2010 r. i 29 marca 2010 r.
Organ w oparciu o złożone przez podatnika zeznania podatkowe PIT-37 (osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej) przedstawił wysokość dochodu strony z wynagrodzenia za pracę w latach 2005 – 2010. Wskazano ponadto, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne z majątku podatnika na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2000- 2008 . Łączna kwota dochodzonych należności dotyczących grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego oraz opłaty za parkowanie pojazdu wynosiła [...] zł. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego na skutek podjętych czynności egzekucyjnych organ egzekucyjny skutecznie wyegzekwował jedynie część dochodzonych należności, tj. kwotę w wysokości [...] zł. Obecnie również prowadzone jest wobec strony administracyjne postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania należności publicznoprawnych w łącznej kwocie [...] zł.
W związku z powyższym w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, organ I instancji słusznie zastosował instytucję zabezpieczenia, uznając, że w sprawie zachodzą okoliczności rodzące uzasadnioną obawę uchylania się przez podatnika od dobrowolnego uiszczenia przewidywanych należności pieniężnych.
Organ wyjaśnił, że decydujące znaczenie dla podjęcia decyzji o zabezpieczeniu ma obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Dalsze wyliczenie przesłanek zawarte w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej ma charakter jedynie przykładowy i ich wykazanie nie ciąży na organie wydającym decyzję w przedmiocie zabezpieczenia. Ocena wystąpienia stanu "obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego należy do organu podatkowego.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej fakt prowadzenia niezgłoszonej do opodatkowania działalności gospodarczej spowodował, iż zaszła przesłanka polegająca na trwałym nieuiszczaniu wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Nie sprzeciwia temu się okoliczność, iż trwałe nieuiszczanie dotyczy zobowiązań publicznoprawnych, objętych postępowaniem zabezpieczającym. Chodzi bowiem o nieuiszczanie należności przez długi stosunkowo okres czasu, co należy odnosić do wszystkich zobowiązań. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie, została również spełniona przesłanka uzasadniająca dokonanie zabezpieczenia polegająca na trwałym nieuiszczaniu wymagalnych zobowiązań, biorąc pod uwagę fakt, iż należności publicznoprawne były już w stosunku do strony wielokrotnie dochodzone w trybie egzekucji administracyjnej. Podkreślono przy tym, że egzekwowane kwoty były znacznie niższe od przyszłego zobowiązania. Podnoszony przez stronę zarzut, iż organ podatkowy w zaskarżonej decyzji wymienił jedynie wierzycieli bez podania zobowiązań i okresów, których dotyczyły, pozostaje bez znaczenia dla faktu, iż przedmiotowe postępowania egzekucyjne miały i obecnie także mają miejsce.
Jednocześnie w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, w rozpatrywanej sprawie zachodzą dodatkowo inne okoliczności, nie wymienione w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, które uzasadniają obawę niewykonania zobowiązania takie jak: brak majątku o wartości odpowiadającej przybliżonej kwocie przewidywanych należności objętych zabezpieczeniem ([...] zł), pozwalającego na spłatę należności oraz relatywnie niskie dochody, w stosunku do kwoty przewidywanego zobowiązania.
Zdaniem organu odwoławczego o konieczności zabezpieczenia przesądza również charakter działalności podatnika, tj. fakt, że dokonywał on sprzedaży nie będąc zarejestrowanym przedsiębiorcą, nie rozliczał się z podatku dochodowego od osób fizycznych na zasadach obowiązujących podatnika prowadzącego działalność gospodarczą oraz nie wpłacał należnych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług.
Konkludując organ stwierdził, że w sprawie zachodzą okoliczności potwierdzające obawę niewykonania zobowiązania, tj.: trwałe nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym, niezarejestrowanie działalności gospodarczej, niewypełnianie obowiązków podatkowych, brak majątku o wartości odpowiadającej wysokości przyszłego zobowiązania.
W konsekwencji organ podatkowy I instancji zasadnie zastosował instytucję zabezpieczenia. Organ wyjaśnił, że założeniem ustawodawcy było, aby zabezpieczenie stanowiło instytucję, której celem jest ochrona przyszłych interesów wierzycieli i zabezpieczenie przyszłej egzekucji obowiązku.
Oznacza to, iż w określonych sytuacjach powinno być ono stosowane obligatoryjnie. Zaniechanie w tym zakresie ze strony urzędu skarbowego doprowadziłoby do naruszenia przepisów prawa. Jednocześnie organ wyjaśnił, że decyzja o zabezpieczeniu ma charakter tymczasowy.
W skardze do sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Strona zarzuciła ponadto naruszenie art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 i 3 oraz § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez ich błędną wykładnię i dokonanie zabezpieczenia w toku postępowania podatkowego, przed wydaniem decyzji określającej zobowiązanie podatkowe lub decyzji określającej wysokość zwrotu podatku oraz uznanie, że w sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że przyszłe zobowiązanie nie zostanie wykonane w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie przesłanki te nie zostały spełnione. Dodatkowo skarżący podnosi , że powoływanie się na egzekucje administracyjne z tytułu niezapłaconych mandatów karnych narusza art. 121 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem skarżącego rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest sprzeczne z prawem i nie może ostać się w obrocie prawnym. W ocenie strony zarzut trwałego nieuiszczania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym nie jest w niniejszej sprawie trafny, ponieważ organ powołuje się na tytuły wykonawcze wystawione kilka-kilkanaście lat temu. W ocenie strony narusza to zasadę postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Skarżący powołując się na przepisy kodeksu karnego dotyczącego instytucji zatarcia stwierdził, że organ może powoływać się tylko na te tytuły, które dotyczą niezatartych (niezależnie od stanu ich wykonania) wykroczeń. Wskazane postępowania dotyczą wykroczeń drogowych, czyli naruszeń prawa bardzo pospolitych, które zdaniem skarżącego nie powinny mieć żadnego wpływu na sytuację prawną obywatela.
Zdaniem skarżącego w świetle brzmienia ustawy nie jest zasadne powoływanie się uzasadnioną obawę uchylania się od dobrowolnego uiszczenia przewidywanych należności pieniężnych. Ustawa nie rozróżnia w art. 33 ust. 1 uiszczania dobrowolnego bądź przymusowego, a zgodnie z zasadą lege non distinguente nec nostrum est distinguere - organ nie był uprawniony do zawężenia tej przesłanki tylko do dobrowolnego wykonania. Zawężenie to było w swej istocie wykładnią rozszerzającą, zakazaną w prawie podatkowym, albowiem organ nadal temu przepisowi taki sens, który wykracza poza literalne brzmienie, dokonał interpretacji w sposób dla siebie korzystny, a odrzucenie i nieuwzględnienie uiszczenia przymusowego stawia organ w korzystniejszej pozycji procesowej.
Strona nie zgadza się z twierdzeniem, że okoliczność trwałego nieuiszczania, dotycząca zobowiązań publicznoprawnych objętych postępowaniem zabezpieczającym, nie sprzeciwia się uznaniu jej za przesłankę trwałego nieuiszczania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym. Skarżący podnosi, że taka konstrukcja jest konstrukcją błędną, wręcz nielogiczną, tym bardziej, że zobowiązania te nie są stwierdzone decyzją ostateczną.
Skarżący podnosi również, iż nie znajduje uzasadnienia twierdzenie organu, że brak majątku stanowi przesłankę do zabezpieczenia, a organ nie przeprowadził logicznego wywodu, w jaki sposób brak majątku może negatywnie wpłynąć na zaspokojenie wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu podatków.
Jednocześnie strona zarzuciła organowi, że nie wyjaśnił na czym polegał charakter jej działalności, dlaczego jest on negatywnie oceniany i miał wpływ na konieczność dokonania zabezpieczenia. Końcowo wskazuje, iż przybliżona wielkość zobowiązań podlegających zabezpieczeniu nie została prawidłowo ustalona, czym naruszono przepis art. 33 § 4 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest niezasadna. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie orzekły o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań na majątku podatnika.
Instytucja zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych została uregulowana w rozdziale 3 Działu III ustawy Ordynacja podatkowa.
Zgodnie z art. 33 § 1 ww. ustawy zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Stosownie do art. 33 § 2 pkt 2 tej ustawy zabezpieczenie w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
W przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2, zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu (art. 33 § 3 O.p.).
Zgodnie z art. 33 § 4 ustawy w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2.
Z powyższego wynika, że przesłanką zabezpieczenia jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Zdarzenia w postaci trwałego nieuiszczania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych lub zbywanie majątku są tylko przykładami zachowania sugerującego zaistnienie przesłanki ustawowej.
Nie jest to jednak katalog zamknięty zachowań podatnika, zdarzeń, które uzasadniałyby wystąpienie przesłanki z art. 33 ust. 1 Ordynacji podatkowej.
Jak wynika z akt sprawy organ decyzją z dnia [...] na podstawie art. 33 § 2 pkt 2, § 3 i § 4 Op. - orzekł o zabezpieczeniu na majątku skarżącego niżej wskazanych zobowiązań :
• z tytułu podatku od towarów i usług za okres od grudnia 2005 r. do marca 2009 r. w przybliżonej łącznej kwocie należności głównej wynoszącej [...] wraz z należnymi odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości [...]
• z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2005-2008 w przybliżonej łącznej kwocie należności głównej wynoszącej [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę obliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł.
Łącznie zaległości skarżącego sięgają zatem kwoty [...] złotych. Wskazany przepis reguluje możliwości zabezpieczenia zobowiązań podatkowych w sytuacjach, kiedy nie ma jeszcze podstaw prawnych do wszczęcia egzekucji.
Należy podkreślić, że przepis ten jest przepisem szczególnym, w stosunku do działu IV ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (wyrok NSA z dnia 13 stycznia 1998 r., III SA 1112/96, Mon. Pod. 1999, nr 3, s. 37-39). Organy wymiarowe nie mają samodzielnych uprawnień do dokonania zabezpieczenia. Dlatego zgodnie z treścią ww. przepisu jeżeli w ocenie organu podatkowego zachodzi uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, organ podatkowy, chcąc dokonać zabezpieczenia, obowiązany jest wydać decyzję o zabezpieczeniu, w której określi przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, i dopiero ta decyzja stanowi podstawę do określenia sposobu zabezpieczenia, w trybie stosownych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Porównaj wyrok NSA z dnia 17 marca 1999 r., I SA/Gd 1083/97, Temida (CD), Sopot 2003).
Zabezpieczenie, o którym mowa w art. 33 § 1 Op, nie podlega dodatkowym rygorom formalnym. Może być efektem postępowania podatkowego lub kontroli skarbowej, ale także kontroli podatkowej, czynności sprawdzających, analizy informacji podatkowych itp.
Zabezpieczenie, którego podstawą prawną jest art. 33 § 2 Op., musi mieć oparcie w decyzji o zarządzeniu zabezpieczenia wydanej przez organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej. Decyzja ta jest koniecznym, sformalizowanym wyrazem stwierdzenia przesłanki zabezpieczenia przez organ prowadzący postępowanie.
W sprawie zabezpieczenia opisanego w art. 33 § 2 Op. wydawana jest, w ramach postępowania podatkowego lub kontroli skarbowej, odrębna decyzja.
Jest to zatem decyzja nierozstrzygająca istoty sprawy, tj. nieprzesądzająca treści przyszłej decyzji wymiarowej, a jej treścią jest wyłącznie zarządzenie zabezpieczenia.
Przesłanką zabezpieczenia jest w każdym przypadku tylko i wyłącznie uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Musi ona być wskazana przez organ podatkowy indywidualnie w każdym konkretnym przypadku - przede wszystkim w nawiązaniu do sytuacji finansowej podatnika.
Za zobowiązania o charakterze publicznoprawnym można uznać, w świetle art. 3 ust. 2 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 148), podatki oraz inne świadczenia pieniężne, których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa lub innych jednostek sektora finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie zabezpieczenia jest w każdym przypadku przedmiotem uznania organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. Uznanie to obejmuje ocenę (w rozsądnym zakresie) istnienia ustawowych przesłanek oraz, przede wszystkim, skorzystanie bądź nieskorzystanie z zabezpieczenia w razie ich stwierdzenia. W tym miejscu należy przywołać tezę wyroku NSA z dnia 24 lutego 1994 r., SA/Po 1833/93, POP 1996, nr 6, poz. 173), gdzie Sąd ten stwierdził, że :
"Powodem wydania decyzji o zabezpieczeniu należności podatkowych nie może być tylko sama kwota (wysokość) przewidywanego zobowiązania, lecz musi być odniesienie tej kwoty do sytuacji finansowej podatnika (jego aktualnych dochodów i stanu majątkowego), która uprawdopodobni nieściągalność zobowiązań w przyszłości".
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należało zatem ustalić, czy organ wykazał, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania przybliżonego zobowiązania podatkowego zarówno w podatku od towarów i usług jak również w podatku dochodowym , a które jako należne będzie określone w przyszłości.
Sąd rozstrzygający w sprawie zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wymogów z art. 33 Ordynacji podatkowej. Sąd nie ma prawa w obecnym postępowaniu przesądzać zasadności samego "wymiaru podatku". Strona skarżąca nie zgadzając się z ustaleniami organu w przedmiocie określenia zobowiązań podatkowych w tych podatkach będzie miała prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej , a następnie na decyzję organu II instancji - prawo złożenia skargi do Sądu.
A zatem przedmiot sporu sprowadza się wyłącznie do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie uznały, iż w sprawie należało dokonać zabezpieczenia na majątku zobowiązanego z tytułu zobowiązań wobec Skarbu Państwa, gdyż zaszła uzasadniona obawa uchylenia się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego .
A zatem skoro podatnik zalega wobec Skarbu Państwa z kwotą [...] i nie ma majątku a jego jedyne źródło dochodu to wynagrodzenie u K.M., to w tej sytuacji zdaniem Sądu orzeczenie organów jest zasadne.
Jak ustalono bowiem w trakcie kontroli, skarżący w latach 2004 – 2009 prowadził niezarejestrowaną działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży na portalu Allegro nowych markowych produktów sportowych, w postaci odzieży i obuwia, nie regulując żądnych zobowiązań wobec Skarbu Państwa, wykorzystując w tym celu, jak ustalił organ, cudze konta aukcyjne oraz bankowe a w chwili kontroli likwidując swoje założone w roku 2007 dwa konta założone w Lukas Banku.
Należy zatem przyznać rację organowi, że skoro skarżący przez ponad 5 lat nie rozliczał się z budżetem pomimo, że taki obowiązek wynika z mocy prawa, nie wpłacał należnych zobowiązań z tytułu podatku VAT, a nawet nie płaci dobrowolnie mandatów karnych - to zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania w kwocie [...] złotych nie zostaną przez niego uregulowane, zwłaszcza, że strona nie posiada żadnego majątku, a jego jedynym, wykazanym źródłem dochodu jest wynagrodzenie u pracodawcy K.M.. W tym miejscu należy przywołać wyrok tut. Sądu z dnia 16 listopada 2011 r. I SA/Bd 724/11, w którym Sąd ten sformułował następujące tezy, z którymi skład orzekający w pełni się zgadza:
1. Wyliczenie zawarte w art. 33 § 1 o.p. stanowi jedynie egzemplifikację przykładowo wybranych okoliczności, które mogą uzasadniać stan "obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego. Organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości uzasadniająca sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia.
2. Wymienienie w art. 33 § 1 o.p. okoliczności uzasadniających obawę niewykonania zobowiązania ma takie znaczenie, że sam ustawodawca uznał, że w każdym wypadku ich wystąpienia spełniona jest przesłanka dokonania zabezpieczenia. Sam już zatem fakt wystąpienia którejś z okoliczności wskazanych w tym przepisie świadczy o tym, że zachodzi obawa niewykonania zobowiązania. Organ podatkowy nie będzie musiał wykazywać związku między zaistnieniem powyższych zdarzeń, a wystąpieniem obawy niewykonania zobowiązania. Wystarczy, że wykaże, iż mają miejsce zdarzenia wskazane w tym przepisie.
3. Użyty w art. 33 § 1 o.p. zwrot "obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" oznacza, że chodzi o obawę dobrowolnego wykonania zobowiązania, a nie w wyniku egzekucji (LEX nr 1053154).
A zatem wbrew stanowisku strony chodzi w sprawie o dobrowolne uregulowanie zobowiązań, a nie wyegzekwowanie ich w drodze kosztownych egzekucji.
Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który pozwalał by na jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut strony, co do naruszenia art. 121 § 1 Op. mówiący o zaufaniu do organów Państwa. Obowiązkiem podatnika jest płacenie podatków.
Na marginesie należy dodać, że skarżący w dochodzeniu przez państwo zobowiązań podatkowych upatruje naruszenia swych praw a w sytuacji prowadzenia przez ponad 5 lat niezarejestrowanej działalności gospodarczej i osiągania dochodów niepłacenie należnych podatków tj. VAT oraz podatku dochodowego, zdaje się traktować jako normę.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło