I SA/Bd 165/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi J. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia 31 stycznia 2025 r. nr KO.411.1591.2024 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] października 2024 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowej wydanej przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2018. Po rozpatrzeniu odwołania J. U. ("Skarżący", "Strona"), decyzją z [...] stycznia 2025r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji . W uzasadnieniu organ podał, że w sprawie był związany orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 19 grudnia 2023 r. w sprawie I SA/Bd 562/23 uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2023 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania stwierdzając, że przedmiotowa sprawa winna mieć charakter merytoryczny a nie formalny. Przed przystąpieniem do ustalenia czy decyzje podatkowe rażąco naruszają prawo, niezbędnym było zbadanie sprawy pod kątem wystąpienia przesłanek obligujących organ podatkowy do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji, a także rozważenie, czy nie zachodzi przesłanka odmowy wszczęcia postępowania wskazana w art. 249 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2023 r., poz. 2383, dalej: "O.p."). Sąd wskazał, że organ winien ustalić, kiedy została doręczona decyzja wymiarowa w przedmiocie podatku od nieruchomości i czy upłynął okres 5 lat od doręczenia decyzji. Rozpatrując sprawę, organ podał, że z uwagi na art. 249 § 1 O.p. w sytuacji oddalenia przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem, zamyka to drogę organowi podatkowemu do stwierdzenia nieważności decyzji ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia, a próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem, stanowi w istocie niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu. W realiach rozpatrywanej sprawy Skarżący złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2018. Na skutek tego odwołania Samorządowe Kolegium we [...] decyzją z dnia [...] listopada 2018r. znak.[...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 marca 2019 r. (I SA/Bd 20/19), co skutkuje wyczerpaniem treści z art. 249 § 1 pkt. 2 O.p. W tych okolicznościach jedynym możliwym rozstrzygnięciem była decyzja organu o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ oddalenie skargi na decyzję Kolegium z dnia [...] listopada 2018r. skutkowało kontrolą tej decyzji przez sąd również pod kątem przesłanek nieważności. W skardze wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej jej mocą decyzji Prezydenta Miasta [...]. Zarzucono naruszenie: 1) art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w związku z art. 249 § 1 pkt 1 O.p. przez błędną wykładnię i zastosowanie; 2) rażące naruszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021r. sygn. Akt SK 39/19 przez pominięcie przy procedowaniu spraw jego mocy wiążących zarówno w zakresie procedury, jak i prawa materialnego; 3) rażące naruszenie przepisów w zakresie prawa oświatowego, w tym ustawy o systemie oświaty, 4) rażące naruszenie interpretacji organu zwierzchniego – najwyższej instancji, tj. Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2005 r.; 5) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, które miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia decyzyjnego przez przewlekłe załatwianie odwołania, o czym świadczy ponaglenie złożone w dniu [...] stycznia 2025 r. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że kluczowe znaczenie w sprawie ma błędne przyjęcie przez organ tezy, że doszło do przedawnienia zaskarżonych spraw podatkowych. Podkreślił, że organ całkowicie pominął istotne znaczenie tzw. sprawy COVID-19, tj. ustawy z dnia 2 marca 2020r., której mocą zostały zawieszone postępowania zarówno cywilne, jak administracyjne, podatkowe itp., przez okres trwania pandemii przestały biec wszelkie terminy skutkujące przedawnieniem. Dodał również, że wpływ na przerwanie biegu przedawnienia miał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2023 r. sygn. akt I SA/Bd 562/23. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W razie zaś stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, sąd oddala skargę (art. 151 p.p.s.a.). Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2025 r. , utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2024r., którą to odmówiono Skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za 2018 r. z uwagi na fakt, że sąd administracyjny oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy wskazaną decyzję organu pierwszej instancji. Strona wnosząc o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wskazywała, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa w wyniku czego doszło do wadliwego wymiaru podatku od nieruchomości położonej we [...] przy ul. [...]. Podkreśliła, że rażąco została naruszona sentencja wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 lutego 2021r., sygn. akt I SK 39/19 i wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z naruszeniem prawa. Natomiast zgodnie z art. 249 § 1 O.p. organ podatkowy wydaje decyzje o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji (pkt 1) lub jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba, że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 (pkt 2 ). Pierwsza z przesłanek odmowy wiąże się z upływem czasu, liczonego od dnia doręczenia decyzji obarczanej kwalifikowaną wadą, po którym stwierdzenie nieważności decyzji nie jest już możliwe, co zdaniem prawodawcy powinno skutkować odmową wszczęcia postępowania nadzorczego. Druga przesłanka uniemożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, gdy w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd oddalił skargę na tę decyzję (wyjątek dotyczy oparcia żądania na art. 247 § 1 pkt 4 O.p.). Rozwiązanie to w założeniu powinno eliminować dwutorowe prowadzenie postępowania nadzwyczajnego i sądowoadministracyjnego w odniesieniu do tej samej decyzji ostatecznej (por. K. Teszner [w:] Ordynacja podatkowa. Tom II. Procedury podatkowe. Art. 120-344. Komentarz aktualizowany, red. L. Etel, LEX/el. 2025, art. 249.). W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2018, w wyniku złożonego odwołania, została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium we [...] decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. znak.[...]. Skarga na tą decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 13 marca 2019 r. (I SA/Bd 20/19). Mając na uwadze powyższe, organ nie mógł wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej i wbrew twierdzeniom Skarżącego dokonał prawidłowej wykładni art. 247 § 1 pkt 3 O.p. w zw. z art. 249 § 1 pkt 2 O.p. W konsekwencji czego prawidłowo na podstawie art. 249 § 1 pkt 2 O.p. organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (wyeliminowania ex tunc) decyzji podatkowej wydanej przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2018 r. Nadto należy zauważyć, że zaskarżona decyzja została wydana z uwzględnieniem zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 grudnia 2023r., I SA/Bd 562/23, którymi organ był związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. A zatem nie sposób uznać, by organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności, które miały wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Zarzuty merytoryczne dotyczące rażącego naruszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 lutego 2021 r., SK 39/19, naruszenia przepisów w zakresie prawa oświatowego i naruszenia interpretacji Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2005 r. podniesionych w skardze nie podlegały ocenie ze względu na istotę odmowy wszczęcia postępowania. Odmowa wszczęcia postępowania, o której mowa w art. 249 § 1 O.p., oznacza, iż organ nie może badać zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, czyli analizować treści decyzji pod kątem wystąpienia wad określonych w art. 247 § 1 tej ustawy, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności (por.: wyrok NSA z 22 listopada 2022 r., III FSK 1920/21). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.