I SA/Bd 214/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy) na rzecz pełnomocnika skarżącego, adwokata S. M. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. odmawiające uznania zarzutów złożonych przez zobowiązanego J. S. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. W uzasadnieniu organ wskazał, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. prowadzi do majątku skarżącego postępowanie egzekucyjne między innymi na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w B. o nr [...] i [...]. Zawiadomieniem z dnia [...]. organ egzekucyjny dokonał zajęcia nadpłaty podatku dochodowego za 2009r. Czynność ta została przez stronę zaskarżona w piśmie z dnia [...]. zawierającym zarzuty oraz w piśmie z tego samego dnia stanowiącym skargę na czynność egzekucyjną. Postanowieniem z dnia [...]. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich złożenia. Natomiast postanowieniem z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uznał za zasadną skargę na czynność egzekucyjną. Wobec tego dnia [...]. uchylona została czynność egzekucyjna dokonana na podstawie zawiadomienia o zajęciu z dnia [...]. Na postanowienie w sprawie zarzutów pismem z dnia [...]. zobowiązany złożył zażalenie. Wskazał, iż zaskarżone orzeczenie i jego uzasadnienie jest niezgodnie z ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bowiem stronie przysługiwało prawo złożenia zarzutów na czynność egzekucyjną Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. W związku z tym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Natomiast pismem z tej samej daty strona wniosła o wstrzymanie wykonalności zaskarżonego postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. do czasu rozpatrzenia zażalenia. Rozpatrując przedmiotowe zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej w B. powołując się na art. 33 oraz 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, że tytuły wykonawcze doręczono zobowiązanemu dnia [...]., natomiast zarzuty złożono w piśmie z dnia [...]. a więc po upływie ustawowego terminu do ich wniesienia. Zatem organ egzekucyjny nie mógł dokonać merytorycznej oceny złożonego zarzutu. Niemniej jednak organ odwoławczy wyjaśnił, iż środek egzekucyjny będący przedmiotem zarzutu został przez organ egzekucyjny uchylony, a tym samym nie powoduje jakiejkolwiek uciążliwości dla zobowiązanego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...]. oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji miał prawo złożyć zarzuty na czynność egzekucyjną. Dodał, iż nie wiedział o możliwości złożenia zarzutów, z uwagi na brak takiej informacji w piśmie z dnia [...]., na które wskazuje Dyrektor Izby Skarbowej w B., od którego należało liczyć 7 -dniowy termin do złożenia zarzutów. Skarżący zaznaczył przy tym, że jeżeli takie pouczenie było jednak zawarte, to zapewne musiało być napisane drobnym drukiem. Wobec słabego wzroku termin ten mógł być przez niego pominięty, wobec czego nie powinien ponosić konsekwencji jego uchybienia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy są akta sądowe, jak i przedstawione sądowi akta administracyjne. Zatem sąd administracyjny rozpoznaje sprawę w zakresie stanu faktycznego, który legł u podstaw wydania zaskarżonej decyzji i znajduje się w nadesłanych aktach administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1533/07, LEX nr 488467). Wskazać dalej należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa w sposób, który mógłby implikować jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Wskazać należy, że skarżący zakwestionował legalność postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B., utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. w sprawie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne z uwagi na uchybienie ustawowo obowiązującego siedmiodniowego terminu do ich składania. Zarzuty na postępowanie egzekucyjne, o których mowa w art. 33 - 35 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a. są środkiem zaskarżenia, który służy w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co oznacza w praktyce, że nie można się nim posłużyć w następnych stadiach tego postępowania. Świadczy o tym również dość krótki ustawowy termin do ich wniesienia. Termin ten bowiem, jak wynika z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., wynosi 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Powyższe twierdzenie nie jest kwestionowane zarówno w orzecznictwie sądowym, jak i w publikacjach zajmujących się tą tematyką przedstawicieli doktryny. Wręcz przeciwnie, podkreśla się, że z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wynika, że tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Pouczenie to jest skuteczne w dniu doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, w związku z czym od tego dnia liczy się upływ w/w terminu (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 444/07, Lex nr 521760, wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 października 2009 r., sygn. akt III SA/Łd 246/09, Lex nr 555012, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 216/10, Lex nr 673537, R. Hauser, Z. Leoński, Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Warszawa 1995, s. 63, Dariusz Jankowiak, Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Wrocław 2008, wyd. V, s. 376). W świetle powyższego, bez wątpienia wniesienie zarzutów po upływie 7 dni od otrzymania odpisu tytułu wykonawczego jest bezskuteczne. Termin do wniesienia zarzutu jest terminem procesowym zawitym, którego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności zobowiązanego, chyba że zobowiązany wniesie o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jeśli zaś, pomimo uchybienia terminu organ egzekucyjny i wierzyciel prowadzą merytoryczne postępowanie odnośnie zarzutu, to naruszają przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W takim przypadku nie ma bowiem podstaw do czynności organu egzekucyjnego, których uruchomienie może nastąpić wyłącznie w wyniku skutecznie wniesionego zarzutu (patrz: wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 1994 r., sygn. akt SA/Wr 1463/93, z dnia 24 października 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 712/99, R. Hauser, Z. Leoński, Egzekucja administracyjna. Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1995, s. 63). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. skarżący został pouczony w tytule wykonawczym o przysługującym mu prawie do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w terminie 7 dni. Odpisy tytułów wykonawczych zostały mu doręczone w dniu [...] r. Tytuły wykonawcze zawierały pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie wniesienia zarzutów – w terminie 7 dni – ze wskazaniem, co może być podstawą zarzutów. W konsekwencji należy przyjąć, że termin do wniesienia zarzutów w trybie art. 33 u.p.e.a. upłynął ostatecznie w dniu [...] r. W związku z tym zarzuty wniesione przez skarżącego w dniu [...] r. nie mogły zostać rozpatrzone merytorycznie jako zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym, a organ egzekucyjny stwierdzając, że zarzuty zostały złożone po terminie, w uzasadnieniu swego stanowiska prawidłowo wskazał na tę okoliczność. Zauważyć jednakże trzeba, że wraz z zarzutami skarżący złożył skargę na czynności egzekucyjne, która została uznana przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...]. za zasadną. Zawiadomieniem z dnia [...]. czynność ta została przez organ egzekucyjny uchylona, w związku z czym skarżący osiągnął swój cel. Dalsze kwestionowanie postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów jest w takim stanie faktycznym nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. s. D.Dudra s. L.Kleczkowski s. I.Najda-Ossowska