I SA/Bd 220/20
WyrokWSA w Bydgoszczy2020-07-28
Skład orzekający: Agnieszka Olesińska, Mirella Łent, Halina Adamczewska-Wasilewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwota dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości, która nie została w całości potrącona w ramach ograniczeń określonych w art. 43 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, podlega zwrotowi na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kwota dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości, która nie została w całości potrącona w ramach ograniczeń określonych w art. 43 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, podlega zwrotowi na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Rozliczenie roczne dotacji z uwzględnieniem aktualizacji jest dopuszczalne i ma na celu zrównoważenie faktycznie wypłaconej kwoty z kwotą należną po uwzględnieniu zmian. Ograniczenia z art. 43 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych dotyczą jedynie kolejnych rat dotacji w ciągu roku, a nie ostatecznego rocznego rozliczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Wójta o określeniu kwoty dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi do budżetu gminy. Skarżąca prowadząca przedszkole niepubliczne kwestionowała zasadność zwrotu nadpłaconej dotacji, argumentując, że aktualizacja kwoty dotacji nie może mieć zastosowania wstecz, a wypłacone dotacje za listopad i grudzień 2018 r. były zaniżone. Organy administracji uznały, że mimo potrąceń w ramach art. 43 ust. 5 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, wystąpiła nadpłata dotacji podlegająca zwrotowi na podstawie ustawy o finansach publicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Olesińska Sędziowie Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2020r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zwrotu dotacji oświatowej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] października 2019 r. Wójt [...] W. określił na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2077, ze zm.), dalej: u.f.p., M. D.-D. (Skarżącej) prowadzącej Przedszkole [...] "S. " w Starym T., kwotę dotacji przypadającą do zwrotu do budżetu Gminy [...] W. pobranej w nadmiernej wysokości w 2018 r. w wysokości [...] zł.
Rozpatrując złożone przez stronę odwołanie, zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przedstawiając stan faktyczny sprawy podał, że Skarżąca jest organem prowadzącym dla Przedszkola [...] "S." wpisanego do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Wójta [...] W.. Organ wyjaśnił, że warunki przyznawania dotacji na ucznia w przypadku niesamorządowych przedszkoli określono w art. 17 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 2203, ze zm.). dalej: u.f.z.o. W odniesieniu do ww. Przedszkola właściwy jest ust. 3 tego artykułu, który stanowi, że niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym niespełniające warunków, o których mowa w ust. 1, otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy. Przedszkole "S." otrzymało w 2018 r. dotację oświatową z budżetu Gminy Z. W..
Organ następnie przywołał przepisy regulujące zasady przyznawania dotacji dla niepublicznych jednostek oświatowych oraz aktualizacji podstawowej kwoty dotacji i terminów, w których się ich dokonuje, tj.: ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2017 r., poz. 2198, ze zm.), dalej: u.s.o., obowiązującej do 31 grudnia 2017 r. oraz ww. ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, obowiązujących od 1 stycznia 2018 r. Organ powołał się również na zarządzenia Wójta Gminy Zławieś Wielka: z 31 października 2017 r., z 30 kwietnia 2018r. oraz z 26 października 2018 r. - ustalające miesięczną kwotę dotacji z budżetu Gminy Zławieś Wielka na jednego ucznia przedszkola niepublicznego odpowiednio w kwocie 588,53 zł, 714,53 zł i 611,40 zł. Organ odwoławczy przedstawił również algorytm, który organ pierwszej instancji zastosował do wyliczenia kwoty dotacji, a którego jedną ze zmiennych była zaktualizowana statystyczna liczba uczniów w przedszkolu publicznym prowadzonym przez gminę. Kolegium wskazało, że liczba uczniów wynosiła odpowiednio dla zarządzenia z 31 października 2017r. - 94,33, dla zarządzenia z 30 kwietnia 2018r. - 83 oraz dla zarządzenia z 26 października 2018 r. - 97.
SKO wskazało, że miesięczna kwota dotacji na jednego ucznia przedszkola niepublicznego na terenie Gminy Zławieś Wielka najpierw wzrosła z kwoty 588,53 zł do kwoty 714,53 zł, a następnie zmalała z kwoty 714,53 zł (zarządzenie z 30 kwietnia 2018r.) do kwoty 611,40 zł (zarządzenie z 26 października 2018 r.). Jak uzasadnił w decyzji Wójt [...] W. przyczyną takich zmian był remont i rozbudowa przedszkola, w wyniku których następował najpierw spadek, a następnie wzrost liczby dzieci do niego uczęszczających. W konsekwencji biorąc pod uwagę treść art. 43 ust. 4 u.f.z.o., w świetle zaistniałych okoliczności, Wójt [...] W. zobowiązany był na nowo ustalić pełną kwotę roczną dotacji przekazanej dla Przedszkola [...] "S." w Starym T., od której należało odjąć sumę dotychczas przekazanych części miesięcznych.
Kolegium stwierdziło, że z rocznego charakteru dotacji oświatowej należy wywodzić, że z dotacji przyznanej na kolejny rok budżetowy nie można dokonywać potrąceń dotacji nadpłaconej w roku poprzednim. Tym samym potrącenia dopuszczalne są wyłącznie w przypadku kolejnych rat dotacji za ten sam rok. W konsekwencji w stanie faktycznym niniejszej sprawy potrącenia mogły mieć miejsce wyłącznie w przypadku części dotacji dla Przedszkola "S." przysługujących w 2018 r., do wysokości określonej w art. 43 ust. 5 u.f.z.o.
Jak wynika z przedstawionych przez organ odwoławczy szczegółowych wyliczeń w okresie od stycznia do grudnia 2018 r. kwota wypłaconej dla Przedszkola "S." dotacji oświatowej wyniosła [...] zł - z uwzględnieniem wyrównania w związku z aktualizacją kwietniową w kwocie [...]zł oraz potrąceń w łącznej kwocie [...]zł (maksymalna dopuszczalna kwota w świetle art. 43 ust. 5 u.f.z.o.). Kwota dotacji należnej w związku z dokonaną w październiku 2018 r. aktualizacją wynosiła [...] zł. Tym samym w ocenie SKO mamy do czynienia z nadpłatą w kwocie [...]zł. Organ zaznaczył, że w okresie od września do grudnia 2018 r, wysokość kwoty dotacji wypłaconej i przysługującej dla Przedszkola "S." została powiększona o kwotę [...]zł miesięcznie z tytułu dotacji dla dziecka objętego wczesnym wspomaganiem rozwoju.
Kolegium stwierdziło, że istota problemu w niniejszej sprawie dotyczy postępowania w stosunku do pozostałej po potrąceniach nadpłaty dotacji dla Przedszkola "S." wypłaconej w 2018 r. w kwocie [...]zł. Organ pierwszej instancji wydał w odniesieniu do tej kwoty decyzję na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Uznał bowiem, że wtedy, gdy mimo poczynionych potrąceń w granicach określonych w art. 43 ust. 5 u.f.z.o., na koniec roku budżetowego kwota dotacji wypłaconej niepublicznej jednostce oświatowej jest wyższa od dotacji należnej, trzeba przyjąć, że mamy do czynienia z przejawem pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. W tym kontekście organ odwoławczy wyjaśnił, że zarówno na gruncie starych przepisów (ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty) jak i nowych (ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych) nie wskazano sytuacji, w których powstaje obowiązek zwrotu dotacji oświatowych. Tym samym w sprawie znajdują zastosowanie regulacje ustawy o finansach publicznych, w świetle których kwoty dotacji podlegające zwrotowi, jako dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego, stanowią niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym (art. 60 pkt 1 u.f.p.). W konsekwencji obowiązek zwrotu odnosi się do dotacji oświatowych pobranych w nadmiernej wysokości (art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 252 ust. 3 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższa niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy SKO podzieliło pogląd Wójta [...] i uznało, że kwotę [...]zł wypłaconą na rzecz Przedszkola "S." w 2018 r. należy uznać za dotację pobraną w nadmiernej wysokości, gdyż została ona wypłacona w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach.
Odnosząc się do stanowiska Skarżącej, że art. 43 ust. 5 u.f.z.o. w sposób zupełny określa kwestię zwrotu nadpłaconej części dotacji, Kolegium powołało się na art. 253 u.f.p., który stanowi, że przepisów art. 251 i art. 252 tej ustawy nie stosuje się, jeżeli odrębne ustawy określają zasady i tryb zwrotu dotacji. Stosownie do art. 2 pkt 4 u.f.p. przez "odrębne ustawy" na gruncie tego aktu prawnego trzeba rozumieć ustawy inne niż u.f.p. oraz ustawa budżetowa. Organ poczynił rozważania czy za tego typu ustawę, a de facto przepis należy uznać art. 43 ust. 5 u.f.z.o., który określa maksymalne progi dla ewentualnych dopłat do części dotacji przy niedopłacie lub potrąceń przy nadpłacie. Kolegium wskazało, że przepis ten nie doczekał się jak na razie interpretacji w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w literaturze przedmiotu.
Przedstawiając własne stanowisko w tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że językowe znaczenie pojęć wykorzystanych w art. 253 u.f.p. zgodnie ze Słownikiem języka polskiego jest następujące: 1) "zasady" to normy postępowania uznane przez kogoś za obowiązujące; 2) "tryb" to ustalony porządek, zwyczaj załatwienia określonych spraw, metoda postępowania, sposób, system; 3) "zwrot" to oddanie, zwrócenie czegoś, spłata. Kolegium stoi na stanowisku, że art. 43 ust. 5 u.f.z.o. nie określa trybu i zasad zwrotu (rozumianego jako "oddanie, zwrócenie czy też spłata") dotacji oświatowej pobranej w nadmiernej wysokości, odnosi się jedynie do maksymalnej wysokości potrąceń nadpłaty z pozostających do wypłaty w danym roku kalendarzowym części dotacji. Za takim poglądem zdaniem organu przemawia również wykładnia systemowa art. 43 ust. 5 u.f.z.o. Rozumienie tej regulacji w ten sposób, że część nadpłaconej dotacji, której jednostkom samorządu terytorialnego nie udało się "odzyskać" w drodze potrąceń przepada, a obowiązek jej zwrotu po stronie organu prowadzącego niepubliczną jednostkę oświatową nie istnieje, prowadziłoby bowiem do ewidentnego naruszenia interesu poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, a więc interesu publicznego. Organ powołując się na uzasadnienie projektu ustawy wskazał, że intencją twórców art. 43 ust. 5 u.f.z.o. nie było wyłączenie zastosowania przepisów u.f.p. w przypadku nadpłaty dotacji. W ocenie SKO nie wynika z niego wola ustawodawcy wyłączenia stosowania w stosunku do nadpłaconej i niepotrąconej części dotacji art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Sama treść art. 43 ust. 5 u.f.z.o. w obecnym brzmieniu również nie daje podstaw do uznania, że wyłącza on stosowanie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Gdyby racjonalny ustawodawca zamierzał wyczerpująco określić zasady i tryb zwrotu nadpłaconej dotacji w art. 43 ust. 5 u.f.z.o., to treść przepisu powinna w sposób niebudzący wątpliwości interpretacyjnych wskazywać na ten fakt.
Konkludując Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nie dostrzega podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 253 u.f.p. i wyłączenia stosowania art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. oraz uważa, że zwrot pozostałej kwoty nadpłaty, która nie uległa potrąceniu z uwagi na ograniczenia z art. 43 ust. 5 u.z.f.o., powinien nastąpić w trybie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Przepis ten stanowi, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Organ wyjaśnił ponadto, że na podstawie art. 252 ust. 5 pkt 2 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu określonego w ust. 1 w odniesieniu do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości.
W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:
- art. 43 ust. 4 i 5 w zw. z art. 44 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz w zw. z art. 17 ust. 3 u.f.z.o.,
- art. 252 ust. 1 pkt 2 oraz art. 62 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez dokonanie potrącenia ustalonych wcześniej zgodnie z przepisami i wypłaconych dotychczas kwot dotacji na ucznia przedszkola niepublicznego,
- art. 6 kpa poprzez brak działania organu na podstawie przepisów prawa i rażące naruszenie w czynności przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych,
- art. 7 kpa poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zmierzających do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i interesu dzieci objętych opieką prowadzoną przez przedszkole,
- art 8 kpa poprzez postępowanie, które rażąco narusza zaufanie do działania organu administracji, a łącznie art. 6, 7, 8 i 9 kpa poprzez brak faktycznego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w II instancji, oparcie się i wyłącznie przepisanie decyzji I instancji, brak dokonania własnych ustaleń w postępowaniu odwoławczym przez organ II instancji,
- art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa polegającym na pominięciu przedstawianych dowodów, nieuwzględnienie jako dowodów dokumentów w sprawie, niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy pomimo tego, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; brak uzasadnienia co do zastosowanych przepisów prawa w kontekście ich prawidłowej wykładni i zastosowania, co doprowadziło organ do poczynienia w zaskarżonej decyzji całkowicie dowolnych i błędnych ustaleń faktycznych i prawnych.
W uzasadnieniu strona podniosła, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, powtarzając decyzję Wójta [...] jako organu I instancji, narusza przepisy ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie ustalania podstawowej kwoty dotacji (dalej określanej jako PKD), jej aktualizowania oraz wypłacania dotacji po dokonanej aktualizacji PKD. Zdaniem Skarżącej w niniejszym stanie faktycznym i prawnym, to nie ona ponosi zobowiązanie do zwrotu części dotacji uznanej za pobraną w nadmiernej wysokości, lecz organ dotujący - Gmina [...] W., winna wypłacić na rzecz Przedszkola "S." kwotę [...]zł z tytułu dotacji wypłaconej w 2018r. w niepełnej wysokości, niezgodnej z przepisami ustawy. Wskazano, że przepisy art. 12 ust. 1 oraz art. 34 u.f.z.o. nakazują ustalenie podstawowej kwoty dotacji od początku danego roku budżetowego. Wójt [...] naruszył powyższe przepisy w ten sposób, że nie dokonał ustalenia podstawowej kwoty dotacji na rok 2018, lecz jako organ dotujący posługiwał się od początku tego roku, kwotą dotacji ustaloną w wyniku aktualizacji w październiku 2017 r. Jest to poważne naruszenie przepisów, jednak ze względu na dalsze działania, nie miało znaczącego wpływu na skargę i jej zasadność. Jednakże powyższe określa i determinuje, że po dokonanej tzw. aktualizacji PKD w kwietniu 2018r. w istocie nastąpiło dopiero ustalenie tej kwoty dotacji ze skutkiem od początku roku. Skarżąca podała, że ogłoszeniem dokonanym na BIP Urzędu Gminy w dniu [...] kwietnia 2018 r. ogłoszono wysokość PKD w kwocie [...]zł, zaś statystyczną liczbę uczniów jako 83 dzieci. Skarżąca nie wnosi uwag do powyższego ustalenia. Wskazuje jednak, że wydane przez Wójta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. jest bezpodstawne i wydane zostało bez umocowania prawnego. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy (u.f.z.o.) nie wydaje się tego rodzaju zarządzeń, lecz jedynie ustala i ogłasza w BIP danej gminy podstawową kwotę dotacji oraz statystyczną liczbę uczniów. Określenie w Zarządzeniu dotacji jako kwoty [...]zł jest mylące. Jest to bowiem miesięczna stawka dotacji na jednego ucznia przedszkola niepublicznego, która została obliczona w następujący sposób:
PKD : 12 miesięcy x 75% (wskaźnik procentowy dla przedszkoli niepublicznych). Wobec powyższego, miesięczna stawka [...] zł była obowiązująca do wypłacania dotacji na każdego ucznia przedszkola niepublicznego w tej gminie, począwszy od stycznia 2018 r., ponieważ wójt nie dokonał ustalenia PKD na początku roku, czyli przed dniem pierwszej wypłaty dotacji przypadającej na [...] stycznia 2018 r.
Strona przywołała przepis art. 12 ust. 1 u.f.z.o. określający zasady ustalania podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli wskazując, że organ dotujący (Gmina) winien zgodnie z tym przepisem ustalić podstawową kwotę dotacji dla przedszkoli niepublicznych na 2018 r., która to kwota podlega ogłoszeniu w BIP. Organ nie dokonał tego w styczniu 2018 r., lecz dopiero w kwietniu 2018 r., traktując to nieprawidłowo jako aktualizację. Jednakże aktualizacja w roku 2018, zgodnie z treścią powyższego przepisu, powinna być dokonana w marcu 2018 r., co i tak nie nastąpiło. W takim stanie, zdaniem strony uznać jedynie można, że organ dokonał ustalenia PKD na 2018 r., obowiązującej od stycznia tego roku do października, dopiero w kwietniu 2018 r.
Strona zarzuciła, że Gmina naruszyła zasadę określoną w art. 43 ust. 3 u.f.z.o., ponieważ zastosowała zaktualizowaną stawkę dotacji nie od listopada 2018r. lecz wstecznie od stycznia 2018 r. Powołując się na treść art. 43 ust. 4 u.f.z.o. Skarżąca podniosła, że przepis ten jednoznacznie określa, że dotacje wypłacone w poprzednich miesiącach przed aktualizacją, są ważne i obowiązujące w takich kwotach, jakie zostały ustalone na początku roku budżetowego oraz w wyniku pierwszej aktualizacji.
Jednocześnie w ocenie Strony, Gmina naruszyła zasadę określoną w art. 43 ust. 4 i 5 u.f.z.o., ponieważ obliczyła i wypłaciła Skarżącej nową stawkę dotacji za listopad 2019 r. w nieprawidłowej wysokości, z naruszeniem ww. przepisu. Gmina zastosowała bowiem nieprawidłowe obliczenie, ze sprzecznym z przepisami ustawy "wyrównaniem" dotacji od stycznia 2018 r.
Skarżąca podniosła, że jej przedszkole, zgodnie z tabelami zawartymi w decyzjach, otrzymało w listopadzie kwotę [...]zł na zgłoszonych 69 uczniów, natomiast w grudniu 2018 r. kwotę [...]zł na zgłoszonych 71 uczniów. Jak podaje decyzja, w listopadzie i grudniu dokonano jakichś "potrąceń" w łącznej wysokości [...] zł. Jednakże ani decyzja nie wyjaśnia na jakiej podstawie dokonano tych potrąceń, ani te potrącenia nie są zgodne z żadnymi przepisami ustawy.
W ocenie strony obliczenie kwoty dotacji, należnej dla jej przedszkola za listopad i grudzień 2018 r. jest proste, gdyż zgodnie z przytoczonymi wcześniej przepisami, do wypłacenia na każdego ucznia przedszkola w listopadzie i grudniu 2018 r. przypadała miesięcznie kwota [...]zł. Wobec tego, biorąc pod uwagę liczbę uczniów w obu tych miesiącach, przedszkole winno otrzymać:
- w listopadzie: 69 uczniów x [...] zł = [...] zł
- w grudniu: 71 uczniów x [...] zł = [...] zł.
Łącznie przedszkole winno otrzymać dotację za listopad i grudzień w wysokości [...] zł. Jest to obliczenie zgodne z przepisami ustawy, gdyż stawki dotacji wypłacone od stycznia do października 2018 r., zgodnie z ustaleniami obowiązującymi w tym czasie, czyli wg stawki [...] zł, były ustalone prawidłowo i nie podlegają one zmianie. Przedszkole natomiast otrzymało w listopadzie i grudniu 2018 r. następujące kwoty dotacji: za listopad [...] zł, za grudzień [...] zł, razem [...] zł. Jak wynika z tego, to Gmina [...] W. jest winna Skarżącej kwotę [...]zł.
W ocenie Skarżącej nieprawidłowości w działaniu Gminy polegały przede wszystkim na zastosowaniu uśrednionej stawki [...] zł na cały 2018 r., czyli z "wyrównaniem" od stycznia tego roku. Tymczasem kwoty wypłacone od stycznia do października były w pełni prawidłowe, natomiast aktualizacja została dokonana od listopada 2018r. i wyłącznie winna zostać zastosowana za miesiące listopad i grudzień 2018 r. Skarżąca wskazała, że zgodnie z przepisem art. 43 ust. 3, zaktualizowana podstawowa kwota dotacji obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca roku budżetowego następującego po miesiącu, w którym dokonano aktualizacji podstawowej kwoty dotacji. Wobec powyższego, nowa kwota dotacji powinna obowiązywać od listopada 2018 r. Zastosowanie nowej kwoty dotacji od stycznia bezpośrednio zatem narusza ten przepis ustawy. Zdaniem strony, organ bezprawnie i niezgodnie z przepisami ustawy zastosował nową, niższą stawkę dotacji nie od listopada, lecz od stycznia, czym spowodował znaczące zaniżenie dotacji.
W ocenie Strony skarżącej zgodnie z przepisami nie ma żadnego mechanizmu "wyrównującego" wstecznie wypłacone już kwoty dotacji na uczniów. Kwoty wypłacane w miesiącach poprzedzających aktualizację (zarówno pierwszą, jak i październikową), zostały bowiem ustalone poprawnie, zgodnie z przepisami oraz ogłoszone w Biuletynie Informacji Publicznej. Natomiast przepis art. 43 ust. 3 i 4, gdy zachodzi zmiana wysokości dotacji, określa wyraźnie, że ma ona zastosowanie do dotacji wypłacanych po dokonanej aktualizacji, a nie wstecznie do dotacji już wypłaconej.
Strona podniosła, że otrzymała pismo Ministerstwa Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2018 r. dotyczące prawidłowej metody ustalania kwot dotacji po jej aktualizacji. Zdaniem Skarżącej jej stanowisko przedstawione w skardze jest zgodne ze stanowiskiem MEN, które wyraźnie wskazuje na nieprawidłowe działania Gminy w niniejszym przypadku.
Konkludując Skarżąca wskazała, że działanie organu narusza następujące przepisy prawa:
- art. 17 ust. 3 u.f.z.o. Zgodnie z tymi przepisami, dotacja winna wynosić 75% podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli niepublicznych. Przedszkole winno zatem otrzymać w każdym miesiącu dotację stanowiącą iloczyn stawki dotacji po aktualizacji zgodnej z art. 43 ust. 4 oraz aktualnej liczby uczniów w danym miesiącu, wykazanej w informacji miesięcznej. Kwota dotacji dla skarżącego przedszkola za listopad 2018 r. została wypłacona w znacznie niższej wysokości, co wynikało z bezprawnego potrącenia kwot, stanowiących wg organu kwotę dotacji wypłaconą (udzieloną) w nadmiernej wysokości od stycznia do października 2018 r. w wyniku dokonanej aktualizacji;
- art. 43 ust. 3 u.f.z.o. Zgodnie z tym przepisem zaktualizowana kwota dotacji obowiązuje od pierwszego dnia miesiąca roku budżetowego, następującego po miesiącu, w którym dokonano aktualizacji. Aktualizacja, zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 2 u.f.z.o. została dokonana w październiku 2018 r., zatem nowa kwota dotacji obowiązywała począwszy od [...] listopada 2018 r. Organ jednakże zastosował nową kwotę dotacji od miesięcy wcześniejszych, to jest od stycznia 2018 r.;
- art. 43 ust. 4 u.f.z.o. Przepis ten określa w jaki sposób i w jakiej wysokości winny być wypłacane kolejne części dotacji po aktualizacji. Organ ustalił Skarżącej dotację w kwocie niezgodnej z tym przepisem, dokonując potrącenia od stycznia 2018 r., podczas gdy winien bezpośrednio zastosować nową stawkę dotacji na listopad i grudzień dla niepublicznego przedszkola po [...] zł na jednego ucznia;
- art. 43 ust. 5 u.f.z.o., gdyż ustalenie nowej stawki przez podzielenie zaktualizowanej PKD przez 12 miesięcy, zamiast pozostałej do wytracenia kwoty dotacji przez 2 miesiące, zafałszowało wynik w ten sposób, że organ przekroczył dopuszczalną obniżkę stawki o 25% w stosunku do średniej stawki wypłaconej w trakcie roku przed aktualizacją;
- art. 252 ust. 1 pkt 2 oraz art. 62 ust. 1 w zw. z art. 60 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Organ nie dokonał ustalenia w drodze decyzji administracyjnej, że dotacja została udzielona w nadmiernej wysokości, bez zgody zobowiązanego określonej w art. 62, dokonał potrącenia z należnej dotacji kwot, które zdaniem organu zostały wypłacone w nadmiernej wysokości. Takie potrącenia od stycznia zostały dokonane samowolnie, niezgodnie z przepisami art. 43 u.f.z.o. i bez zgody stron.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub też naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Nie każde więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, ale tylko takie, które jest na tyle istotne, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, albowiem wbrew podniesionym w skardze zarzutom, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest określenie kwoty dotacji do zwrotu uznanej przez organy jako pobranej w nadmiernej wysokości. Zdaniem Strony skarżącej brak podstaw do zwrotu dotacji, bowiem aktualizacja nie może mieć zastosowania wstecz, tj. od 1 stycznia 2018r., lecz powinna być zastosowana tylko od listopada 2018 r. Nadto podnosi, że organ wypłacił dotację za listopad i grudzień 2018 r. w zaniżonej wysokości. Z kolei organ zauważa, że należało dokonać rozliczenia dotacji za cały rok z uwzględnieniem aktualizacji październikowej.
W zaistniałym sporze rację należy przyznać organowi.
W skardze zostały sformułowane zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zagadnienia prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego kwestionowanego przez Skarżącą.
Odnosząc się konkretnie do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, i art. 107 § 1 i § 3 kpa należy stwierdzić, że są one bezzasadne. W opinii Sądu niezasadny jest zarzut skargi, co do naruszenia przepisów kpa poprzez wydanie decyzji bez pełnego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w II instancji i niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pomijania dowodów przedstawionych przez Skarżącą. Wbrew tym twierdzeniom skargi, organy administracji ustaliły wszystkie istotne w sprawie okoliczności faktyczne i w oparciu o ich ocenę wydały rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu postępowanie w przedmiocie zwrotu dotacji zostało przeprowadzone z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Organy orzekające w sprawie zgromadziły pełny materiał dowodowy i dokonały jego oceny w sposób rzetelny i wyczerpujący w zgodzie z zasadą wynikającą z art. 80 kpa, a wyniki tej oceny znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji sporządzonych zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 107 § 3 kpa. Organy bowiem wskazały na podstawie jakich dowodów zostały ustalone istotne dla sprawy fakty, którym dowodom i wyjaśnieniom dały wiarę, z jakich powodów i dlaczego nie podzielono argumentacji Strony skarżącej. Na każdym etapie postępowania dowodowego Skarżąca miała możliwość czynnego udziału. Okoliczność natomiast, że ustalenia i wnioski poczynione przez organ odwoławczy są zbieżne z dokonanymi przez organ pierwszej instancji nie stanowi naruszenia prawa. W takiej sytuacji także argumentacja tych organów jest zbliżona, podobna. W konsekwencji tut. Sąd nie doszukał się naruszenia prawa procesowego.
Przed oceną dalszych zarzutów podać należy, że podstawę przyznania dotacji oświatowej dla niepublicznego przedszkola stanowi art. 17 ust. 1 u.f.z.o., zgodnie z którym niepubliczne przedszkole niebędące przedszkolem specjalnym otrzymuje na każdego ucznia z budżetu gminy dotację w wysokości równej podstawowej kwocie dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na takiego ucznia niepełnosprawnego przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy, jeżeli to przedszkole spełnia warunki określone w powołanym przepisie. Zasady dokonywania aktualizacji kwot dotacji zostały uregulowane w art. 43 u.f.z.o. Przepis art. 43 ust. 1 tej ustawy stanowi, że kwota dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, ulega aktualizacji: 1) w wyniku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 12 i art. 13, dokonanej na podstawie art. 44 ust. 1; 2) w wyniku zmiany kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, dokonanej na podstawie art. 45; 3) w wyniku zmiany wskaźnika zwiększającego, o którym mowa w art. 14 ust. 1 i 2, dokonanej na podstawie art. 14 ust. 8; 4) w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Stosownie do art. 43 ust. 2 u.f.z.o. aktualizacji kwoty dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, dokonuje się: 1) w miesiącu roku budżetowego następującym po miesiącu, w którym upłynęło 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok budżetowy, zwanym dalej "miesiącem pierwszej aktualizacji" - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3; 2) w październiku roku budżetowego - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 1; 3) w dowolnym miesiącu roku budżetowego - w przypadku aktualizacji, o której mowa w ust. 1 pkt 4.
Z akt sprawy wynika, że w § 1 zarządzenia nr 73/2017 Wójta Gminy Zławieś Wielka z dnia 31 października 2017 r. ustalono miesięczną kwotę dotacji z budżetu Gminy Zławieś Wielka na jednego ucznia przedszkola niepublicznego w wysokości 588,53 zł. Następnie w § 1 zarządzenia nr 22/2018 Wójta Gminy Zławieś Wielka z dnia 30 kwietnia 2018 r. ustalono miesięczną kwotę dotacji z budżetu Gminy Zławieś Wielka na jednego ucznia przedszkola niepublicznego w kwocie 714,53 zł. Z kolei zgodnie z § 1 zarządzenia nr 52/2018 Wójta Gminy Zławieś Wielka z dnia 26 października 2018 r. miesięczna kwota dotacji z budżetu Gminy Zławieś Wielka na jednego ucznia przedszkola niepublicznego wynosi 611,40 zł.
Strona podnosi, że zarządzenie nr 22/2018 wydane zostało bez podstawy prawnej, ponieważ kwotę dotacji oraz statystyczną liczbę uczniów jedynie ustala się i ogłasza w BIP danej gminy. Organ pierwszej instancji jednak podaje, że stosownie do art. 46 ust. 1 u.f.z.o. ogłoszono w Biuletynie Informacji Publicznej G. Z. Wielka podstawową kwotę dotacji 11.432,48 zł oraz statystyczną liczbę dzieci – 83. Również w BIP Gminy Z. W. w 24 października 2017 r. została podana zaktualizowana kwota dotacji i zaktualizowana statystyczna liczba dzieci. Podobnie uczyniono w przypadku aktualizacji październikowej 2018 r., ogłaszając dane w BIP.
W związku z tym, że w BIP Gminy wymagane dane zostały opublikowane, to zarzuty co do zbędności wydawanych zarządzeń nie mogą stanowić wadliwości mającej wpływ na wynik sprawy, co zdaje się dostrzegać Strona ostatecznie stwierdzając, że ma to charakter drugorzędny.
Zauważyć też należy, że Skarżąca w części skargi opisuje inne jeszcze - w jej ocenie - wady po stronie organu dotującego np. dotyczące nie dokonania ustalenia podstawowej kwoty dotacji na 2018 r. i ustalenie jej dopiero po dokonaniu aktualizacji kwietniowej. Po czym stwierdza, że okoliczności te "mają znaczenie drugorzędne" lub "nie wnosi uwag". Sąd analizując niniejszą sprawę nie doszukał się we wskazanych przez Skarżącą - jako kwestie drugorzędne - takich okoliczności, które stanowiłyby podstawę do uwzględnienia skargi.
W związku z tym w sprawie należy rozstrzygnąć czy doszło do niezasadnego określenia kwoty dotacji do zwrotu uznanej przez organy jako pobranej w nadmiernej wysokości.
Podać należy, że konsekwencje zmiany wysokości kwoty dotacji przyznanej niepublicznym przedszkolom niebędącym przedszkolami specjalnymi w wyniku dokonania aktualizacji, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 1) u.f.z.o. określa art. 43
ust. 4 i ust. 5 u.f.z.o. Zgodnie z art. 43 ust. 4 tej ustawy jeżeli wysokość dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, uległa zmianie, suma kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, stanowi różnicę pomiędzy wysokością dotacji, o której mowa odpowiednio w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, według stanu na pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, a sumą części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.
Z kolei w myśl art. 43 ust. 5 u.f.z.o. w przypadku wyrównywania kwoty dotacji, o której mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30, art. 40 i art. 41, zgodnie z ust. 4, średnia arytmetyczna kolejnych przekazywanych części dotacji odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, począwszy od pierwszego dnia obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji, może zwiększyć się maksymalnie o 50% albo zmniejszyć się maksymalnie o 25% średniej arytmetycznej części dotacji przekazanych odpowiednio na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka lub uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych od początku roku budżetowego do dnia poprzedzającego pierwszy dzień obowiązywania zaktualizowanej kwoty dotacji.
W związku z tym za prawidłowe uznać należy stanowisko, że suma części dotacji podlegającej wypłaceniu po dokonaniu aktualizacji podstawowej kwoty dotacji ulega proporcjonalnemu obniżeniu o kwotę stanowiącą "nadwyżkę" wypłaconych środków do dnia dokonania aktualizacji, z zastrzeżeniem granic określonych w art. 43 ust. 5 u.f.z.o. Ideą bowiem procesu dokonywania aktualizacji jest ustalenie jaka dokładnie kwota przysługuje danemu podmiotowi w roku dotowanym. Dlatego też należy wskazać, że powyższe rozwiązanie prawne zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu zapewnienia w ciągu roku osobie prowadzącej placówkę wyrównanie przyznawanej dotacji, w sytuacji kiedy okoliczności służące do obliczania kwoty podstawowej ulegną zmianie poprzez podwyższenie kwoty dotacji lub jej obniżenie. Jednocześnie należy mieć na względzie, że podstawowa kwota dotacji podlega aktualizacji zgodnie z regulacjami ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a ewentualne różnice kwot dotacji wynikające z tej aktualizacji podlegają wyrównaniu od początku dotowanego roku w kolejnych przekazywanych częściach dotacji (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 8 maja 2018, I SA/Gd 266/18).
W tym miejscu należy wskazać, że już na tle przepisów ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty wyrażany był pogląd iż ponowne przeliczanie wysokości dotacji dla podmiotów prowadzących placówki oświatowe w razie dokonywania w ciągu roku zmian odpowiednich wydatków na placówki prowadzone przez jednostkę samorządu terytorialnego nie narusza prawa. Jakkolwiek może to powodować pewne niedogodności po stronie beneficjenta dotacji, nie oznacza jednak wstecznego działania prawa. Dotacje bowiem, podobnie jak i wydatki budżetowe realizowane w innych formach, ustalane są na okres roku kalendarzowego, będącego rokiem budżetowym. Z rocznej perspektywy należy zatem oceniać wysokość dotacji. Niemniej roczny charakter dotacji nie może pozbawiać organu jednostki samorządu terytorialnego zapewnienia możliwości realnej i efektywnej kontroli przekazywanych środków budżetowych. Zagadnienie to było również przedmiotem analizy sądownictwa administracyjnego. Na szczególną uwagę w tym zakresie zasługuje wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2014r., II GSK 1147/13 (orzeczenie dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd zwrócił uwagę, że nie przez przypadek ustawodawca zastrzegł wypłaty dotacji w dwunastu miesięcznych ratach. W ocenie NSA przyjęcie takiego modelu wypłaty ma na celu umożliwienie organowi samorządowemu bieżącą weryfikację rzeczywistych potrzeb finansowych poszczególnych placówek oświatowych. Przyjęcie, że organ pozbawiony jest w trakcie możliwości weryfikowania zasadności wielkości wypłacanej dotacji byłoby sprzeczne przede wszystkim z celem tej dotacji, a także ustaloną przez ustawodawcę formą wypłaty w miesięcznych ratach. Właściwa jednostka samorządu terytorialnego, z której budżetu wypłacane są dotacje ma prawo, a nawet obowiązek, bieżącego kontrolowania prawidłowości korzystania z dopłat przez uprawnione podmioty. Ustanowiony przez jednostkę samorządową system kontroli musi skutecznie realizować cel ustawy.
Mając na uwadze powyższe należy zauważyć, że regulacja art. 43 ust. 5 u.f.z.o. przewiduje ograniczenia w zakresie zmniejszenia średniej arytmetycznej kolejnych przekazywanych części dotacji na skutek zaktualizowania kwoty dotacji. Jednakże nie oznacza to, że kwota dotacji w obrębie roku nie jest weryfikowana (obliczana) z uwzględnieniem także ostatniej aktualizacji. W tym znaczeniu organ ma prawo i obowiązek jako zawiadujący środkami budżetowymi ustalić jaka wysokość dotacji za cały rok przysługuje z uwzględnieniem ostatniej aktualizacji i porównać z kwotami dokonanych wypłat. Nie budzi żadnych wątpliwości, że kwoty te ostatecznie muszą się pokrywać. W przypadku jednak, gdy kwota należnej dotacji z uwzględnieniem aktualizacji jest w obrębie roku mniejsza niż kwota dotacji już wypłaconej w tym też roku, to niewątpliwie różnica stanowi kwotę dotacji nadmiernie pobranej, która podlega zwrotowi. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Z tabeli na s. 9 decyzji organu pierwszej instancji i tabeli na s. 13 zaskarżonej decyzji wynika, że kwota wypłacona z tytułu dotacji w 2018 r. wyniosła [...] zł. Natomiast wartość przysługującej dotacji z uwzględnieniem dotacji październikowej wynosi [...] zł. Różnica w kwocie [...] zł niewątpliwie jest dotacją pobraną w nadmiernej wysokości i podlegającą zwrotowi.
Zdaniem tut. Sądu w świetle przywołanych przepisów dokonane rozliczenie roczne dotacji z uwzględnieniem aktualizacji nie narusza zasady lex retro non agit poprzez zastosowanie miesięcznej stawki dotacji na 2018 r. z mocą od 1 stycznia 2018 r., tj. w stosunku do okresu przed dokonaniem aktualizacji podstawowej kwoty dotacji na 2018 r., czyli także za miesiące od stycznia do października 2018 r. Sąd zauważa, że zaakceptowanie stanowiska Skarżącej powodowałoby, że pomimo – na skutek aktualizacji – zmniejszenia kwoty dotacji na jedno dziecko w wyniku zwiększenia się liczby przedszkolaków (okoliczność niezależna od Gminy, lecz występująca po stronie Skarżącej), faktycznie otrzymana przez Skarżącą kwota przekraczałaby kwotę środków na ten cel przeznaczony w budżecie samorządowym na dany rok budżetowy i to z przyczyn niezależnych od organu dotującego. Argumentacja strony skarżącej miałaby uzasadnienie, gdyby rzeczywiście aktualizacja nie miała żadnego znaczenia do przeliczenia dotacji w obrębie całego roku lecz tylko do wypłat za listopad i grudzień 2018 r. Jednakże to stanowisko Skarżącej należy ocenić jako błędne. Ustawodawca wprowadzając aktualizację, tym samym dał organowi możliwość ostatecznego ustalania dotacji na dany rok budżetowy. Ograniczenia dotyczą – na podstawie art. 43 ust. 5 u.f.z.o. – wyłącznie wypłat kolejnych rat po aktualizacji w ciągu roku budżetowego, choćby w celu niezachwiania płynności finansowej przedszkola. Odrębną natomiast kwestią jest ustalenie z upływem roku wysokości dotacji za cały rok, która była należna z uwzględnieniem aktualizacji i odniesienie tak zweryfikowanej kwoty do dokonanych wypłat.
Wójt Gminy Z. także wyjaśnił przyczyny dokonywanej aktualizacji. W tym zakresie podał, że przyczyną na początku wzrostu dotacji na jednego ucznia z kwoty [...]zł do kwoty [...]zł był remont i rozbudowa przedszkola gminnego (s. 4 dec. I instancji), do którego w tym czasie uczęszczało mniej dzieci, natomiast późniejsze obniżenie dotacji z kwoty [...]zł do [...] zł wynikało z zakończenia rozbudowy przedszkola gminnego, w którym liczba dzieci wzrosła. Aktualizacja październikowa nie miała zatem charakteru dowolnego i bezpodstawnego, przyczyny wystąpiły po stronie beneficjenta – Skarżącej. Organ dotujący pod koniec roku budżetowego może być np. zaskakiwany koniecznością dotowania większej liczby dzieci.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest wręcz pogląd, że "Fakt uczęszczania na zajęcia przez mniejszą ilość uczniów niż nominalna jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 4 ustawy z 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, warunkującym korektę kwoty dotacji, w granicach przewidzianych w art. 43 ust. 5 tego samego aktu prawnego." (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 lipca 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 120/19).
W tym kontekście zauważyć należy, że przyjęto rozwiązanie zwiększenia stawki z kwoty 588,53 zł do 714,53 zł (pomimo że w Przedszkolu Skarżącej liczba dzieci uległa zmniejszeniu i był remont), a zatem Skarżąca otrzymała wyższą dotację na przestrzeni miesięcy styczeń-październik, która to okoliczność spowodowała konieczność późniejszej (od października 2018 r.) aktualizacji i zmniejszenia stawki dotacji, gdy liczba dzieci w przedszkolu wzrosła. Gdyby np. nie podwyższono stawki [...] zł, którą – wbrew zarzutom skargi - zasadnie przyjęto na początku 2018 r., to w październiku nie zachodziłaby konieczność jej obniżania. Konieczność posłużenia się stawką z 2017 r. chroniła przed ewentualnym brakiem wypłaty dotacji na początku 2018 r. Przeprowadzanie remontu i w związku z tym zmniejszenie liczby przyjmowanych dzieci, nie wydaje się okolicznością, która powinna być niejako podstawą do żądania zwiększenia kwoty dotacji.
W takiej sytuacji - jak w niniejszej sprawie - dokonanie rozliczenia rocznego dotacji zmierzającego do zrównoważenia dotacji na 2018 r. wyliczonej z uwzględnieniem aktualizacji i kwoty dotacji wypłaconej, w pełni było uprawnione. Okoliczność, że kwota dotacji wypłaconej w obrębie całego roku była wyższa niż dotacja wyliczona po uwzględnieniu aktualizacji październikowej, skutkowało orzeczeniem o zasadnym jej zwrocie.
W konsekwencji na aprobatę zasługuje stanowisko organu o istnieniu podstaw do zastosowania art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, zgodnie z którym dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia tych okoliczności. Stosownie do art. 252 ust. 3 u.f.p. dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania. W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do czynienia z kwotą przekraczającą finansowanie przedszkola.
W sprawie nie ma zastosowania art. 253 u.f.p., zgodnie z którym przepisów art. 251 i art. 252 nie stosuje się, jeżeli odrębne ustawy określają zasady i tryb zwrotu dotacji. Przepis art. 253 stanowi o wyłączeniu zasad i terminów zwrotu dotacji. Rację ma organ, że takim przepisem szczególnym nie jest art. 43 ust. 5 u.z.f.o. (wyżej już przywołany), ponieważ nie reguluje on zagadnień ani nadmiernie pobranej dotacji ani instytucji zwrotu dotacji. Przedmiotem tej regulacji (art. 43 ust 5 u.z.f.o.) jest sposób wyliczenia (ograniczenia) po aktualizacji kolejnej miesięcznej kwoty dotacji, a nie rocznej dotacji. Obszerny wywód w tym przedmiocie przedstawiony na s. 14-15 zaskarżonej decyzji, tut. Sąd ocenia jako trafny i niebudzący zastrzeżeń w świetle regulacji prawnych.
W odniesieniu do kwoty [...]zł, która budzi wątpliwości Strony, podać należy, że jest to maksymalna dopuszczalna kwota zmniejszenia dotacji w świetle art. 43 ust. 5 u.f.z.o., na którą składają się dwie wielkości, tj. [...] zł (miesiąc listopad 2018 r.) i [...] zł (miesiąc grudzień 2018 r.) - wymienione w tabeli na s. 13 zaskarżonej decyzji. Obecnie istotna jednak dla przedmiotowej sprawy jest kwota dotacji przysługującej w całym 2018 r. oraz kwota faktycznie wypłaconej w ratach dotacji. Nie budzi wątpliwości Sądu, że w obrębie całego roku wypłacono wyższą kwotę niż przysługująca z uwzględnieniem stawki zaktualizowanej w październiku 2018 r. Różnica zatem podlega zwrotowi. Gdyby nastąpiła jeszcze wyższa wypłata kwoty w ciągu roku (co zdaniem Skarżącej powinno mieć miejsce – [...] zł) , to zwrot byłby również większy. Przy zwrocie dotacji nadmiernie pobranej znaczenie mają dwie wielkości: kwota dotacji należnej w danym roku budżetowym i rzeczywista wypłata.
Reasumując, niezasadne są zarzuty skargi co do naruszenia prawa procesowego i materialnego oraz bezpodstawnego orzeczenia o zwrocie dotacji.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło