I SA/Bd 17/09

WyrokWSA w Bydgoszczy2009-03-27

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyczerpanie limitu środków finansowych na renty strukturalne w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 stanowi podstawę do odmowy przyznania renty, nawet jeśli wnioskodawca spełnił pozostałe przesłanki materialnoprawne, a postępowanie zostało zawieszone na jego wniosek?
Ratio decidendi
Wyczerpanie limitu środków finansowych przewidzianych na renty strukturalne w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 stanowi uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania renty, nawet jeśli wnioskodawca spełnił pozostałe przesłanki materialnoprawne. Zawieszenie postępowania na wniosek strony, które nastąpiło po terminie składania wniosków i po wyczerpaniu środków, nie może przerzucać negatywnych skutków na organ administracji, zwłaszcza gdy wnioskodawca nie złożył kompletnych dokumentów w terminie.
Stan faktyczny
Z. S. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Po wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych (dokumentów potwierdzających prawo własności do działek) wnioskodawca złożył wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na toczące się postępowanie o zasiedzenie. Po podjęciu postępowania organ odmówił przyznania renty, a następnie organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na wyczerpanie limitu środków finansowych na renty strukturalne w ramach PROW 2004-2006. WSA uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego, wskazując na potrzebę ustalenia faktycznych danych dotyczących środków i beneficjentów. Po ponownym postępowaniu organ odwoławczy umorzył postępowanie pierwszej instancji, uchylając decyzję organu I instancji, z uwagi na wyczerpanie limitu środków.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant Asystent Sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2009r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie renty strukturalnej oddala skargę W dniu [...] Z. S. złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniosek o przyznanie renty strukturalnej, w którym zadeklarował do przekazania działki ewidencyjne o oznaczonych numerach. Weryfikując złożony wniosek oraz załączoną do niego dokumentację, organ stwierdził, że do wniosku nie zostały załączone dokumenty potwierdzające prawo własności wnioskodawcy do działek ewidencyjnych nr 68, 8 i 7. W związku z powyższym wezwał Z. S. do usunięcia braków formalnych w przekazanej dokumentacji. W odpowiedzi na wezwanie strona złożyła wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu swojej prośby wnioskodawca wskazał fakt podjęcia działań mających na celu uregulowanie sytuacji prawnej przedmiotowych działek poprzez złożenie do Sądu Rejonowego we W. wniosku o stwierdzenie zasiedzenia własności nieruchomości. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego we W. postanowieniem z dnia [...] zawiesił przedmiotowe postępowanie. Następnie został złożony wniosek o podjęcie postępowania. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. podjął zawieszone postępowanie. Po zweryfikowaniu przedłożonych dokumentów organ decyzją z dnia [...] odmówił przyznania renty strukturalnej Z. S. Od decyzji organu I instancji strona złożyła odwołanie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu decyzji, iż zgodnie z § 3 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych (Dz. U. Nr 114, poz.1191 ze zm.), renty strukturalne przyznawane są do wysokości limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty euro określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych lub do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008 rok wskaźnik wykonania tego planu w wysokości 52.400 określony w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M.P. Nr 56, poz. 958). Organ odwoławczy podkreślił, że już 28 lipca 2006 r. Rzecznik Prasowy ARiMR w komunikacie prasowym umieszczonym na stronie internetowej Agencji podał, iż ,,Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wstrzymuje od 01 sierpnia 2006 r. przyjmowanie wniosków o przyznanie rent strukturalnych, ostatnim dniem ich składania będzie 31 lipca 2006 r. Złożone dotychczas wnioski wyczerpują przewidziany na ten cel limit w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006". Wskazano, iż zawieszenie na żądanie strony postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej trwające od dnia [...] do dnia [...] spowodowało, że wnioskodawca nie znalazł się wśród 52.400 beneficjentów, dla których wystarczył limit środków przewidziany w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich. Podniesiono, iż z danych Agencji wynika, że na dzień 08 października 2007 r. suma beneficjentów przewidzianych na rok 2007 została przekroczona i wyniosła 52.863. Organ podkreślił, że sprawa przyznania renty strukturalnej Z. S. przed zawieszeniem postępowania znajdowała się na etapie weryfikacji złożonego wniosku i wezwania do usunięcia braków formalnych we wniosku. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wskazał, iż w przedmiotowej sprawie ze względu na zawieszenie postępowania na żądanie strony nie zostało nawet wydane postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej. Podkreślono, że na dzień złożenia wniosku a także na dzień wezwania strony do złożenia wyjaśnień nie miała ona uregulowanej sytuacji prawnej przedmiotowych działek, co w ocenie organu stanowi naruszenie § 18 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie rent strukturalnych. Na powyższą decyzję organu II instancji strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA/Bd 55/08 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, że z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organy przeprowadzały rozważania merytoryczne, w zakresie spełnienia przez skarżącego przesłanek decydujących o prawie przyznania renty strukturalnej. Jako podstawę odmowy przyznania skarżącemu renty strukturalnej organ przyjął ustalenie, że wyczerpane zostały środki przewidziane na finansowanie rent strukturalnych w ramach Planu Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2004–2006. Ponadto podniósł, że nastąpiło też przekroczenie planowanej liczby beneficjentów. W ocenie Sądu ogólne oraz nie poparte przekonującymi dowodami i argumentami stwierdzenie o braku środków na finansowanie rent strukturalnych jest niewystarczające. Zdaniem Sądu należało dokonać ustaleń w przedmiocie dysponowania środkami na finansowanie rent strukturalnych, poprzez ustalenie faktycznych danych, obrazujących ilość wypłaconych dotychczas rent, granicznych kwot i liczby beneficjentów. Dopiero takie ustalenia mogłyby stanowić ewentualną podstawę odmowy przyznania renty strukturalnej skarżącemu, z powołaniem się na wskazane w zaskarżonej decyzji argumenty. Biorąc pod uwagę wytyczne z wyroku z dnia 06 sierpnia 2008 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Bydgoszczy, organ II instancji zwrócił się do Dyrektora Departamentu Działań Społecznych i Środowiskowych ARiMR w Warszawie z prośbą o określenie faktycznego wykorzystania dostępnych środków finansowych na renty strukturalne w latach 2004–2006 oraz przekroczenia limitu beneficjentów. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. w dniu [...] wydał decyzję o uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] i umorzeniu postępowania pierwszej instancji. Organ podniósł, iż Polski ustawodawca ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.) ustalił zadania i właściwości jednostek organizacyjnych, odpowiedzialnych za wdrożenie Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Rada Ministrów rozporządzeniem z dnia 30 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich ustaliła zasady postępowania w sprawie przyznania rent strukturalnych, jak również merytoryczne przesłanki warunkujące ich przyznanie. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. rozpatrując powyższą sprawę podkreślił, że mając na uwadze orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 06 sierpnia 2008 r., pismem z dnia [...] zwrócił się ze stosownym zapytaniem do Dyrektora Departamentu Działań Społecznych i Środowiskowych ARiMR. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] wyjaśniono, iż w wyniku prowadzonego monitoringu ustalono, że złożone do dnia 31 lipca 2006 r. wnioski wyczerpują limit środków przewidziany w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006. Ponadto Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. stwierdził również, iż brak jest możliwości sfinansowania wniosku złożonego w ramach Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 z budżetu Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, gdyż wniosek strony został złożony w trybie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich. Brak jest przepisów, które uzasadniałyby rozpatrywanie wyżej wymienionego wniosku w trybie określonym na podstawie przepisów wydanych w celu wykonania nowego dokumentu programowego. Nie stanowi takiej podstawy również § 22 rozporządzenia stanowiący, iż jeżeli limit środków, o których mowa w § 3 pkt 1 rozporządzenia, na dany rok został wyczerpany, przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej powinno nastąpić w terminie od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca następnego roku. Paragraf ten miał na celu ochronę interesów strony, która po uzyskaniu postanowienia o spełnianiu przez nią warunków do przyznania renty strukturalnej dokonałaby przekazania gospodarstwa, a brak byłoby możliwości dokonania wypłaty świadczenia, gdyż środki wskazane w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia na dany rok zostały wyczerpane. Podkreślono, że w rozpatrywanym stanie faktycznym nie został wyczerpany limit środków na dany rok, lecz całościowy limit środków przeznaczony na przedmiotowe działanie, jak również limit środków przeznaczony na finansowanie PROW 2004-2006. Określenie ostatecznego terminu przyjmowania wniosków miało na celu ochronę praw nabytych beneficjentów renty strukturalnej, poprzez zapewnienie ich finansowania w pełnej wysokości przez cały okres, na jaki renta została przyznana. Nie do pogodzenia z zasadą zaufania do państwa byłoby udzielenie obywatelowi informacji o treści mającej zapaść decyzji administracyjnej, od której zależy podjęcie przez niego określonej działalności powodującej zaangażowanie jego majątku, a następnie, gdy obywatel działalność taką podejmie, wydanie decyzji o treści innej. Wydanie postanowienia o spełnianiu przez wnioskodawcę warunków do przyznania renty strukturalnej (§ 20 ust. 4 rozporządzenia) należałoby potraktować właśnie jako informację o wydaniu w przyszłości decyzji administracyjnej w określonym brzmieniu, o której mowa w przytoczonym wyroku. Postępowanie takie – zdaniem organu - naruszyłoby również usankcjonowaną przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości zasadę ochrony zaufania, który m.in. w wyroku z dnia 20 września 1990 roku (European Court reports 1990, C5/89, s. 103437) stwierdził, iż stanowi ona element porządku prawnego Wspólnoty Europejskiej. Organ powołał się także na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (LexPolonica nr 1469182) wskazując, że przyznanie rolnikowi prawa do renty strukturalnej bez możliwości wypłaty należnych kwot naruszałoby zasadę stanowiącą, że prawo do renty strukturalnej jest związane ze świadczeniem finansowym. Organ, który nie wydał postanowienia o spełnieniu warunków do uzyskania renty strukturalnej z uwagi na wyczerpanie środków finansowych, postąpił prawidłowo. Zapobiega to wprowadzeniu beneficjenta w błąd. Na decyzję z dnia [...] strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła naruszenie art. 2 Konstytucji, tj. pewności i bezpieczeństwa prawa, zasady praw nabytych, stanowiących treść zasady demokratycznego państwa prawnego, poprzez niedopatrzenie się podstaw do uwzględnienia wniosku o rentę strukturalną mimo spełnienia prawnych przesłanek do jej przyznania. Zarzuciła także naruszenie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej programem rozwoju obszarów wiejskich poprzez niewłaściwe wskazanie dodatkowej przesłanki warunkującej przyznanie prawa do renty strukturalnej - możliwości finansowych. Ponadto strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. poprzez wskazanie, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe, podczas gdy wniosek skarżącego nadal jest zasadny i nie stracił na aktualności, a także naruszenie zasady postępowania administracyjnego z art. 8 k.p.a., a mianowicie - zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa, świadomości i kultury prawnej obywateli. W konsekwencji wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości ewentualnie o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zostały spełnione wszystkie warunki przewidziane w § 4 ww. rozporządzenia. Skarżący podniósł, iż wskazany przepis § 4 rozporządzenia wymienia enumeratywnie przesłanki uzyskania prawa do renty jako prawa podmiotowego, a zatem twierdzenie organu administracji, iż dodatkową podstawą przyznania wspomnianego prawa jest § 3 rozporządzenia, dotyczący sposobu przyznawania rent - według kolejności otrzymywania wniosków i stosownie do wysokości limitów określonych w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich, jest błędne i narusza § 4 tego rozporządzenia. Zdaniem Skarżącego, w związku ze spełnieniem warunków § 4 rozporządzenia, zostało ukształtowane prawo podmiotowe do świadczenia o rentę strukturalną. Rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji naruszyło podstawą zasadę konstytucyjną z art. 2 Konstytucji - zasadę ochrony praw nabytych, a więc należnych z mocy obwiązującego prawa. W toku postępowania przed organem pierwszej instancji złożono wniosek o zawieszenie postępowania z powodu toczącej się sprawy o zasiedzenie. Podjęcie zawieszonego postępowania nastąpiło [...], tj. po 01 sierpnia 2006 r. jako dacie wstrzymania przyjmowania wniosków o przyznanie renty z powodu braku środków finansowych. W ocenie Skarżącego nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by rentę przyznano ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, nawet jeśli do nowego programu wydane zostały nowe przepisy. Jeżeli bowiem spełniono wszystkie przesłanki wspomnianego § 4 rozporządzenia z 30 kwietnia 2004 r., to można mówić o istnieniu ekspektatywy prawa podmiotowego maksymalnie ukształtowanej, a więc takiej, które spełnia wszystkie zasadniczo przesłanki ustawowe nabycia praw pod rządem danej ustawy (rozporządzenia) bez względu na stosunek do nich późniejszej ustawy. Odmienne podejście organu, który wydał zaskarżoną decyzję, godzi - zdaniem Skarżącego - w zasadę pewności i bezpieczeństwa prawa oraz narusza jedną z zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 8 k.p.a. - zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa, świadomości i kultury prawnej obywateli. W ocenie Skarżącego, skoro wniosek o przyznanie renty nie stracił na aktualności wobec spełnienia wszystkich przesłanek materialnoprawnych, wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji połączonej z uchyleniem zaskarżonej decyzji pierwszej instancji, jest niezgodne z prawem i narusza normę postępowania - art. 105 k.p.a. oraz normę art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymywał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Spór sprowadza się do ustalenia, czy skarżący ma prawo do renty strukturalnej, pomimo że wyczerpane zostały środki na ten cel w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wskazać należy, iż na mocy ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.), prawodawca ustalił zadania i właściwości jednostek organizacyjnych, odpowiedzialnych za wdrożenie działań Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Na podstawie delegacji zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 tej ustawy Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 114 poz.1191 ze zm.). Organ nie przyznając skarżącemu renty powołał się na § 3 pkt 1 ww. rozporządzenia, tj. na przekroczenie limitu stanowiącego równowartość w złotych kwoty w euro określonej w Planie Rozwoju Obszarów Wiejskich na uzyskiwanie rent strukturalnych lub do dnia, w którym suma beneficjentów osiągnie zakładany na 2008 r. wskaźnik wykonania tego planu określony w załączniku do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 15 listopada 2004 r. w sprawie planu rozwoju obszarów wiejskich (M. P. Nr 56, poz. 958) - w części 11 ,,Wdrożenie Planu - monitoring i ocena Planu, kontrola i sankcje finansowe, promocja" w ust. 11.4 ,,Podstawowe wskaźniki monitorowania" w tabeli nr 65. W wyżej wymienionym rozporządzeniu uregulowano postępowanie o przyznanie renty strukturalnej. Postępowanie w przedmiocie rent strukturalnych ma charakter wieloetapowy. Organ przeprowadza weryfikację wniosku rolnika i jeżeli stwierdza, że wnioskodawca spełnia warunki określone w § 4 pkt 1-3, 6 i 7, § 11 i jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha, kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydaje postanowienie o spełnieniu tych warunków (§ 20 ust. 4 rozporządzenia). W terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. Jeżeli zaś w wyniku weryfikacji wniosku zostanie ustalone, że wnioskodawca nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 1 ha, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika lub nie zostały spełnione wymagania wskazane w § 4 pkt 1-3, 6 i 7, § 11 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów, to kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w drodze decyzji administracyjnej, odmawia przyznania renty strukturalnej (§ 20 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów). Samo postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej wszczyna się na pisemny wniosek złożony przez rolnika ubiegającego się o rentę strukturalną (§ 18 ust. 1 pkt 1 powoływanego rozporządzenia Rady Ministrów). Do tego wniosku, stosownie do § 18 ust. 5, dołącza się dokumenty potwierdzające spełnienie warunków do uzyskania renty strukturalnej. Warunkiem otrzymania renty strukturalnej jest więc spełnienie wymogów wskazanych w rozporządzeniu w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z tymi przepisami rentę przyznaje się producentowi rolnemu, będącemu osobą fizyczną, prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli łącznie spełnia warunki ustanowione w § 4 wskazywanego rozporządzenia. W przedmiotowej sprawie organy nie przyznały renty strukturalnej. Organ odwoławczy wprawdzie umorzył postępowanie jednakże w uzasadnieniu prawnym decyzji wskazał m.in. § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Podkreślić należy, że sprawa renty strukturalnej dla skarżącego była przedmiotem rozpatrzenia przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2008 r. sygn. akt I SA Bd 55/08. Sąd ten uchylił decyzję organu II instancji, jednocześnie wskazując, że w tym przypadku należy dokonać ustaleń w przedmiocie dysponowania środkami na finansowanie rent strukturalnych, poprzez ustalenie faktycznych danych, obrazujących ilość wypłaconych dotychczas rent, granicznych kwot i liczby beneficjentów. Dopiero takie ustalenia mogłyby stanowić ewentualną podstawę odmowy przyznania renty strukturalnej skarżącemu, z powołaniem się na wskazane w zaskarżonej decyzji argumenty. Sąd zatem przesądził w ww. wyroku, że brak środków może stanowić podstawę do odmowy przyznania renty. Zauważyć należy, że organ odwoławczy wykonał zalecenia tutejszego Sądu zawarte w wyżej wymienionym wyroku. Z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że na dzień 31 lipca 2006 r. wpłynęło do biur powiatowych ARiMR 56.837 wniosków, z czego wydanych zostało 41.381 decyzji przyznających rentę strukturalną, 7.654 postanowień, natomiast 7.802 wniosków pozostało bez rozpatrzenia. Spośród 56.837 wniosków o przyznanie renty strukturalnej złożonych do 31.07.2006 r. decyzję pozytywną otrzymało 52.863 rolników. Oznacza to, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia limit 52.400 beneficjentów został osiągnięty i nie ma możliwości wydawania większej liczby decyzji przyznających renty strukturalne w ramach PROW 2004–2006. Podjęte działania są zgodne z założeniami Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004–2006, przyjętego przez Komisję Europejską, w której określony jest limit środków finansowych, w wysokości 427.904.000 Euro. Należy podkreślić, że limit ten został wykorzystany. W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że brak jest środków na przyznanie Skarżącemu renty strukturalnej z programu na lata 2004-2006. Istotne w sprawie jest, że zawieszenie postępowania nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu, lecz Skarżącego. Organ zawiesił postępowanie na wniosek Skarżącego, a nie z urzędu. Składając bowiem wniosek w dniu 21 lipca 2006 r. o przyznanie renty strukturalnej, Skarżący nie złożył wszystkich wymaganych dokumentów, a mianowicie potwierdzających własność wszystkich działek. Wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania został złożony dopiero w dniu [...]. Było to prawie rok po złożeniu wniosku o przyznanie renty. Nie dostarczenie przez Skarżącego wszystkich wymaganych dokumentów w terminie składania wniosku, stanowiło w konsekwencji podstawę do niewydania przez organ postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej, a następnie decyzji w sprawie renty wobec braku środków. Rolnik, który nie składa kompletnych dokumentów i wnosi o zawieszenie postępowania do czasu uregulowania kwestii własności, co następuje po roku od złożenia wniosku, nie może skutków tego działania (nawet przez niego nie zawinionych) przerzucać na organ. Gdyby bowiem Z. S. dostarczył wraz ze złożonym wnioskiem wymagane dokumenty, wówczas niewątpliwie jego sytuacja prawna byłaby korzystna. Trudno wymagać od organu, aby pominął innego rolnika, który w terminie składa wszystkie dokumenty i odmówił mu przyznania renty, bo pierwszeństwo należy przyznać rolnikowi, który po roku od złożenia wniosku dopiero skompletował dokumenty potwierdzające własność nieruchomości. Z uwagi na powyższe okoliczności zasadnie organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że Skarżący nie ma prawa do renty z powodu braku środków. Odnośnie wyzbycia się przez Skarżącego określonych działek, należy zauważyć, że termin do przeniesienia własności gospodarstwa rolnego został określony w § 20 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym "w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej". Skoro Skarżący nie otrzymał od organu postanowienia o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej, o którym mowa w § 20 ust. 4 rozporządzenia, to nie zachodziła konieczność wcześniejszego wyzbycia się nieruchomości. Sąd w tut. składzie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 12.06.2007 r., sygn. akt II SA/Ol 449/07, iż o naruszeniu zasady z art.8 k.p.a. można by mówić, gdyby w stanie faktycznym sprawy wydano postanowienie o spełnieniu przez skarżącego warunków uprawniających do przyznania renty strukturalnej, skoro wiadomym było, że – z uwagi na wyczerpanie limitu środków na realizację tej formy pomocy – nie zostanie ona przyznana. Wobec niewydania w przedmiotowej sprawie postanowienia o spełnieniu przez skarżącego warunków do otrzymania renty strukturalnej, nie można zarzucić organom naruszenia powyższej zasady i wprowadzenia Z. S. w błąd. Podkreślić również należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy renty strukturalnej ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, o którym stanowi ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. Nr 229, poz.2273 ze zm.). W konsekwencji nie przyznanie renty strukturalnej w ramach programu 2004-2006 z powodu wyczerpania środków, nie zwalnia rolnika z obowiązku złożenia nowego wniosku, jeżeli ubiega się o rentę z kolejnego programu, tj. na lata 2007-2013. Począwszy od 2007 r. renty strukturalne są przyznawane na podstawie ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64 poz. 427 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 109 poz.750 ze zm.). Odnośnie zagadnienia związanego z tytułem własności i zarzutem, że organ nie uznał za prawidłowy tytuł prawny - umowy z dnia 4 maja 1978 r. zawartej w Urzędzie Miasta i Gminy w L. K. należy stwierdzić, że brak jest podstaw do kwestionowania stanowiska organu. Sąd zauważa, że w aktach administracyjnych znajduje się kopia zawiadomienia Sądu Rejonowego we Włocławku VI Wydział Ksiąg Wieczystych, z którego wynika, że działki oznaczone numerami 7,8 i 68 stanowią własność Skarżącego i A. S. Jako podstawę dokonanego wpisu Sąd wskazał postanowienie Sądu Rejonowego we Włocławku I Wydział Cywilny z dnia 21 czerwca 2007 r. o stwierdzeniu zasiedzenia, a nie ww. umowę. Z powyższego jednoznacznie wynika, że tytułem, na mocy którego ujawniono w księdze wieczystej Skarżącego jako właściciela działek jest postanowienie o zasiedzeniu, a nie wyżej wymieniona umowa z dnia 4 maja 1978 r. Sąd zauważa, że w sytuacji w której zbędne byłoby postanowienie o zasiedzeniu, a własność wynikałaby wprost z ww. umowy z dnia 4 maja 1978r., wówczas Sąd Rejonowy we Włocławku niewątpliwie nie wydałby postanowienia o zasiedzeniu. Podkreślić należy, że przy ubieganiu się o rentę strukturalną należy legitymować się własnością nieruchomości, a nie wyłącznie posiadaniem, jak w przypadku np. tzw dopłat obszarowych. Odnośnie zarzutu dotyczącego zastosowania art. 105 § 1 k.p.a zauważyć należy, iż organ odwoławczy umorzył postępowanie, jednakże treść uzasadnienia jednoznacznie odpowiada decyzji odmawiającej przyznania renty strukturalnej. Z przyczyn podanych wyżej Sąd nie stwierdził naruszenia Konstytucji, przepisów prawa materialnego oraz procesowego. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił. H. Adamczewska – Wasilewicz I. Najda – Ossowska L. Kleczkowski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło