I SA/Bd 209/11

I SA/Bd 209/11 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2005 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 209/11 UZASADNIENIE M.S. ubiega się w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w osobie radcy prawnego E.P.. Na podstawie urzędowego formularza, uzupełnionego dodatkowymi dokumentami ustalono, że skarżący zamieszkuje z rodzicami i nie ponosi żadnych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się sprzedażą detaliczną samochodów, a w 2010 r. przy przychodzie wynoszącym 702.940 zł uzyskał roczny dochód w wysokości 12.820,76 zł. Stąd zadeklarował w druku PPF jako miesięczny dochód kwotę 997,27 zł. Niewywiązanie się z obowiązku ujawnienia możliwości płatniczych żony uzasadnił ustanowieniem między małżonkami rozdzielności majątkowej. Podał, że co miesiąc przekazuje na rzecz syna 300 zł. Wyjaśnił, iż postępowanie egzekucyjne spowodowało zajęcie ruchomości oraz rachunku bankowego. W sprawie zważono, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. Modele postępowań sądowych respektują regułę, według której koszty sądowe ponosi ta strona, której działanie spowodowało ich powstanie (art.199 p.p.s.a.). Odstępstwem od niej jest instytucja pomocy prawnej mająca na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stosownie do regulacji art. 245 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zatem z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. winien wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z użytego sformułowania "wykaże" wynika, iż to na stronie ciąży obowiązek wykazania w sposób bardzo rzetelny, że nie ma ona środków na opłacenie kosztów postępowania w żadnej części. Wyjaśnić też trzeba, że przesłanką zwolnienia od kosztów sądowych nie jest brak jakichkolwiek wolnych środków finansowych (oszczędności) na ich opłacenie, ale niemożność ich wygospodarowania z uzyskanych przychodów i posiadanego majątku z uwagi na to, że całość zużywana jest na niezbędne utrzymanie strony postępowania i jej rodziny, z których nie można zrezygnować lub czasowo ograniczyć, bowiem są one nieodzowne. Referendarz sądowy analizując treść oświadczeń oraz dokumenty zaprezentowane przez stronę w kontekście powyżej wskazanych zależności doszedł do przekonania, że skarżący udzielił niespójnych i wybiórczych informacji na temat swoich możliwości płatniczych. Po pierwsze skarżący wyeksponował fakt, że w roku ubiegłym prowadząc działalność gospodarczą uzyskał dochód w kwocie 12.820 zł. Z wysokości przychodu wynoszącego 702.940 zł wynika jednak, że wnioskujący aktywnie i z wynikiem pozytywnym uczestniczył w obrocie gospodarczym. Dlatego nie można go zaliczyć do osób wymagających udzielenia wsparcia ze strony Skarbu Państwa, gdyż prawo pomocy wywodzi swą genezę z tzw. prawa ubogich, określanego też prawem ubóstwa lub nawet prawem wspierania ubogich i niejednokrotnie dotyczy podmiotów korzystających z pomocy udzielanej ze strony opieki społecznej, lecz wsparcia takiego wnioskujący nie poszukiwał. Po drugie myli się strona co do skutków pozostawania w rozdzielności majątkowej. Zgodnie z art.27 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r.- Kodeks rodzinny i opiekuńczy ( Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm., dalej k.r.o.) oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swoich sił oraz swoich możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów postępowania sądowego w sprawach jednego z małżonków. Idąc dalej, art. 23 k.r.o. stanowi, iż małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy i jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 01 marca 2011 r. sygn. akt II FZ 80/11 obowiązek ten nie zależy od ustroju majątkowego małżeńskiego. Skoro więc żona wnioskującego nie jest zwolniona od obowiązków określonych w art. 23, art.27 k.r.o., to nie można usprawiedliwiać niewywiązania się z obowiązku zaprezentowania jej możliwości płatniczych w postępowaniu zmierzającym do przyznania pomocy prawnej. Powyższe wątpliwości potęguje ustalenie, że wnioskujący spłaca raty kredytu wynoszące 960 zł ( K 40,41). Skoro instytucja prawa pomocy może być stosowana tylko w przypadku osób, które zabezpieczają jedynie swoje niezbędne potrzeby egzystencjalne, to terminowe wywiązywanie się zawartych umów ratalnych świadczy o dobrej sytuacji materialnej, prowadząc też do wniosku, że ubiegający jako kredytobiorca traktuje priorytetowo swoje zobowiązania prywatnoprawne nad publicznoprawnymi ( kosztami postępowania sądowoadministracyjnego). Ponadto przeczy zasadom logiki i doświadczenia życiowego, że osoba dysponująca miesięcznym dochodem w kwocie 997 zł brutto ( pole 10 formularza PPF), bez dodatkowych źródeł utrzymania, byłaby w stanie ponosić koszty koniecznego utrzymania, zważywszy, że 300 zł z tej kwoty przeznacza na wychowanie syna, a 960 zł na opłacenie raty. Zaprezentowane więc przez skarżącego argumenty prowadzą do wniosku, że nie wykazał on wszystkich swoich źródeł utrzymanie. Z tego względu, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji .