I SA/Bd 211/14
WyrokWSA w Bydgoszczy2014-03-19
Skład orzekający: Ewa Kruppik-Świetlicka, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utworzenie spółki akcyjnej poprzez wniesienie aportem przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, skutkujące pobraniem podatku od czynności cywilnoprawnych, może być uznane za czynność podlegającą obowiązkowemu zwolnieniu z tego podatku na podstawie art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG, jeśli w dniu 1 lipca 1984 r. taka czynność nie była zwolniona z podatku kapitałowego lub opodatkowana stawką niższą niż 0,5%?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że obowiązkowe zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych, przewidziane w art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/335/EWG, dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem stosowania tej dyrektywy, które w dniu 1 lipca 1984 r. były w danym państwie członkowskim zwolnione z podatku kapitałowego lub opodatkowane stawką obniżoną. W przypadku Polski, która przystąpiła do UE 1 maja 2004 r., a w dniu 1 lipca 1984 r. zawiązanie spółki było opodatkowane 5% opłatą skarbową, przesłanka zwolnienia nie została spełniona.Stan faktyczny
Spółka B. sp. z o.o. S.K.A. wniosła o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), zapłaconym od umowy utworzenia spółki akcyjnej. Spółka argumentowała, że podatek ten jest niezgodny z Dyrektywą Rady 69/335/EWG, która przewiduje zwolnienie z opodatkowania takich transakcji. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że przepisy krajowe były zgodne z prawem wspólnotowym. Spółka wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty i powołując się na orzecznictwo TSUE i NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Protokolant St. sekretarz sądowy Agnieszka Liberda-Koczorowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi B. sp. z o.o. spółka komandytowo-akcyjna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych oddala skargę
Decyzją z dnia [...]. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] w stosunku do spółki B. S.A. z W. w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu organ przywołał stan faktyczny sprawy i wskazał, że aktem notarialnym z dnia [...]. utworzono spółkę akcyjną pod firmą B. S.A. z siedzibą we W.. Od powyższej umowy notariusz, jako płatnik pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych w ww. wysokości.
Pismem z dnia [...]. spółka reprezentowana przez doradcę podatkowego zwróciła się do organu z wnioskiem o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w tym podatku w kwocie [...] zł z uwagi na fakt, że zastosowane przepisy są niezgodne z Dyrektywą Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969r. dot. podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.U. UE. z 1969r. L. 249, poz. 25 ze zm.), wiążącej państwo polskie od dnia akcesji do UE.
Naczelnik Urzędu Skarbowego we W. - odbiorca wniosku - przekazał wniosek strony właściwemu organowi tj. Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w B., wg właściwości, który decyzją z dnia [...]. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnej argumentując, że przepisy krajowe w dacie dokonania czynności były zgodne
z prawem wspólnotowym.
Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem i w odwołaniu wniosła
o uchylenie zaskarżonej decyzji i o rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, zarzucając wydanej decyzji naruszenie przepisów postępowania: tj. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zwanej dalej w skrócie "Op. w szczególności jej następujących przepisów:
- art. 120 poprzez niezastosowanie,
- art. 72 § 1 pkt 2 w zw. z art. 73 § 1 pkt 2 i art. 75 § 1 poprzez bezzasadną odmowę stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, podczas gdy Dyrektywa 69/335/EWG dot. podatków pośrednich od gromadzenia kapitału przewiduje zwolnienie z opodatkowania przedmiotowej transakcji.
Nadto zdaniem strony decyzja naruszyła przepisy materialne tj.:
- art. 7 ust. 1 ww. Dyrektywy poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie;
- art. 2 Aktu Akcesyjnego dot. warunków przystąpienia RP do UE , będącego integralną częścią Traktatu Akcesyjnego, zawartego przez Polskę z Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej ;
Zdaniem pełnomocnika strony organy dokonały nieprawidłowej interpretacji wskazanych przepisów. Strona podała, że art. 7 ust. 1 znowelizowanej Dyrektywy 69/355/ EWG państwa członkowskie zwalniają z podatku kapitałowego operacje, które w dniu 1 lipca 1984r. były zwolnione z podatku lub opodatkowania stawką
0,5 % lub niższą. Dotyczy to również czynności podwyższenia kapitału zakładowego poprzez wniesienie aportem przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części. Zdaniem strony przy interpretacji wskazanego przepisu należało mieć na uwadze układ przepisów Dyrektywy, jej genezę, miejsce w systemie prawa czy też zgodność z prawem wspólnotowym.
Organ odwoławczy nie uwzględnił argumentów strony i podtrzymał stanowisko organu I instancji. Strona nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem wniosła skargę do tut. Sądu podnosząc tożsame zarzuty, jak w odwołaniu. W uzupełnieniu skarżąca spółka podniosła, że nadpłata powstała w zw. z art. 78 § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Powołała się w tym miejscu na wyrok, jaki zapadł przed Trybunałem Sprawiedliwości UE (TSUE) w dniu 9 lipca 2009r. w sprawie Komisja vs. Hiszpania (C – 397/07). Zdaniem strony doszło do naruszenia art. 7 ust. 1 Dyrektywy Rady 69/355 poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie. Ponadto zdaniem strony naruszono art. 2 Aktu Akcesyjnego, będącego integralną częścią Traktatu Akcesyjnego. Według strony naruszono również art. 32 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997r. poprzez niezastosowanie w sprawie.
Jednocześnie strona w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wniosła o zawieszenie postępowania z uwagi na fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II FSK 2130/08 zwrócił się do ETS z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni art. 7 ust. 1 Dyrektywy 39/335 i podatków pośrednich od gromadzenia kapitału.
Zdaniem strony opodatkowanie pożyczki udzielonej spółce przez akcjonariusza w okresie od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2008r. było niezgodne z prawem unijnym.
W związku z powyższym tut. Sąd postanowieniem z dnia 2 marca 2013r. zawiesił postępowanie w sprawie na zgodny wniosek stron. W dniu 3 lutego 2014r. pełnomocnik strony skarżącej doradca podatkowy M. Gr. złożył do tut. Sądu wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania w zw. z wydaniem przez Trybunał Sprawiedliwości UE wyroku w dniu 16 lutego 2012r. w sprawie o sygn. akt C- 372/10.
WSA w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 17 lutego 2014r. na podstawie art. 129 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. postanowił podjąć zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że za podstawę wyroku Sąd przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w B..
Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd uwzględnia skargę poprzez uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena zasadności odmowy uwzględnienia wniosku strony w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie [...] zł, którą to opłatę spółka uiściła podczas sporządzania umowy spółki akcyjnej w dniu [...]. na podstawie której utworzono spółkę akcyjną pod firmą B. S.A. z siedzibą we Włocławku. Podatek od tej czynności cywilnoprawnej pobrał płatnik notariusz .K K. z T..
Zdaniem spółki pobrany podatek jest niezgodny z Dyrektywą 69/355/EWG z dnia 17 lipca 1969r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału wiążącej również Polskę od dnia akcesji do UE.
Sąd rozpoznając zatem sprawę, w związku z wydanym rozstrzygnięciem przez TSUE z dnia16 lutego 2012r. w sprawie o sygn. akt C-372/10 Pak-Holdco, zobowiązany jest do zastosowania się do ww. wyroku.
Również NSA w Warszawie, po wydaniu w.wym. wyroku TSUE, w dniu 25 maja 2012r. w sprawie o sygn. akt II FSK 564/12, która przedmiotem odpowiada sprawie niniejszej na tle wydanego przez TSUE wyroku sformułował następującą tezę :
"Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy Rady nr 69/335/ EWG z dnia 17 lipca 1969r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitałów (Dz.U. UE L. 249, s. 25) powinien być interpretowany zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 lutego 2012r. , C- 372/10 Pak-Holdco – w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem stosowania zakresem zastosowania tej dyrektywy, jak zmiana umowy spółki, które to czynności w dniu 1 lipca 1984 r. były w Rzeczypospolitej Polskiej (PRL) zwolnione od podatku kapitałowego lub które były opodatkowane tym podatkiem wg stawki obniżonej wynoszącej 0,5 % lub niższej."
Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że w przypadku takim jak Polska która przystąpiła do Unii z dniem 1 maja 2004r. art. 7 ust. 1 ww. Dyrektywy powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem stosowania Dyrektywy, które to czynności w dniu 1 lipca 1984r. były w tym państwie członkowskim zwolnione od podatku kapitałowego lub były opodatkowane owym podatkiem według stawki obniżonej wynoszącej 0,5 % lub niższej. Zdaniem TSUE w celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie trzeba wziąć pod uwagę szczególną sytuację Polski, która stała się członkiem Unii dopiero z dniem 1 maja 2004r. Przed 1 maja 2004r. Dyrektywa ta nie miała zastosowania. Obowiązywało wówczas przed tym dniem wyłącznie prawo krajowe. Data 1 lipca 1984r. która na mocy art. 7 ust. 1 ww. Dyrektywy 69/335 zmienionej Dyrektywą 85/303 traktowana jest jako data odniesienia wiąże również Rzeczpospolitą Polską.
Z powyższego wynika, że w przypadku państwa takiego jak RP, która przystąpiła do UE 1 maja 2004r. wobec braku postanowień wprowadzających odstępstwa w akcie przystąpienia do UE przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem zastosowania tej dyrektywy, ze zmianami które to czynności w dniu 1 lipca 1984r. były w tym państwie członkowskim zwolnione od podatku kapitałowego lub które były opodatkowane tym podatkiem wg stawki obniżonej wynoszącej 0,5 % lub niższej.
Odnosząc powyższe do sprawy C-397/07 Komisja p/ko Hiszpanii zakończonej wyrokiem, na który powołała się strona tj. z dnia 9 lipca 2009r. TSUE określił tylko czynności, które od dnia 1 stycznia 1986r. tj. od daty przystąpienia Królestwa Hiszpanii do Wspólnot Europejskich były obowiązkowo zwolnione
z podatku kapitałowego.
Dalej NSA stwierdził, że: "nie można przyjąć wykładni historycznej Dyrektywy
i odczytywać ją w ten sposób, że w sposób retroaktywny jej historyczne brzmienie należy odnieść do stanu prawnego w systemie prawa polskiego w dniu 1 lipca 1984r. Taka wykładnia została odrzucona przez TSUE, co należy uwzględnić w rozpoznawanej sprawie.
Na uwagę zasługuje fakt, że w dniu 1 lipca 1984r. te czynności, tj. zawiązania spółki były opodatkowane opłata skarbową na podstawie stawki 5 % (§ 54 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983r. (Dz.U. z 1983 r. Nr 43, poz. 161) a tym samym, nie ma mowy o spełnieniu przesłanki z art. 7 ust. 1 wskazanej Dyrektywy.
Jak trafnie wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 17 czerwca 2008r. w sprawie I SA/Po 1102/07, który to wyrok został utrzymany wskazanym wyżej wyrokiem NSA z dnia 25 maja 2012r.: "prawo krajowe nie podlegało modyfikacji w okresie od 1969r. do 1984r. ze względu na zmiany treści w tym okresie Dyrektywy Rady z 1969r., ponieważ Rzeczpospolita Polska stała się Państwem Członkowskim, będącym adresatem dyrektyw od 1 maja 2004 r. Dlatego nie można brać pod uwagę dyrektyw zmieniających, które utraciły moc przed dniem 1 maja 2004r., natomiast należy wziąć pod uwagę Dyrektywę z 1969 r. w brzmieniu obowiązującym 1 maja 2004 r., a więc w brzmieniu nadanym dyrektywą z dnia 10 czerwca 1985r.
W niniejszej sprawie ten przepis prawa wspólnotowego nie może stanowić podstawy zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Podobnie bezpośredniej podstawy uprawnienia skarżącej nie dotyczy art.5 ust.3 dyrektywy, bowiem nie można odnieść go do stanu faktycznego, który miał, miejsce w niniejszej sprawie. W konsekwencji, skoro na podstawie także wykładni przepisów prawa unijnego nie doszło do powstania nadpłaty, za niezasadne należało uznać zarzut naruszenia przepisów art. 72 § 1 pkt 1 w zw. z art.72 §2 oraz z art.73 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej".
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz L. Kleczkowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło