I SA/Bd 220/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2021r. sprawy ze skargi K.T. – T. H.sp. z o. o. w T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za listopad 2020r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz K.T. – T. H. sp. z o. o. w T. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z [...] grudnia 2020 r. skarżąca zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za listopad 2020 r., powołując się na przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842), dalej: "ustawa o COVID". Decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2021 r. W uzasadnieniu organ powołując się na art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID zauważył, że z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. mogą wystąpić przedsiębiorcy, którzy na dzień 30 września 2020 r. prowadzą przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną uprawniającym do zwolnienia kodem PKD. ZUS zauważył, że we wniosku skarżąca jako przeważający rodzaj działalności wskazała kod PKD 96.04.Z. Zakład podkreślił, że wskazany we wniosku kod PKD działalności nie jest zgodny z rejestrem CEIDG w listopadzie 2019 r. Na dzień 30 września 2020 r. skarżąca wykonywała bowiem działalność oznaczonej kodem PKD 96.04.Z. (zmiana nastąpiła od [...] maja 2020r.), natomiast w listopadzie 2019 r. działalność oznaczoną kodem PKD 66.19.Z. Organ wyjaśnił, że ten rodzaj działalności nie znajduje się na wykazie branż, które mogą skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek za listopad 2020 r. Zakład podkreślił, że przy zwolnieniu za listopad 2020 r. jednym z warunków jest, aby płatnik prowadził przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD wskazanym w ustawie, był zgłoszony jako płatnik składek do 30 czerwca 2020 r. oraz przychód uzyskany w listopadzie 2020 r. z działalności przeważającej był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej samej działalności w listopadzie 2019 r. W związku z powyższym organ stwierdził, że stronie nie przysługuje prawo zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r. W skardze do tut. Sądu strona zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżąca w celu uzyskania prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek powinna spełnić wymóg prowadzenia określonej działalności jako przeważającej również w listopadzie 2019 r., podczas gdy wymóg taki nie wynika ze wskazanego przepisu, 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść strony, tj. uznanie, że skarżąca w celu uzyskania prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek powinna spełnić wymóg prowadzenia określonej działalności jako przeważającej również w listopadzie 2019 r., podczas gdy wymóg taki nie wynika wprost ze wskazanego przepisu, b) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., tj. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób niewyczerpujący, pomijający informacje takie jak: wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy o COVID. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2021r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono skarżącej wypowiedzenie się w sprawie. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2020 r. spółka wystąpiła do ZUS o zwolnienie za listopad 2020 r. z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników w określonych branżach. Jako przeważającą działalność według PKD podała kod 96.04.Z. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za listopad 2020 r. Z tym rozstrzygnięciem skarżąca się nie zgadza, zarzucając naruszenie art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, art. 7a § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 w zw. z art. 8 w zw. z art. 11 k.p.a. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID na wniosek płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 września 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, zwalnia się z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 listopada 2020 r. do dnia 30 listopada 2020 r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten miesiąc, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w listopadzie 2020 r. był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. Na gruncie tego uregulowania organ pozbawił skarżąca prawa do zwolnienia ze składek, gdyż w listopadzie 2019 r. skarżąca wykonywała przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD (66.19.Z), innym niż działalność oznaczona kodem PKD w listopadzie 2020 r. (96.04.Z). Nadto organ stwierdził, że warunkiem zwolnienia jest, aby dany podmiot był zgłoszony jako płatnik składek do dnia 30 czerwca 2020 r., oraz aby przychód uzyskany w listopadzie 2020 r. z działalności przeważającej był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego z tej samej działalności w listopadzie 2019 r. Podkreślenia przy tym wymaga, że na dzień 30 września 2020 r. spółka prowadziła przeważająca działalność o kodzie PKD wymienionym w art. 31zo ust. 10 ustawy o COVID, tj. działalność oznaczoną kodem PKD 96.04.Z. Należy zauważyć, że w myśl art. 31zo ust. 11 ustawy o COVID oceny spełnienia warunku w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według [...] Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] września 2020 r. Zdaniem Sądu stanowisko organu, pozbawiające spółkę prawa do zwolnienia nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowania prowadzącego do zastosowania konkretnych przepisów prawa. Szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to konieczność dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, wraz z argumentami przemawiającymi za jej przyjęciem. Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona, powinna w uzasadnieniu wskazywać jakie przepisy i dlaczego zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej praw lub obowiązków. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 k.p.a.), oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji powyższych wymagań nie spełnia, bowiem organ w ogóle nie dokonał wywodu prawnego uzasadniającego pozbawienie skarżącej prawa do zwolnienie z obowiązku opłacania składek za listopad 2020 r. W uzasadnieniu nie przedstawiono toku rozumowania, który doprowadził organ do konkluzji, że warunkiem zwolnienia jest to, aby w listopadzie 2019 r. spółka wykonywała przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną tym samym kodem PKD, co działalność prowadzona w listopadzie 2020 r., tzn. aby w listopadzie 2019 r. i listopadzie 2020 r. przeważająca działalność była oznaczona tym samym kodem (PKD 96.04.Z). Jest to szczególnie istotne, gdy weźmie się pod uwagę, że w art. 31 ust. 10 ustawy o COVID ustawodawca nie powtórzył zwrotu "z tej działalności" w stosunku do przychodu uzyskanego w listopadzie 2019 r. W rezultacie uzasadnienie nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Brak jakiegokolwiek wywodu organu w tym względzie powoduje, że strona odczytuje stanowisko organu zawarte w zaskarżonej decyzji w ten sposób, iż poza sporem jest kwestia spadku przychodu spółki o co najmniej 40%, ale w odpowiedzi na skargę organ utrzymuje, że spółka nie spełniła tego warunku. Jednakże w zaskarżonej decyzji nie przedstawiono argumentów tłumaczących dlaczego pozbawienie spółki prawa do zwolnienia jest uzasadnione. Organ nie przedstawił też żadnego dowodu potwierdzającego, że w listopadzie 2019 r. przeważający rodzaj wykonywanej przez spółkę działalności był oznaczony kodem PKD 66.19.Z. Zakład odwołuje się w tym zakresie do rejestru CEIDG, ale w aktach spawy brak jest wydruku z tego rejestru. W aktach znajduje się jedynie wydruk z KRS, z którego wynika, że w dniu [...] czerwca 2020 r. dokonano zmian i przeważającym rodzajem działalności spółki stała się działalność oznaczona kodem PKD 96.04.Z. Próba wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz doprecyzowania stanowiska organu w piśmie procesowym jakim jest odpowiedź na skargę, nie może odnieść skutku. Odpowiedź na skargę nie może być traktowana jako "aneks" do decyzji. W odpowiedzi na skargę organ orzekający powinien jedynie odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać rozważań i ocen, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu nie są wywody zawarte w odpowiedzi na skargę, lecz prawidłowość wydanej przez organ decyzji (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 366/19; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 802/20). Zaskarżona decyzja narusza zatem art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ usunie stwierdzone uchybienia i wyda decyzję zawierająca prawidłowe uzasadnienie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł). Skarżąca jest natomiast zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. s.J.Szulc s.L.Kleczkowski s.U.Wiśniewska