I SA/Bd 249/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2012r.na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości straty za 2004r. postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy I SA/Bd 249/12 UZASADNIENIE W dniu 28 maja 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął wniosek (formularz PPF) P. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje z żoną oraz trójką małoletnich dzieci. Rodzina utrzymuje się z dochodu w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiada dom o powierzchni 115 m2. Ponadto przeciwko skarżącemu toczą się postępowania egzekucyjne opiewające na kwotę ok. [...] zł. Oświadczył, że nie posiada oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W wykonaniu zarządzenia referendarza z dnia 29 maja 2012 r. na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270, dalej p.p.s.a.), zobowiązano pełnomocnika strony skarżącej do przedłożenia w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania dokumentów i oświadczeń obrazujących jej sytuację majątkową i finansową. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 14 czerwca 2012 r. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 16 lipca 2012r. referendarz sądowy oddalił wniosek strony uzasadniając rozstrzygnięcie brakiem możliwości dokonania całościowej oceny materiału, co skutkowało oddaleniem wniosku. W sprzeciwie od powyższego postanowienia pełnomocnik strony zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie art. 246 §1 p.p.s.a poprzez nie przyznanie skarżącemu prawa pomocy pomimo tego iż wykazał on, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zdaniem pełnomocnika oświadczenie zawarte w formularzu PPF jest wystarczająco uprawdopodobnione, gdyż skarżący w sposób wyczerpujący określił swoją sytuację majątkową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko, któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245, art. 246 § 1 oraz art. 252 p.p.s.a. wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wyjaśnić przy tym należy, iż prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie m.in. adwokata lub radcy prawnego (§ 2 i § 3 art. 245 p.p.s.a.). Z kolei koszty sądowe obejmują opłaty sądowe, w tym wpis i opłatę kancelaryjną, oraz zwrot wydatków (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Należy również zauważyć, że użyte w przepisie 246 § 1 określenie "gdy wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Do oceny Sądu należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. Strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa na urzędowym formularzu stosowny wniosek (art. 252 § 2 p.p.s.a.), który ma na celu ogólne zobrazowanie jej sytuacji majątkowej, rodzinnej, finansowej. Jednakże w razie pojawienia się wątpliwości co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, sąd administracyjny może na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów. Czynności określone w art. 255 p.p.s.a. podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji - podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania. W interesie strony leży bowiem przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny, wybiórczy powoduje, że oświadczenie pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe regulacje należy stwierdzić, iż wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, iż we wniosku strona oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trójką dzieci. Miesięczny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto. Składa się na niego zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu jego wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł, zasiłek rodzinny w wysokości [...] zł oraz świadczenie alimentacyjne w wysokości [...]. Jedyny majątek rodziny stanowi dom o powierzchni 115,00 m kw. Skarżący podał, że płaci alimenty na drugiego syna w kwocie [...]zł miesięcznie oraz, że w stosunku do niego toczy się postępowanie egzekucyjne obejmujące kwotę [...] zł. Nie podał żadnych informacji na temat wydatków ponoszonych w związku z utrzymaniem. Z uwagi na fakt, iż oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego Sąd wezwał go na podstawie art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia m.in. wyciągów z posiadanych rachunków bankowych i kopii zeznań podatkowych (w tym małżonka) za ostatnie dwa lata. Skarżący nie przedłożył w wyznaczonym terminie dokumentów źródłowych oraz oświadczeń potwierdzających zasadność jego wniosku, pozostawiając wezwanie Sądu bez odpowiedzi. Również w sprzeciwie pełnomocnik skarżącego nie przedstawił żadnych dodatkowych informacji mogących przybliżyć sytuację finansową strony, ograniczając się do stwierdzenia, że skarżący w sposób wyczerpujący określił swoją sytuację majątkową. W konsekwencji uznać należy, że składający wniosek o przyznanie prawa pomocy, z naruszeniem spoczywającego na stronie obowiązku nie wykazał i nie udokumentował podnoszonych we wniosku okoliczności. Zatem w ocenie Sądu nie uprawdopodobnił, że jego sytuacja materialna uzasadnia uwzględnienie wniosku. Skarżący uchylił się od przedstawienia rzetelnych informacji pozwalających ustalić jego sytuację finansową. Nie przedłożył zeznań podatkowych, informacji dotyczących miejsca zamieszkania czy też obrazujących wydatki w związku z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego. W związku z powyższym w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie brak pełnej wiedzy uniemożliwia dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny możliwości finansowych skarżącego, a tym samym brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że skarżący jest osobą, której sytuacja materialna uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym miejscu podnieść należy, że przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. (postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 758/04). Zatem rzeczą skarżącego jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w ww. przepisach. W świetle powyższego Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.