I SA/Bd 175/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia Mirella Łent po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie: umorzenia zaległości podatkowej postanawia: Oddalić wniosek adwokata J. K. o przyznanie wynagrodzenia, jako nieuzasadniony Postanowieniem z dnia 15 marca 2007r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przyznał D. D. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym także ustanowienie adwokata. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w B. adwokat J. K. reprezentował skarżącego w pierwszej instancji. Sprawa została zakończona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007r. uchylającym zaskarżoną decyzję, określającym, że nie może być ona wykonana w całości oraz zasądzającym od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz D. D. kwoty 240 zł. Obecnie wyrok jest prawomocny. Pismem z dnia 29 czerwca 2007r., pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o uzupełnienie wyroku w zakresie orzeczenia o kosztach zastępstwa procesowego w wysokości 292,80 zł. Następnie postanowieniem z dnia 16 lipca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uzupełnił wyrok w ten sposób, że w dotychczasowej sentencji w pkt 3 kwotę 240 zł zmienił na kwotę 292,80 zł. W piśmie z dnia 30 lipca 2007r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 292,80 zł na jego rzecz. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2007 r. referendarz sądowy oddalił wniosek pełnomocnika. W sprzeciwie od powyższego rozstrzygnięcia wskazano, iż pełnomocnik w niniejszej sprawie został ustanowiony z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy w zakresie całkowitym i reprezentował skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W związku z powyższym pełnomocnik - adwokat powinien otrzymać wynagrodzenie o którym mowa w art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). W tym zakresie powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 720/04 (ONSA i WSA 2005/5/93). Ponadto podkreślił, iż złożył na rozprawie stosowne oświadczenie o nie uiszczeniu przez skarżącego kosztów pomocy prawnej a zatem udzielenie takiej pomocy skutkuje obowiązkiem ponoszenia przez Skarb Państwa jej kosztów. Postanowieniem z dnia 27 września 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego. W uzasadnieniu Sąd I instancji na podstawie art. 250, art. 200 oraz art. 205 p.p.s.a. stwierdził, że nie zachodzą podstawy do zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej na rzecz pełnomocnika skarżącego. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie adwokat J. K. zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu obrazę przepisów postępowania, to jest: art. 250 p.p.s.a. Zdaniem autora zażalenia, pomimo podstaw wynikających z w/w przepisu, Sąd I instancji bezzasadnie oddalił jego wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Ponadto wskazał na zarzut dokonania błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 200, 205 § 2 p.p.s.a. Zaznaczył także, że orzeczenie NSA (o którym wspomniał w sprzeciwie) powinno znaleźć zastosowanie do tejże sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 04 stycznia 2008 r., sygn. akt II FZ 583/07 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. W uzasadnieniu NSA stwierdził, iż skoro strona skarżąca nie ponosiła kosztów postępowania sądowego, należy stwierdzić, iż pełnomocnikowi a nie skarżącemu przysługiwało wynagrodzenie w kwocie 292, 80 zł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z 200 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) w sprawie ponoszenia opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jednocześnie jednak Sąd zwrócił uwagę , iż aby pełnomocnik mógł otrzymać zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej we wniosku o ich przyznanie powinien umieścić oświadczenie że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Obowiązek ten wynika z § 20 cytowanego powyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Wniosek niezawierający takiego oświadczenia podlega oddaleniu jako nieuzasadniony (zob. postanowienie SN z dnia 14 października 1998 r., II CKN 687/98 OSNC 1999, nr 3, poz. 63). Wskazano, że w protokole rozprawy z dnia 19 czerwca 2007 r. nie znajduje się wzmianka, iż pełnomocnik złożył wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oświadczenie o którym mowa była powyżej. Oświadczenie takie znajduje się w aktach sprawy, ale opatrzone jest datą 29 czerwca 2007 r. (złożony osobiście w biurze podawczym Sądu dnia 2 lipca 2007.), czyli 10 dni po ogłoszeniu wyroku. Zwrócono również uwagę, że pełnomocnik zaznaczył w sprzeciwie jak i w zażaleniu, iż stosowne oświadczenie złożył na rozprawie przed Sądem I instancji 19 czerwca 2007 r., zaś Sąd ten w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 czerwca 2007 r. wzmiankował o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, należnych adwokatowi. Sąd II instancji podniósł, iż rozpoznając ponownie sprawę, zgodnie z przedstawionymi powyżej wskazaniami Sąd I instancji powinien, w oparciu o niewadliwe postępowanie, sprawdzić, czy na rozprawie dnia 19 czerwca 2007 r. do wniosku o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zostało dołączone oświadczenie o którym mowa w § 20 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i w zależności od ustaleń orzec w przedmiocie zwrotu pełnomocnikowi strony kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, zgodnie z podanymi przez Naczelny Sąd Administracyjny uwagami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek adwokata jest nieuzasadniony. Pełnomocnik, aby mógł otrzymać zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej we wniosku o ich przyznanie, powinien umieścić oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Na podstawie art. 190 zd. 1 w zw. z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd jest związany tym, iż powinien, w oparciu o niewadliwe postępowanie, sprawdzić, czy na rozprawie dnia 19 czerwca 2007 r. do wniosku o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zostało dołączone oświadczenie, o którym mowa w § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.). W takim wypadku tut. Sąd przyjął również, że wniosek adwokata z 30 lipca 2007r. podlega merytorycznemu rozpoznaniu, odrębnemu od orzeczenia o kosztach, zawartego w wyroku z 19 czerwca 2007r. Analiza stanu faktycznego w tym zakresie doprowadziła do ustalenia, iż w protokole jedynej rozprawy, jaka odbyła się w sprawie, brakuje zapisu dowodzącego, że pełnomocnik złożył w tym czasie oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Był to ostatni moment na dopełnienie obowiązku, o jakim mowa w § 20 cyt. rozporządzenia. Protokół rozprawy odzwierciedla merytoryczne rozpoznanie sprawy sądowoadministracyjnej, również w kwestii zasądzenia kosztów. Od chwili podpisania protokół może być sprostowany lub uzupełniony wyłącznie w trybie określonym w art. 103 ppsa. Protokół jest dokumentem urzędowym, stanowi dowód, że przebieg postępowania, złożone w trakcie rozprawy wyjaśnienia, oświadczenia i twierdzenia, a także zapadłe rozstrzygnięcia miały taki kształt, jaki został w nim udokumentowany. Nabiera mocy dowodowej z chwila jego podpisania. Stosownie do art. 103 cyt. Prawa, strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu, nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono protokół. Od zarządzenia przewodniczącego strony mogą odwołać się do sądu w terminie siedmiu dni od doręczenia im zarządzenia. Zatem, tylko w przypadku, gdy w protokole rozprawy znalazłby się zapis o złożeniu stosownego oświadczenia, w sprawie, można by dalej badać czy wniosek z 30 lipca 2007r. jest zasadny. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom pełnomocnika, nie złożono wniosku o uzupełnienie protokołu. Treść pisma z 29 czerwca 2007r. w żaden sposób nie wskazuje na to by wolą adwokata było takie żądanie. Procedura uzupełnienia protokołu rozprawy nie uprawnia do przyjęcia, iż podanie w kolejnych pismach, że złożono takie oświadczenie, jest wystarczające by za takie je uznać. Stosownie do art. 6 cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd administracyjny powinien udzielać potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, ale strony występujące w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego. Adwokat w żaden sposób określony przez prawo nie kwestionował pominięcie przez Sąd pisma z 29 czerwca 2007r. jako postulatywnego w zakresie zmian w protokole rozprawy. Taki stan faktyczny pozwala na stwierdzenie, że wniosek z 30 lipca 2007r. o wydanie postanowienia o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi J. K. ustanowionemu z urzędu, za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy na rzec skarżącego D. D., jest niezasadny gdyż pełnomocnik uchybił § 20 cyt. rozporządzenia. Mając na względzie powyższe orzeczono jak w sentencji.