I SA/Bd 200/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanowił: zwolnić od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu Syndyk masy upadłości spółki, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Z informacji zawartych na urzędowym formularzu PPPr wynika, że Spółka według bilansu na dzień poprzedzający ogłoszenie upadłości tj. [...] 2013r. wykazała stratę w kwocie [...] zł. Wartość środków trwałych według bilansu na dzień poprzedzający ogłoszenie upadłości tj. [...] 2013r. wynosi [...] zł. Wysokość środków zgromadzonych na rachunkach bankowych to kwota [...] zł. W uzasadnieniu wniosku Syndyk wyjaśnił, że w masie upadłości nie znajduje się żaden majątek ruchomy ani nieruchomy. Jedynymi składnikami w masie upadłości są środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym. Wskazał, że w zakresie podatku akcyzowego wniósł prawie [...] odwołań, z których większość do dnia dzisiejszego nie została rozpatrzona. Wskazał, że część skarg będzie wymagała opłacenia wpisów stosunkowych w kwocie ponad [...] zł. Tym samym dokonywanie nawet niewielkich opat w niniejszej sprawie oraz kolejnych doprowadziłoby do znacznego uszczuplenia środków zgromadzonych w masie upadłości. W chwili obecnej stan środków zgromadzony w masie z ledwością wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Same zobowiązania jednostek budżetowych ujęte w III kategorii wynoszą [...] zł i znacznie przekraczają stan środków zgromadzonych w masie. Syndyk złożył do Sądu upadłościowego ostateczny plan podziału sum uzyskanych w ramach postępowania upadłościowego w wyniku, którego podziałowi podlegać będzie kwota [...]zł, pozostała zaś cześć środków zgromadzonych w masie przeznaczona zostanie na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej zwana p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy i w związku z tym, zgodnie z art. 252 § 1 ustawy wniosek strony powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt sprawy wskazać należy, że specyfika niniejszego postępowania polega na tym, że stroną ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy jest Syndyk. Okoliczność ta nie może jednak przesądzać o konieczności zwolnienia go od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jak bowiem zauważył NSA w postanowieniu z 11 czerwca 2008 r. (I FZ 204/08), gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu zobowiązanego do dokonania likwidacji majątku upadłego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to z pewnością dałby temu wyraz wprowadzając w tym zakresie stosowną regulację ustawową. W obecnym stanie prawnym brak jest takich uregulowań. NSA zasygnalizował ponadto, że syndyk masy upadłości działa we własnym imieniu, ale na rzecz upadłego. Oznacza to, że syndyk wchodzi w sytuację prawną upadłego. Na gruncie postępowania przed sądem administracyjnym jest więc traktowany tak samo, jakby stroną był sam upadły. Ma takie same prawa procesowe i podlega tym samym obowiązkom procesowym, co upadły, a jednym z nich jest obowiązek pokrycia kosztów postępowania. Co za tym idzie wszczęcie postępowania upadłościowego nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania syndykowi prawa pomocy. Analiza przedstawionego przez wnioskodawcę stanu faktycznego prowadzi do wniosku, że spółka nie posiada obecnie dostatecznych środków pieniężnych wystarczających do opłacenia kosztów sądowych. Orzekający ma na uwadze, że Syndyk obecnie złożył [...] skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, przy czym większość skarg wymagać będzie dokonania wpisów stosunkowych – w niektórych sprawach powyżej [...]zł. Wprawdzie jak wynika z oświadczenia Syndyka posiada na koncie kwotę [...]zł, jednak kwota ta stanowi jedyne bezpośrednio dostępne źródło pokrycia wydatków prowadzonego postępowania upadłościowego. W takich okolicznościach sprawy, mając na uwadze znaczną ilość skarg wniesionych do Sądu, brak majątku ruchomego oraz nieruchomości w masie upadłości należało uznać, że wnioskodawca nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.