I SA/Bd 234/12

PostanowienieWSA w Bydgoszczy2012-05-11

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, uzasadniony jedynie brakiem środków finansowych na jej jednorazową zapłatę oraz obawą przed kosztami postępowania egzekucyjnego, spełnia przesłanki określone w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA)?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej, oparty wyłącznie na braku środków finansowych na jej zapłatę i obawie przed kosztami egzekucji, nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie przedstawiła konkretnych, popartych dokumentami informacji o swojej sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby ocenić istnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sam brak środków finansowych nie jest przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji, a koszty egzekucji są normalną konsekwencją postępowania egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Strona skarżąca A. J. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu dochodów nieujawnionych lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2004 r. W ramach skargi wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując brak środków finansowych na jej jednorazową zapłatę, konieczność spłaty kredytu, utrzymania rodziny oraz obawę przed kosztami postępowania egzekucyjnego i utratą majątku w drodze licytacji. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2004r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji A. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2004r. W skardze zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że razem z małżonką nie dysponują jednorazowo tak wysoką kwotą, aby można było dokonać zapłaty należności wynikających z zaskarżonej decyzji w całości. Podkreślił, że obok ponoszenia codziennych wydatków związanych z bieżącym życiem w tym utrzymaniem dwojga uczących się dzieci, spłaca dodatkowo raty zaciągniętego kredytu. Skarżący podniósł, że dokonał wpłaty na poczet decyzji wydanej w stosunku do niego i jego żony w wysokości [...] zł, które to środki pochodziły z oszczędności jak również ze sprzedaży mieszkania, której dokonano ze stratą. Zdaniem strony, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji umożliwi jej zgromadzenie środków na spłatę całej należności bez konieczności kolejnego zadłużania się. Ponadto skarżący dodał, że w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez organy podatkowe, będą go obciążały również wysokie koszty postępowania egzekucyjnego, a skierowanie egzekucji do jego majątku spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki poprzez sprzedaż majątku w drodze licytacji według niższej wartości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) – dalej: "p.p.s.a.", po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu, sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, sprowadzający się w gruncie rzeczy do przytoczenia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, uniemożliwia sądowi ocenę czy przesłanki te w sprawie zachodzą. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. Skarżący wskazał jedynie, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest podyktowany brakiem środków finansowych na jednorazową zapłatę należności wynikających z zaskarżonej decyzji, ponieważ obok ponoszenia codziennych wydatków związanych z bieżącym życiem w tym utrzymaniem dwojga uczących się dzieci, spłaca dodatkowo raty zaciągniętego kredytu. Wnioskodawca stwierdził także, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji umożliwi mu zgromadzenie środków na spłatę całej należności bez konieczności kolejnego zadłużania się. Ponadto dodał, że w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przez organy podatkowe będą go obciążały również wysokie koszty postępowania egzekucyjnego, a skierowanie egzekucji do jego majątku spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki poprzez sprzedaż majątku w drodze licytacji według niższej wartości. Zauważyć należy, że skarżący nie podał jednak żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami, informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność twierdzeń zawartych we wniosku. Z treści wniosku nie wynika nawet, jakie dochody osiąga, jakim majątkiem dysponuje oraz jakie ponosi wydatki. Stwierdzić także trzeba, że okoliczność braku dostatecznych środków finansowych na wykonanie obowiązków wynikających z decyzji nie stanowi przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w świetle cyt. art. 61 § 3 p.p.s.a. Również okoliczność wszczęcia przez organ ewentualnej egzekucji nie usprawiedliwia wstrzymania wykonania decyzji podatkowej. W art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe (bądź istotnie utrudnione) przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazana w art. 61 § 3 cytowanej ustawy nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Ciężar uprawdopodobnienia wspomnianych przesłanek spoczywa przy tym na wnioskodawcy. Należy zwrócić również uwagę, że w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. nr 110, poz. 968 ze zm.) istnieją ograniczenia egzekucji, które gwarantują zachowanie zobowiązanemu wystarczających warunków - według ustawodawcy - do humanitarnej egzystencji, choć niewątpliwie w gorszych standardach niż przed wszczęciem egzekucji. W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Sąd bowiem nie ma kompetencji uwzględniać, ani tym bardziej doszukiwać się z urzędu, a więc bez uzasadnienia wniosku, okoliczności decydujących o udzieleniu ochrony tymczasowej. Skoro Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło