I SA/Bd 229/15
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2015-09-21
Skład orzekający: Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po terminie, po uprzednim wezwaniu do uzupełnienia braków na urzędowym formularzu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Doręczenie pisma w trybie zastępczym, zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a., uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, w którym można było odebrać pismo, co skutkuje biegiem terminu do podjęcia czynności prawnej.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. w przedmiocie podatku VAT. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący wniósł o zwolnienie z wpisu, a następnie został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF). Wezwanie to zostało doręczone w trybie zastępczym. Skarżący nie złożył wniosku w terminie, a referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Skarżący wniósł sprzeciw, załączając wypełniony formularz PPF, twierdząc, że nie otrzymał wezwania. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski po rozpoznaniu w dniu 21 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego 2009 r. do grudnia 2011 r. postanawia: pozostawić wniosek bez rozpoznania
Zarządzeniem z dnia 16 kwietnia 2015 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z dnia 11 maja 2015 r. skarżący wniósł o zwolnienie go z wpisu od skargi, gdyż z uwagi na brak płynności finansowej oraz wszczętą egzekucję nie jest w stanie uiścić kwoty wpisu.
W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 18 maja 2015r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF), w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Zarządzenie zostało doręczone na adres skarżącego w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a, w dniu 05 czerwca 2015 r. Termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu upłynął, zatem z dniem 12 czerwca 2015 r.
Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 14 lipca 2015 r. pozostawił wniosek strony bez rozpoznania.
Od powyższego rozstrzygnięcia strona skarżąca wniosła sprzeciw wskazując, że wezwanie do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF) nie zostało mu doręczone. Do pisma zawierającego sprzeciw skarżący załączył wypełniony druk PPF.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Pismem z dnia 12 sierpnia 2015r. strona wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 lipca 2015r., który nie został odrzucony przez Sąd, a zatem powyższe postanowienie utraciło moc.
W myśl art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – zwana dalej p.p.s.a. - wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (w niniejszej sprawie formularz PPF). Konsekwencje niezłożenia wniosku w takiej formie reguluje art. 257 p.p.s.a. stanowiący, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Z przepisu tego wynika, że warunkiem rozpoznania merytorycznie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jest złożenie tego wniosku na urzędowym formularzu PPF.
Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
W orzecznictwie jak i w doktrynie wykształcił się pogląd, że zasadą jest aby w przypadku niezłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu wezwać stronę do uzupełnienia takiego braku pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy referendarz sądowy wezwał w dniu 18 maja 2015r. stronę do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu (PPF) w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia go bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a, w dniu 05 czerwca 2015r. W razie nieodebrania pisma złożonego w urzędzie pocztowym, za datę doręczenia pisma, stosownie do treści art. 73 § 4 p.p.s.a., przyjmuje się datę, w której upłynął termin jego odbioru. Dokonane w tych okolicznościach doręczenie, stanowiące rodzaj fikcji prawnej, stwarza domniemanie doręczenia pisma i wyznacza początek biegu terminu do podjęcia czynności prawnej (zob. postanowienie NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I GSK 832/14). Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone (zob. postanowienie NSA z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt II FSK 2228/13).
Wskazać należy, że w aktach sądowych znajduje się koperta, w jakiej Sąd wysłał do strony wezwanie (k. 22 akt sądowych). Zgodnie z informacjami umieszczonymi na kopercie przesyłka została umieszczona w placówce pocztowej w dniu 22 maja 2015 r., o czym umieszczono zawiadomienie w drzwiach adresata. Ponowne awizo datowane jest na dzień 1 czerwca 2015 r. Stosownie zatem do art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie należało uznać za dokonane z upływem 5 czerwca 2015 r., a termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu upłynął z dniem 12 czerwca 2015 r.
Wypełniony formularz PPF został złożony dopiero wraz ze sprzeciwem w dniu 20 sierpnia 2015 r., a zatem z przekroczeniem zakreślonego terminu. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 257 p.p.s.a. w zw. z art. 260 p.p.s.a. postanowił pozostawić wniosek z dnia 11 maja 2015 r. bez rozpoznania.
Jednocześnie wskazać należy, że złożony w dniu 20 sierpnia 2015 r. wniosek o prawo pomocy zostanie rozpoznany niezależnie, jako kolejny wniosek, stosownie do przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło