I SA/Bd 199/24
WyrokWSA w Bydgoszczy2024-05-07
Skład orzekający: Tomasz Wójcik, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną w postępowaniu administracyjnym i nie wykazała indywidualnego interesu prawnego, ma legitymację do wniesienia skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny odrzuca skargę, jeśli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5a PPSA. Brak legitymacji skargowej, wynikający z niewykazania indywidualnego interesu prawnego lub braku szczególnego przepisu przyznającego prawo do wniesienia skargi, stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 PPSA.Stan faktyczny
Burmistrz B. uchylił swoją ostateczną decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości za 2019 r., określając nowe zobowiązanie. Decyzja ta została doręczona R. R. i A. R., ale nie B. Ś. W odwołaniu R. R. wniósł o uchylenie decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając, że R. R. ustanowił pełnomocnika (B. Ś.), któremu należało doręczyć decyzję. Skarżący (R. R., A. R., B. Ś.) zarzucili SKO naruszenie interesu prawnego, kwestionując zakres pełnomocnictwa udzielonego B. Ś. i twierdząc, że nie było ono podstawą do doręczenia decyzji pełnomocnikowi.Rozstrzygnięcie
1. Oddala skargę A. R. i R. R. 2. Odrzuca skargę B. Ś.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 maja 2024 r. sprawy ze skargi A. R., R. R. i B. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 4 stycznia 2024 r. nr SKO-4231/307/23 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. oddala skargę A. R. i R. R., 2. odrzuca skargę B. Ś..
postanowienia zawartego w pkt 2 wyroku
Decyzją z dnia [...] czerwca 2023 r. Burmistrz B. uchylił w całości swoją ostateczną decyzję z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2019 r. stwierdzając istnienie przesłanki wznowienia postępowania oraz określił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie [...]zł. Decyzja ta została doręczona R. R. oraz drugiej stronie - A. R.. Decyzji nie doręczono B. Ś..
W odwołaniu R. R. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2024 r. SKO stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu organ podał, że [...] czerwca 2023 r. R. R. upoważnił B. Ś. do występowania w jego imieniu przed organami administracji państwowej w sprawach dotyczących nieruchomości oznaczonych numerami [...], [...] oraz [...] we wsi B.. Wskazując na treść art. 145 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p.") organ podał, że jeżeli w sprawie ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W realiach niniejszej sprawy R. R. ustanowił pełnomocnika, zatem to jemu należy doręczyć decyzję. Natomiast A. R., będąca także stroną w niniejszym postępowaniu, pełnomocnika nie ustanowiła ani odwołania nie wniosła. W tych okolicznościach, wniesione przez stronę odwołanie jest niedopuszczalne, ponieważ zaskarżona decyzja nie została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącego. Nie można bowiem wnieść odwołania od decyzji, która jeszcze nie została odwołującemu się doręczona.
W skardze R. R., A. R. i B. Ś. wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając naruszenie interesu prawnego strony. Skarżący podnieśli, że R. R. nie ustanowił pełnomocnika do reprezentowania go we wszystkich czynnościach wznowionej przez Burmistrza B. sprawie o ustalenie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2019 r. R. R. upoważnił B. Ś. - pełnomocnictwo udzielone w dniu [...] maja 2023 r. do wykonania w jego imieniu tylko jednej czynności w ramach prowadzonego przez ten organ postępowania. Czynność ta polegała na towarzyszeniu A. R. przy zapoznawaniu się z dowodem w postaci zdjęcia satelitarnego terenu działki objętej postępowaniem. Informacja taka przekazana została osobie prowadzącej postępowanie w Urzędzie M. w B.. Ponadto, okazane przez B. Ś. w Urzędzie M. B. pełnomocnictwo odnosiło się do działki nr [...] obr. B. Wieś, objętej postępowaniem Burmistrza B.. Nie odnosiło się do drugiej z działek objętych tym postępowaniem, czyli działki nr [...] obr. B. Wieś. Skarżący zarzucili, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzegło, iż ustanowione w dniu poprzedzającym wizytę B. Ś. w Urzędzie M. w B. pełnomocnictwo, nie obejmuje okresu, którego dotyczy decyzja podatkowa, tj. roku 2019. Zatem Kolegium błędnie uznało B. Ś. za pełnomocnika strony w postępowaniu zakończonym decyzją dnia [...] czerwca 2023 r. Niesłusznie zarzuciło Burmistrzowi B., iż nie doręczył decyzji pełnomocnikowi skarżącego oraz odmówiło rozpatrzenia odwołania wniesionego przez właściciela nieruchomości objętych ww. decyzją.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje.
Skarga wniesiona przez B. Ś. podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: "p.p.s.a.").
Stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Pod pojęciem interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., rozumie się istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Związek ten wynika w przeważającej większości z przepisów administracyjnego prawa materialnego, ale także procesowego lub ustrojowego, gdzie musi istnieć norma prawna przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania określonego aktu lub podjęcia określonej czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a p.p.s.a. Ze skargą do sądu administracyjnego może wystąpić podmiot, który wykaże związek pomiędzy swoją sytuacją prawną i normą prawa materialnego, procesowego lub ustrojowego (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis Warszawa 2009, s. 275, uzasadnienie uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2005 r., OPS 1/04, ONSAiWSA 2005 Nr 4, poz. 62).
W konsekwencji, postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Istnienie legitymacji skargowej podlega badaniu przez sąd administracyjny. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi. Nie wykazanie owego związku skutkuje tym, iż podmiot wnoszący skargę nie jest legitymowany do jej wniesienia.
Skarga złożona przez podmiot, który nie jest legitymowany do jej wniesienia podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem Sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn, tj. innych niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 - 5a, jest niedopuszczalne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że B. Ś. nie posiada indywidualnego interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 p.p.s.a., nie jest również podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu.
Z akt podatkowych wynika, że B. Ś. nie brał udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym w charakterze strony. B. Ś. nie był również podmiotem, względem którego została wydana decyzja organu I instancji, jak również zaskarżone postanowienie o niedopuszczalności odwołania.
Tymczasem B. Ś. wraz z R. R. i A. R. sporządził i podpisał skargę adresowaną do tut. Sądu. W treści tej skargi na pierwszej stronie został oznaczony jako "skarżący", jak również złożył podpis na ostatniej stronie bez jakiejkolwiek adnotacji wskazującej na działanie w charakterze pełnomocnika. Do skargi nie załączono pełnomocnictwa. Również z treści skargi nie wynikało, aby B. Ś. miał występować przed tut. Sądem w innym charakterze niż skarżący.
W związku z powyższym, w ocenie Sądu, B. Ś. nie mógł skutecznie złożyć skargi we własnym imieniu. Mając na uwadze, że interes prawny B. Ś. nie wynika z przepisów prawa materialnego, a ponadto żaden przepis ustawy szczególnej nie przyznaje mu uprawnienia do wniesienia skargi w niniejszej sprawie, należało uznać, że B. Ś. nie zalicza się do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w art. 50 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a., co uzasadniało odrzucenie skargi.
W konsekwencji uznać należało, że B. Ś. nie przysługuje legitymacja do złożenia skargi w niniejszej sprawie. Oczywisty brak po jego stronie interesu prawnego w przedmiotowym postępowaniu powodował natomiast niedopuszczalność jego skargi, co skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 listopada 2014 r., sygn. akt I FNP/14; z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1337/06 oraz z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OSK 2300/12).
W tych okolicznościach, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił skargę.
Orzeczenia, których sygnatury przywołano w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło