I SA/Bd 243/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Szulc sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. J. na uchwałę Rady Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków odrzuca skargę Rada Miasta wydała w dniu [...] listopada 2015 r. uchwałę Nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzenia ścieków. P. z dnia [...] stycznia 2016r. M. J. (skarżący) skierował do Rady Miasta wezwanie do usunięcia naruszeń prawa, które jego zdaniem wystąpiło w ww. Uchwale. Według wnioskodawcy założenia do ustanowienia taryfowych grup odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych oraz stawek opłat abonamentowych przyjęte we wniosku taryfowym Miejskich Wodociągów i Kanalizacji w B. były bezprawne. W odpowiedzi w uchwale nr [...] z dnia [...] stycznia 2016r. Rada Miasta nie uwzględniła zarzutów M. J. uznając, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego legitymizującego go do zaskarżenia ww. Uchwały z dnia [...] listopada 2015 r. P. z dnia [...] lutego 2016r. M. J. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na uchwałę Rady Miasta Nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków zarzucając jej rażące naruszenie przepisów: art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) – dalej: u.s.g, art. 20 ust.3 i art. 22 pkt 3 ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123 poz. 858 późn. zm.), § 1 pkt 1, § 3 pkt 1b, pkt 1c i pkt 2, § 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, § 13 ust. 2, ust. 3, § 15 ust. 1 rozporządzenia ministra budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, a także art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, a w szczególności przepisy rozporządzenia ministra budownictwa z 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków, literalnie formułują wymogi wyłaniania grup taryfowych odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych oraz wymogi tworzenia stawek abonamentowych za utrzymanie gotowości do świadczenia tych usług. W ocenie strony regulacje te zostały zignorowane przez Zarząd Miejskich Wodociąg i Kanalizacje w B. Sp. z o. o. oraz przez Zarząd M. B. sprawujący nadzór właścicielski nad tą Spółką, podczas opracowywania i wdrażania uchwały Nr [...] z [...] listopada 2015 r. Wskazano, że w przepisach § 13 ust. 3 rozporządzenia określono, że kalkulowanie stawki opłaty abonamentowej winno być dokonywane na podstawie kosztów utrzymania w gotowości urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych, kosztów odczytu wodomierza lub urządzenia pomiarowego i kosztów rozliczenia należności za wodę lub ścieki. Stawka ta powinna być ustalana zgodnie z wymogami wyznaczonymi w rozporządzeniu, a w szczególności oparta o rzeczywiście ponoszone koszty. Natomiast nie może być uzależniana od innych kryteriów, bądź parametrów. Tymczasem w uzasadnieniu do wniosku taryfowego Zarząd MWiK stwierdza: "Opłata abonamentowa za utrzymanie w gotowości urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych różnicuje stawki opłat w zależności od maksymalnego poziomu zapotrzebowania na usługi wodociqgowo-kanalizacyjne wynikające Z rodzaju i ilości zainstalowanych u odbiorcy punktów czerpalnych. Zgodnie z postanowieniami § 13 ust. 4 Rozporządzenia stawkę opłaty abonamentowej uwzględniającą koszty utrzymania w gotowości urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych ustala się dla odbiorców usług rozliczanych w oparciu o wskazania wodomierza głównego lub urządzenia pomiarowego". W ocenie skarżącego takie założenie przyjęte przy ustanawianiu taryfowych grup odbiorców usług wodociągowo-kanalizacyjnych oraz stawek opłat abonamentowych jest bezprawne. Skarżący zarzucił, że wszystkich odbiorców usług praktycznie umiejscowiono w jednej grupie, niezależnie od rodzaju i zakresu usług oraz warunków zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, a także niezależnie od sposobu rozliczeń za świadczone usługi. Grupy taryfowe i abonament w rzeczywistości uzależniono jedynie od ilości lokali w budynkach, do których doprowadzana jest woda i od których odprowadzane są ścieki. Doprowadzono do kuriozalnych sytuacji, gdzie identyczni odbiorcy usług wodociągowo-kanalizacyjnych (np. gospodarstwa domowe) są obciążani różnymi opłatami, a z kolei odbiorcy usług charakteryzujący się skrajnie odmiennymi warunkami zaopatrzenia w wodę i jej zużycia ponoszą takie same świadczenia. Strona podniosła, że właściciele lokali i lokatorzy mieszkań w budynkach wielolokalowych, rozliczani na podstawie odczytów licznika głównego, nie są odbiorcami usług wodociągowo-kanalizacyjnych. Takimi odbiorcami są w tym przypadku wspólnoty mieszkaniowe, czy wielorodzinne budynki zarządzane przez spółdzielnie mieszkaniowe lub ADM. Podmioty te są takimi samymi odbiorcami usług wodociągowo-kanalizacyjnych jak właściciele domów jednorodzinnych lub inni odbiorcy rozliczani indywidualnie. Tymczasem w taryfie, przy takim samym zakresie czynności i praktycznie przy takich samych kosztach, miesięczne stawki opłat abonamentowych MWiK ustaliły dla pojedynczego odbiorcy, za wodę - brutto od 4,44 do 856,13 zł, a za odbiór ścieków - brutto od 5,17 do 998,40 zł. Właściciele i lokatorzy mieszkań w budynkach wielolokalowych, rozliczani za pobór wody i odprowadzanie ścieków na podstawie odczytów wodomierza głównego, faktyczne koszty owego abonamentu ponoszą na rzecz zarządców lub administratorów budynków. To zarządcy i administratorzy dokonują odczytów wodomierzy zainstalowanych w poszczególnych lokalach oraz rozliczają indywidualnie użytkowników tych lokali. MWiK nie mają nic wspólnego z zaopatrywaniem poszczególnych lokali w wodę, ani odprowadzanie ścieków z tych lokali. Nie mają też nic wspólnego z użytkowaniem utrzymywaniem instalacji i urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych występujących w budynku. MWiK nie mają również żadnego prawa interesować się tymi lokalami i jakimkolwiek ich wyposażeniem. Skarżący zarzucił również, iż MWiK bezprawnie obciążają odbiorców swych usług opłatami związanymi z utrzymaniem gotowości urządzeń służących do zapewnienia dostaw i poboru wody na cele przeciwpożarowe. Skarżący swój interes prawny do wniesienia skargi upatruje w tym, że zaskarżoną uchwałą z rażącym naruszeniem prawa (m. in. art. 217 Konstytucji), zezwolono MWiK na ściąganie z niego i z dziesiątków tysięcy właścicieli lokali i lokatorów mieszkań w budynkach wielolokalowych, comiesięcznego kilkunastozłotowego haraczu. W ocenie strony rażąco zawyżoną w relacji do stawek abonamentowych za inne media opłatę abonamentową powinna uiszczać wspólnota mieszkaniowa. Jednocześnie przyjęte przez MWiK stawki opłat abonamentowych szokująco odbiegają od stawek stosowanych przez przedsiębiorstwa zaopatrujące mieszkańców w inny rodzaj mediów. Szczególnie bulwersujące zdaniem skarżącego jest to, że tymi nieuzasadnionymi opłatami obciążono odbiorców hurtowo pobierających wodę i hurtowo odprowadzających ścieki, którzy dzięki zbiorowemu korzystaniu z usług wodociągowo-kanalizacyjnych znakomicie obniżają koszty tzw. gotowości i pośrednio także cenę wody. Dodatkowo skarżący wniósł o nałożenie dotkliwych kar pieniężnych na członków Zarządu i członków Rady Nadzorczej MWiK, Prezydenta B. i dyrektora Wydz. Nadzoru i Kontroli K.-P. UW za drastyczne naruszanie norm prawnych, skandaliczne niedbalstwo w wykonywaniu swych statutowych obowiązków, a nawet świadome ich zaniechania, czego konsekwencją jest ściąganie bezprawnej daniny na rzecz MWIK. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przede wszystkim z uwagi na brak interesu prawnego po stronie skarżącego z uwagi na to, że nie wiąże ich z przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym umowa o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, z powodu czego nie są oni w sposób bezpośredni obciążeni stawką opłaty abonamentowej. Bezpośrednim odbiorcą usług w budynku zamieszkiwanym przez skarżącego jest wspólnota mieszkaniowa, która jest odrębnym pomiotem prawa, samodzielnie zaciągającym zobowiązania i samodzielnie za nie odpowiadającym, co wynika z art. 6 ustawy o własności lokali. Wewnętrzna sprawą wspólnoty jest rozkład poszczególnych obciążeń na poszczególnych członków wspólnoty mieszkaniowej. Dla przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego jedynym partnerem jest sama wspólnota mieszkaniowa, a nie jej poszczególni członkowie. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ w sposób merytoryczny ustosunkował się do jej zarzutów. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżący odnosząc się do kwestii związanej z zarzutem braku po jego stronie interesu prawnego stwierdził, że miał pełne prawo do wniesienia skargi do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Interes prawny strony wynika jej zdaniem stąd, że zaskarżona uchwała dotyczy jej bezpośrednio, nie tylko jako członka wspólnoty gminnej lub mieszkaniowej, lecz głównie jako właściciela lokalu mieszkalnego w budynku wielolokalowym. Rada Miasta swoją niezgodną z prawem uchwałą wyrządziła mu, jako jednemu z wielu właścicieli lokali mieszkalnych położonych w budynkach wielolokalowych, szkodę poprzez wymuszenie na mnie obowiązku comiesięcznego wnoszenia na rzecz MWiK nienależnej daniny pieniężnej. Ponadto skarżący podtrzymał swoją argumentację o bezprawnym charakterze uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Legitymację do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy, w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., ma ten, czyj interes prawny został naruszony tym aktem. Naruszenie interesu prawnego musi mieć charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny. Na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, w jaki sposób uchwała narusza jego własny indywidualny interes prawny; musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacja prawną. Musi udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną i pozbawia go np. pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację, lub też nakłada na niego obowiązki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 października 2014r., IV SA/Gl 1273/13, dost. CBOIS). Skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie uprawnia do jej wniesienia. Składający skargę musi wskazać na normę materialnego prawa administracyjnego, z którego swój interes prawny wywodzi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2015r., I OSK 2349/14, dost. CBOIS). Przekładając powyższe rozważania na stan faktyczny niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżący nie posiada interesu prawnego, o jakim mowa była w powyższych rozważaniach. Jego interes ma charakter stricte faktyczny, ponieważ nie wiąże go żaden stosunek prawny z Miejskimi Wodociągami i Kanalizacją sp. z o.o. w B., których zatwierdzenia taryf dotyczy zaskarżona uchwała. Niewątpliwie umowa wiąże ww. spółkę z Wspólnotą Mieszkaniową przy ul. [...] w B., a następnie dopiero wspólnota ta dokonuje dalszych rozliczeń związanych z opłatami za pobór wody i odprowadzanie ścieków ze swoimi członkami, w tym skarżącym. Nie można zatem stwierdzić, że pomiędzy Miejskimi Wodociągami i Kanalizacją sp. z o.o. a skarżącym istnieje jakikolwiek stosunek prawny, u podstaw którego leży norma prawa materialnego nakładająca na skarżącego jakiekolwiek obowiązki lub przyznająca mu jakiekolwiek uprawnienia. Sąd ma świadomość, że rozstrzygnął sprawę wyrokiem zamiast postanowieniem, jednak podkreślenia wymaga, że omyłka ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie i nie zostały naruszone żadne prawa strony. W obu przypadkach, tj. w sytuacji wydania wyroku oraz postanowienia o odrzuceniu skargi stronom przysługuje prawo do złożenia skargi kasacyjnej. Z przedstawionych powyżej względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.