I SA/Bd 186/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-04-02
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, ustalając wynagrodzenie za dozór pojazdu, który przeszedł na własność Skarbu Państwa, jest zobowiązany do stosowania stawek wynikających z uchwał rady miasta/powiatu, czy też powinien zastosować stawki wynikające z umów zawartych z przechowawcą lub ustalić wynagrodzenie w oparciu o metodę porównawczą?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy egzekucyjne nie są zobowiązane do stosowania stawek wynikających z uchwał rady miasta/powiatu przy ustalaniu wynagrodzenia za dozór pojazdu, który przeszedł na własność Skarbu Państwa. W przypadku braku umowy lub taryfy, wynagrodzenie powinno być ustalone w oparciu o metodę porównawczą, uwzględniającą stawki stosowane przez inne podmioty prowadzące podobną działalność. Umowy zawarte z przechowawcą dotyczące innego okresu przechowywania nie mogą stanowić podstawy do ustalenia wynagrodzenia za okres objęty wnioskiem.Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca firmę przechowującą pojazdy usunięte z drogi, wniosła o zwrot kosztów i wynagrodzenie za dozór pojazdu przez sześć miesięcy. Organy egzekucyjne przyznały niższe wynagrodzenie, opierając się na umowach zawartych z przechowawcą. Skarżąca kwestionowała wysokość wynagrodzenia, domagając się zastosowania stawek wynikających z uchwał rady miasta/powiatu lub stawek stosowanych w warunkach lokalnych. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. i określił, że nie może być ono wykonane w całości. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. W.-J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz M. W.-J. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania
Pismem z dnia [...]. M. W.-J. (skarżąca) wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. jako organu likwidacyjnego z wnioskiem o zwrot koniecznych wydatków związanych
z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór w okresie sześciu miesięcy od dnia usunięcia z drogi ([...]. do dnia [...].) pojazdu F. nr rej. [...] w kwocie [...] zł, przyjmując stawkę za pierwszą dobę dozoru
w wysokości [...]zł i po [...]zł za każdą następną dobę. W uzasadnieniu strona wskazała, że w dniu wydania dyspozycji usunięcia z drogi, pojazd został umieszczony na prowadzonym przez nią parkingu strzeżonym w B. przy ul. Ż. [...]. Pojazd ten nie został jednak odebrany przez właściciela w terminie określonym
w art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U.
z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), dalej u.p.r.d. oraz nie uregulował on opłat za usunięcie pojazdu z drogi i opłat za parkowanie, w tym za parkowanie w okresie 6 miesięcy od dnia usunięcia z drogi, który rozpoczął swój bieg w dniu umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym. Do wniosku skarżąca załączyła dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia na wskazanym parkingu strzeżonym.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących podstaw ustalenia kwot za wykonywanie dozoru nad pojazdem, w tym wskazania konkretnych i koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz sposobu, w jaki żądana kwota została obliczona.
W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, że żądana kwota została wyliczona
z uwzględnieniem stawek określonych uchwałą Rady Miasta Bydgoszczy nr III/25/2002. Podała, że prowadzona przez nią firma H. - P.została w drodze przetargu wybrana do przechowywania pojazdów usuniętych z drogi na podstawie art. 130a u.p.r.d. Natomiast warunki, w jakich sprawowany był dozór zostały określone w warunkach przetargu, tj. wymagane ubezpieczenie parkingu, monitoring, parking utwardzony, odpowiednia ilość miejsc, media, dozór 24h na dobę, 5 osób obsługi, a żądana kwota dotyczy dozoru nad pojazdem w okresie od dnia umieszczenia go na parkingu do dnia przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa.
Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego
w N. przyznał dozorcy tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu kwotę [...] zł, przyjmując jako podstawę wyliczenia należności, okres przechowywania ruchomości, tj. 183 dni i ustalone obowiązującymi w danym okresie porozumieniami stawki odpowiednio [...] zł i [...] zł za każdą dobę dozoru.
W złożonym zażaleniu skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości oraz przyznanie kwoty [...] zł tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór pojazdu lub alternatywnie uchylenie postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.; aktualna publikacja: Dz.U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.), dalej u.p.e.a., poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i w konsekwencji przyznanie wynagrodzenia za dozór
w zaniżonej kwocie, nieodpowiadającej wysokości wynagrodzenia za wykonywanie podobnych czynności w warunkach lokalnych.
Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej
w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ przytaczając treść art. 130a ust. 1 i 2 u.p.r.d., art. 102 § 2 u.p.e.a. oraz art. 836 ustawy
z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), dalej k.c., stwierdził, że organy egzekucyjne (likwidacyjne) nie zostały przez ustawodawcę ograniczone co do możliwości wyboru metody określenia wydatków i wynagrodzenia za dozór. Dozorca natomiast żądając określonej stawki wynagrodzenia zobowiązany jest wskazać, jakimi kryteriami kierował się przy jej określaniu. Występując o zwrot wydatków związanych z dozorem powinien przedstawić również dowody dokumentujące poniesione wydatki. W przedmiotowej sprawie poza powołaniem się na stawki wynikające z przepisów prawa lokalnego - uchwał Rady Miasta Bydgoszczy - strona nie wskazała żadnych podstaw, na których oparła żądanie, nie przedstawiła również dowodów dokumentujących poniesione wydatki związane z dozorem. Wskazała przy tym, że wobec braku umowy pomiędzy organem likwidacyjnym
a przechowawcą, stawki wynikające z przywołanych uchwał mogą być uznane za taryfę, o której mowa w art. 836 k.c.
Organ zauważył, że twierdzenia strony nie pokrywają się ze stanem faktycznym sprawy, albowiem pomiędzy organem dokonującym faktycznej likwidacji pojazdu
a przechowawcą zostały zawarte umowy, o których mowa w przywołanym art. 836 k.c., określające szczegółowo stawki wynagrodzenia za przechowanie. Podniósł, że w dniu [...]. między Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w B.,
a stroną jako dozorcą (przechowującym) zawarto umowę (porozumienie), w której określono zasady i warunki dozoru oraz wysokość wynagrodzenia i zwrotu wydatków związanych z dozorem pojazdów, które na podstawie art. 130a ust. 10 u.p.r.d. przeszły na rzecz Skarbu Państwa. W § 3 pkt 1 niniejszej umowy przyjęto, że dozorca otrzymywać będzie wynagrodzenie oraz zwrot koniecznych wydatków związanych
z dozorem w wysokości [...] zł netto ([...] zł brutto) za jedną dobę przechowywania pojazdu. Ponadto w umowie z dnia [...]. postanowiono, że dozorca otrzymywać będzie wynagrodzenie oraz zwrot koniecznych wydatków związanych
z dozorem w wysokości [...] zł brutto za jedną dobę przechowywania pojazdu. Wynagrodzenie oraz zwrot kosztów dozoru będą naliczane od dnia przyjęcia obowiązków dozorcy. Dodatkowo zastrzeżono, że poza opisanym powyżej wynagrodzeniem i wydatkami, Naczelnik Urzędu nie będzie zobowiązany do pokrywania zwrotu jakichkolwiek innych kosztów, nakładów i wydatków związanych
z wykonywaniem dozoru. W treści umów wskazano również, że mają one zastosowanie do pojazdów, które przeszły na własność Skarbu Państwa.
Organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. ustalając wysokość wynagrodzenia za dozór pojazdu zasadnie przyjął jako podstawę obliczenia wynagrodzenia za dozór pojazdu stawki wynikające z obowiązujących
- w okresie dozoru przedmiotowego pojazdu - umów. W związku powyższym, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, zarzut naruszenia art. 102 § 2 u.p.e.a. z uwagi na przyznanie zaskarżonym postanowieniem wynagrodzenia za dozór w zaniżonej kwocie, nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu, że wysokość wynagrodzenia za dozór powinna być ustalona przy zastosowaniu stawek określonych przepisami prawa lokalnego organ stwierdził, że stanowisko to nie zostało w jakikolwiek sposób umotywowane. Organ podniósł, że przywołane przepisy, a co za tym idzie podjęte na ich podstawie uchwały rady miasta i rady powiatu, nie odnoszą się oraz nie wiążą naczelnika urzędu skarbowego w przedmiocie stawek oraz wysokości przyznanego wynagrodzenia i kosztów dozoru pojazdu, który na podstawie art. 130a u.p.r.d. przeszedł na własność Skarbu Państwa.
Odnosząc się do powołanej w zażaleniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 29 listopada 2010r. w sprawie I OPS 1/10, Dyrektor zauważył, że istotę rozstrzyganych przez Sąd wątpliwości stanowiło zagadnienie, czy Skarb Państwa jest zobowiązany do zapłaty wyżej wymienionych należności także za okres poprzedzający, gdy nie był jeszcze właścicielem pojazdu z mocy prawa
w sytuacji, gdy właściciel nie odebrał pojazdu. W uchwale tej Sąd nie rozważał zagadnienia stosowania przez organ likwidacyjny zasad ustalania wynagrodzenia dozorcy i kosztów dozoru pojazdów, które na podstawie art. 130a ust. 10 u.p.r.d. przeszły na rzecz Skarbu Państwa. Zatem organ podkreślił, że treść przedmiotowej uchwały nie zawiera argumentacji pozwalającej uznać zażalenie za zasadne.
W zakresie twierdzenia strony, że uzgodnione i zaakceptowane wskazanymi porozumieniami stawki za jeden dzień dozoru nie dotyczyły pierwszych sześciu miesięcy przechowywania pojazdu i podlegały odrębnym negocjacjom, organ zwrócił uwagę na treść porozumień, w których wskazano, iż zostały one zawarte na czas określony, tj. odpowiednio trzy lata i jeden rok, zatem przyjmując datę początkową obowiązywania porozumień, Dyrektor stwierdził, że obowiązywały one przez cały okres dozoru wskazanych we wniosku pojazdów. Organ zauważył również, że w treści porozumień podano, iż mają one zastosowanie do pojazdów usuniętych z drogi
i nie odebranych przez właścicieli w terminie sześciu miesięcy od dnia ich usunięcia, które przeszły na własność Skarbu Państwa. W ocenie organu, zasadnym jest uznanie, że porozumienia odnoszą się do całego okresu dozoru, w tym również do dozoru pojazdów, w okresie pierwszych sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi
i umieszczenia go na parkingu strzeżonym. Dyrektor podniósł, że z wniosku oraz
z zażalenia nie wynika, aby rzeczywisty koszt przechowywania pojazdów wynosił [...] zł za pierwszą dobę i [...] zł za pozostałe doby dozoru. Strona nie przedstawiła na to żadnych dowodów. W związku z tym, w ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. wydając zaskarżone postanowienie zasadnie przyznał dozorcy tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór przedmiotowego pojazdu w okresie 6 miesięcy od dnia umieszczenia na parkingu strzeżonym do dnia przejścia pojazdu na własność Skarbu Państwa, kwotę [...] zł, przyjmując do jej wyliczenia stawki wynikające
z zawartych z dozorcą umów.
W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia
w całości zarzucając mu naruszenie przepisu art. 102 § 2 u.p.e.a. w związku z art. 836 k.c., poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie w wyniku przyznania skarżącej wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad przechowywanym pojazdem w kwocie zaniżonej, nieodpowiadającej wysokości wynagrodzenia za wykonywanie podobnych czynności obowiązujących w warunkach lokalnych. Ponadto zarzuciła błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że organ egzekucyjny może ustalić wysokość przyznanego dozorcy wynagrodzenia w sposób dowolny nie będąc zobligowany do przyznania wynagrodzenia w wysokości przyjętej w danych stosunkach,
a w konsekwencji uznanie, iż organ nie jest zobowiązany do dokonania ustaleń dotyczących wysokości wynagrodzenia za sprawowanie dozoru. Poza tym wskazano na błędne przyjęcie, że organ egzekucyjny przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za dozór nie jest zobowiązany wziąć pod uwagę stawek wynikających z uchwał właściwej rady powiatu wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 u.p.r.d.
Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267), dalej k.p.a., poprzez przyjęcie, że organ egzekucyjny przyznając wynagrodzenie za dozór pojazdów nie jest zobligowany do przyznania wynagrodzenia w wysokości przyjętej w danych stosunkach, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy, braku rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego oraz dokonanie wadliwej oceny zebranych dowodów.
W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że nie domagała się przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, a jedynie przyznania wynagrodzenia za dozór. Przy czym o ile w przypadku żądania przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem, obowiązek wykazania faktu poniesienia wydatków spoczywa na stronie, to w przypadku wniosku o przyznanie wynagrodzenia za dozór sytuacja przedstawia się odmiennie.
Strona podniosła, że wysokość wynagrodzenia za wykonywanie dozoru pojazdów usuwanych z drogi na podstawie dyspozycji właściwych organów wynika ze stosunku
o charakterze cywilnoprawnym. Zatem przyznawane wynagrodzenie powinno być wynagrodzeniem średnim stosowanym w warunkach lokalnych dla analogicznych czynności wykonywanych przez podmioty wykonujące działalność zbliżoną do działalności dozorcy. Wskazuje na to art. 836 k.c., zgodnie z którym jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte.
W ocenie skarżącej, wysokość przyznanego dozorcy wynagrodzenia powinna być ustalona przy uwzględnieniu wynagrodzeń przyjętych w danych stosunkach,
tj. z uwzględnieniem zakresu obowiązków przechowawcy, miejsca przechowywania, warunków przechowywania, wielkości przechowywanego przedmiotu i zajętej przez niego powierzchni, a także z uwzględnieniem opłat stosowanych u innych podmiotów prowadzących podobną działalność.
W związku z tym, strona zarzuciła organowi egzekucyjnemu, zaniechanie dokonania ustaleń dotyczących stosowanych - przez parkingi depozytowe działające na rynku lokalnym - średnich stawek wynagrodzeń za dozór nad pojazdami usuniętymi z drogi na podstawie dyspozycji właściwego organu w okresie pierwszych sześciu miesięcy od dnia złożenia pojazdu na parkingu strzeżonym oraz nie odniesienie się do wskazanych we wniosku stawek urzędowych wynikających z uchwały Rady Miasta Bydgoszczy nr III/25/2002. Organowi odwoławczemu skarżąca zarzuciła akceptację takich działań kwestionując pogląd, że to na dozorcy spoczywa obowiązek wykazania wysokości należnego mu wynagrodzenia oraz twierdzenie, iż organ egzekucyjny nie jest adresatem stawek wynikających z uchwał właściwych organów samorządowych.
Strona zauważyła, że podmioty prowadzące parkingi depozytowe w przypadku pojazdów usuwanych z dróg na polecenie właściwych organów, stosują stawki wynikające z uchwały Rady Miasta Bydgoszczy i Rady Powiatu Bydgoskiego oraz nie mogą pobierać opłat według innych stawek niż wynikające z tych uchwał. Zatem organ egzekucyjny ustalając stawki wynagrodzenia za dozór pojazdu musiałby uznać stawki opłat wynikające z tych aktów za stawki przyjęte dla podobnych czynności w warunkach lokalnych, w których skarżąca wykonywała swoje działania. Stawki określane przepisami lokalnymi są bowiem, jej zdaniem, wiążące dla wszystkich podmiotów świadczących usługi w zakresie dozoru pojazdów na parkingach depozytowych.
Skarżąca ponownie przywołała uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego
w składzie siedmiu sędziów z dnia 29 listopada 2010r. w sprawie I OPS 1/10
i stwierdziła, że NSA zaakceptował stanowisko, zgodnie z którym opłaty ustalane przez radę powiatu powinny być podstawą do ustalenia wynagrodzenia za sprawowanie dozoru także w sytuacji, w której właściciel nie odebrał pojazdu w wyznaczonym terminie.
Skarżąca zarzuciła błędne zastosowanie stawek [...] zł i [...] zł za jeden dzień dozoru
i uznanie, że w tym okresie obowiązywała umowa, która przewidywała stawki wynagrodzenia za okres pierwszych sześciu miesięcy przechowywania pojazdu usuniętego z drogi. Była to bowiem stawka dotycząca pojazdów przechowywanych
w innych ramach czasowych, a ponadto była stawką umowną, podlegającą odrębnym negocjacjom i została zaakceptowana przez stronę wyłącznie w stosunku do pojazdów przechowywanych po upływie sześciu miesięcy od dnia rozpoczęcia okresu przechowywania. Nie ma zatem podstaw do jej zastosowania, bowiem w ocenie skarżącej, wysokość stawek za dozór pojazdu w okresie pierwszych sześciu miesięcy od dnia usunięcia z drogi określona była właściwymi przepisami prawa lokalnego,
tj. uchwałą Rady Miasta Bydgoszczy Nr III/25/2002.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia
z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 201 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżone postanowienie powinno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności
z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawa.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą "P. D. i P. H.-P.", wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z wnioskiem o zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór pojazdu "F.", nr rej. [...], za okres sześciu miesięcy od dnia usunięcia pojazdu z drogi,
tj. od dnia [...]. do dnia [...]. w kwocie [...]zł, przyjmując stawki wynikające z uchwały Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 28 listopada 2007r. nr XXIII/296/07 oraz uchwały Rady Powiatu Bydgoskiego z dnia 31 stycznia 2008r. nr 105/XVII/08, a wcześniej uchwały Rady Miasta Bydgoszczy z dnia 16 grudnia 2002r. nr III/25/2002 oraz uchwały Rady Powiatu Bydgoskiego z dnia 18 września 2003r., tj. [...] zł za pierwszą dobę oraz [...] zł za każdą następną dobę.
Spór między stronami dotyczy wysokości tego wynagrodzenia, bowiem według organów egzekucyjnych kwota wynagrodzenia została przez stronę zawyżona.
Jak słusznie wskazał organ, zagadnienie przyznania dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór zostało uregulowane w ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym
w administracji. Zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1. Wykładnia tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania poniesienia tych wydatków i wynagrodzenia przez dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stoi na stanowisku, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (por. wyroki NSA z dnia: 18 kwietnia 2013r., I OSK 1446/12; 18 kwietnia 2013r., I OSK 1447/12; 2 lipca 2008r., I OSK 62/08; 20 lutego 2007r., I OSK 1797/06; 8 września 2006r., I OSK 1185/05; 23 października 2013r.). Ponadto, z dyspozycji art. 102 § 2 u.p.e.a. wynika, iż dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały obliczone (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009r., I OSK 585/09). Dopiero wtedy, gdy dozorca zgłaszający roszczenie z tytułu zwrotu wydatków koniecznych nie przedstawi żadnych dowodów i wyliczeń dotyczących wydatków poniesionych na dozór konkretnego pojazdu, konieczne jest ich ustalenie w drodze dowodów podejmowanych przez organ z urzędu.
W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji pismem z dnia [...]. (k. 32 akt administracyjnych) wezwał stronę do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie dowodów, które były podstawą do wyliczenia wysokości określonej we wniosku kwoty dotyczącej wynagrodzenia za dozór i zwrot wydatków związanych
z wykonywaniem dozoru nad wskazanym pojazdem. W odpowiedzi na to pismo wskazano, że należności zostały wyliczone na podstawie uchwały nr III/25/2002 Rady Miasta Bydgoszczy (k. 33 akt administracyjnych). Poza powołaniem się na stawki wynikające z powyższej uchwały ([...]zł brutto za pierwszy dzień przechowywania i [...]zł brutto za każdy następny) strona nie wskazała żadnych dokumentów potwierdzających poniesione koszty związane z dozorem, ani nie wykazała, że rzeczywisty koszt poniesionych wydatków odpowiada stawkom wynikającym ze wskazanej uchwały.
Z kolei organ do wyliczenia należności w okresie od dnia [...]. do [...]. przyjął stawkę [...] brutto za jedną dobę przechowywania, wynikającą
z porozumienia zawartego pomiędzy skarżącą a Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...]. (d. k. 39-42 akt administracyjnych), natomiast w okresie od dnia [....]. do [...]. stawkę [...] zł brutto za jedną dobę przechowywania, wynikającą z porozumienia zawartego pomiędzy skarżącą a Naczelnikiem Drugiego Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...]. (d. k. 22-23 akt administracyjnych).
Sąd zgadza się ze stroną skarżącą, że wskazane porozumienie dotyczy zwrotu należności za okres po upływie sześciu miesięcy, w przypadku nieodebrania pojazdu przez właściciela. Wskazuje na to brzmienie § 1 i § 8 wymienionych porozumień. Zdaniem Sądu, z uwagi na to, że art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia należy w tym zakresie odwołać się do art. 836 k.c. Przepis ten stanowi, że o ile wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona
w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte
w danych stosunkach. Takie rozwiązanie nakłada na organ obowiązek ustalenia wynagrodzenia w oparciu o metodę porównawczą, która pozwala na określenie wysokości wynagrodzenia na poziomie stawek stosowanych na innych parkingach świadczących podobne jak skarżąca usługi, tzn. na parkingach depozytowych (por. wyroki NSA z dnia: 12 lutego 2014r., I OSK 2239/12; 23 października 2013r., I OSK 788/12; 23 września 2010r., I OSK 1581/09; z 17 listopada 2009r., I OSK 585/09). Organ nie mógł się uchylić od podjęcia ustaleń w tym zakresie, powołując się na porozumienie ze stroną skarżącą, które dotyczyło innego okresu przechowywania,
a zatem bez uwzględnienia stawek stosowanych przez inne podmioty prowadzące tego rodzaju działalność gospodarczą, nie stanowiło ono prawidłowej podstawy do ustalenia wysokości wynagrodzenia. Tym samym zasadny jest zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.
Nie można natomiast zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że podstawą do obliczenia należności za parkowanie obligatoryjne powinny być stawki przyjęte przez radę miasta na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo
o ruchu drogowym. Zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym stawki ustalane uchwałą organu samorządu dotyczą opłat uiszczanych przez osoby uprawnione do odbioru pojazdu skierowanego na parking, za jego usunięcie i parkowanie, w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 wskazanej ustawy. Opłaty te nie mają natomiast wprost zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy (zob.: wyroki NSA z dnia: 15 maja 2007r., I OSK 1841/06; 15 maja 2007r., I OSK 1768/06; 28 stycznia 2011r., I OSK 464/10).
Strona dla poparcia swojego stanowiska odwołuje się też do uchwały NSA
z dnia 29 listopada 2010r., I OPS 1/10. Zdaniem Sądu, uchwały tej nie można w całości odnieść do rozpatrywanej sprawy. Zagadnienie prawne przedstawione składowi siedmiu sędziów nie dotyczyło kwestii ustalenia wysokości wynagrodzenia, bowiem odnosiło się, co do zasady, do kwestii przyznania na żądanie dozorcy zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu usuniętego z drogi
w trybie art. 130 a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W tym kontekście wskazać też należy na ten fragment uzasadnienia, w którym NSA wyjaśnia, że przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a., należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy (przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości. Jeżeli - jak twierdzi skarżąca - należałoby zastosować automatycznie stawki wynikające z uchwał rady miasta, to zbędna byłaby argumentacja NSA w uzasadnieniu uchwały odnosząca się choćby do wykazania przez wnioskodawcę wielkości poniesionych kosztów, np. stosownymi rachunkami, pokwitowaniami. Przyjęcie stanowiska strony skarżącej sprowadzałoby się wyłącznie do przyznania wynagrodzenia według ustalonej już z góry stawki bez odniesienia ich do rzeczywistych kosztów.
Mając powyższe uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. O zwrocie kosztach sądowych postanowiono
w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
H. Adamczewska-Wasilewicz T. Liwacz U. Wiśniewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło