I SA/Bd 209/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na czynność P. P. S.A. w przedmiocie naliczenia opłaty abonamentowej oraz wystawienia tytułu wykonawczego postanawia: odrzucić skargę Skarżący wniósł skargę na czynność P. P. S.A. w przedmiocie naliczenia opłaty abonamentowej za okres od stycznia 2015 r. do kwietnia 2021 r. oraz wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę P. P. S.A. wniosła o jej odrzucenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi Sąd bada legitymację skargową, zachowanie terminu oraz warunków formalnych skargi, a przede wszystkim dokonuje oceny dopuszczalności skargi, w szczególności, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. art. 3 § 2, 2a i 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.). Stosowanie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Jeżeli dana sprawa nie należy do kategorii wskazanych w art. 3 § 2 i 2a p.p.s.a. oraz nie została w ustawie szczególnej poddana kontroli sądowoadministracyjnej, to nie należy do właściwości sądu administracyjnego, co skutkuje koniecznością odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie ma właśnie taki charakter, nie dotyczy aktów, czynności lub bezczynności, wymienionych w art. 3 § 1, 2 lub § 2a p.p.s.a. Z treści skargi wynika, że jej przedmiotem jest kwestia naliczenia opłat abonamentowych przez P. P.. Taki rodzaj czynności nie mieści się w katalogu aktów lub czynności podlegających zaskarżeniu do sądów administracyjnych. Przedmiotem skargi są pisma informujące o wysokości należności do zapłaty (upomnienia) i jako takie nie stanowią one aktu administracyjnego. Opłata z tytułu rejestracji odbiornika radiowego lub telewizyjnego (tzw. abonament RTV) stanowi opłatę o której mowa w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, a zatem stosuje się do niej przepisy działu III Ordynacji podatkowej, a organom uprawnionym do jej ustalenia lub określenia przysługują uprawnienia organów podatkowych (art. 2 § 3 Ordynacji podatkowej). Niemniej P. P. nie jest uprawniona do określania albo ustalania tej opłaty. Na mocy ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1689) jej rola ogranicza się wyłącznie do rejestrowania odbiorników, pobierania opłaty abonamentowej, kontrolowania wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej, wnioskowania o umorzenie zaległości (art. 5 ust. 1, art. 6 ust.1, art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 1 tej ustawy). Ustawodawca nie wyposażył zatem P. P. w kompetencję do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie opłaty abonamentowej czy też do podejmowania innych władczych działań w zakresie praw i obowiązków podmiotów, których może dotyczyć ta opłata. Żadne działanie czy zaniechanie P. P. w przedmiocie naliczenia opłaty abonamentowej nie może zostać uznane za sprawę należącą do właściwości sądów administracyjnych. Z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych wynika, że dyrektor Centrum Obsługi Finansowej jako wierzyciel w rozumieniu ustawy egzekucyjnej (na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy o opłatach abonamentowych i art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym wierzycielem jest "podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku (...) w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym") – wysyła upomnienie, a następnie wystawia tytuł wykonawczy, który kieruje do organu egzekucyjnego. Na podstawie stosownego wniosku i tytułu wykonawczego organ ten wszczyna egzekucję administracyjną (art. 26 § 1 i § 5 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; por. wyrok TK z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08). Z treści skargi wynika, że skarżący skarży również czynność wystawienia tytułu wykonawczego. Zauważyć, że ani art. 3 § 2 p.p.s.a., ani inny przepis nie przewiduje możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela. Podstawy tej w szczególności nie stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., albowiem mowa w nim o takich aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zatem o aktach lub czynnościach, które kreują, determinują, mają wpływ na treść uprawnień lub obowiązków. Niewątpliwie przymiotu takiego nie posiada tytuł wykonawczy. Nie jest on bowiem źródłem praw lub obowiązków, gdyż w żaden sposób nie przyczynia się do ich powstania, zmiany czy unicestwienia. Takie samo zdanie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt II FSK 323/18 (orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdzając, że "tytuł wykonawczy, będący z mocy art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (...) podstawą wszczęcia egzekucji administracyjnej, nie jest postanowieniem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., ani aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), podlegającymi kognicji sądu administracyjnego". Nie budzi zatem wątpliwości, że rozpatrywana skarga została wniesiona na działanie organu administracji publicznej, które nie może stanowić przedmiotu sądowoadministracyjnej kontroli. Dlatego też skarga i z tej przyczyny podlega odrzuceniu. Jednocześnie należy wskazać, że skuteczne uruchomienie kontroli sądu administracyjnego byłoby dopuszczalne po wyczerpaniu środków zaskarżenia przewidzianych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji np. złożenie - w ustawowym terminie od dnia otrzymania tytułu wykonawczego - zarzutów do właściwego organu egzekucyjnego w trybie art. 33 tej ustawy. W przypadku wydania postanowienia w przedmiocie zarzutów, zobowiązany miałby możliwość jego zaskarżenia. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.