I SA/Bd 26/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-02-23

Skład orzekający: sędzia WSA Jarosław Szulc, sędzia WSA Urszula Wiśniewska, sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, biorąc pod uwagę sytuację majątkową i rodzinną skarżącego oraz jego stan zdrowia i stan zdrowia członków rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracyjny prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ skarżący osiąga stały dochód z produkcji rolnej i dopłat bezpośrednich, posiada majątek w postaci nieruchomości i samochodów, co daje możliwość ratalnej spłaty zadłużenia. Okoliczności zdrowotne skarżącego i jego rodziny, choć trudne, nie pozbawiają go możliwości uzyskiwania dochodu i nie uzasadniają umorzenia należności w świetle przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący Z. W. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Organ odmówił umorzenia, wskazując na posiadany przez skarżącego majątek (nieruchomości, samochody) i dochody z produkcji rolnej oraz dopłat bezpośrednich, a także na brak całkowitej nieściągalności należności. Skarżący podniósł zarzuty dotyczące błędnego ustalenia jego sytuacji finansowej, niedostatecznego uwzględnienia konieczności opieki nad chorą matką oraz braku uzasadnienia faktycznego decyzji. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Umorzono postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. 1. oddala skargę 2. umarza postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...]. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek za okres od marca 2009r. do kwietnia 2014r. na ubezpieczenie społeczne w łącznej kwocie [...]zł, na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie [...]zł oraz za okres od marca 2009r. do czerwca 2013r. w łącznej kwocie [...]zł. Organ powołał się na obowiązek dbania o stan finansów publicznych, możliwość zabezpieczenia dochodzonych należności na ujawnionym majątku oraz instytucję uznania administracyjnego. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, zainicjowanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu [...]. decyzję, którą utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie. Rozpatrując złożoną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015r., sygn. akt I SA/Bd 1180/14 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że organ musi określić na podstawie ustalonych faktów (dowodów, a nie domysłów), istnienie przesłanek umorzenia. W szczególności, czy ustalona sytuacja skarżącego (tu i teraz) pozwala opłacić należności, tak by nie pociągnęło to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że zobowiązany prowadził działalność gospodarczą pod firmą "Taxi Osobowe W. Z." w okresie od [...]. do [...]. (działalność została zawieszona). Z tego tytułu strona miała obowiązek opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Ponieważ skarżący nie wywiązał się z tego obowiązku w sposób prawidłowy, na koncie powstało zadłużenie. Odnosząc się do sytuacji materialnej skarżącego, organ wskazał, że z oświadczeń z dnia 9 i [...]. wynika, iż strona poszukuje pracy, dodatkowo uzyskuje dochód z produkcji rolnej w wysokości [...] zł rocznie (średnia [...] zł miesięcznie) oraz z dopłat bezpośrednich w wysokości [...] zł rocznie (średnia [...] zł miesięcznie). Wspólne gospodarstwo domowe zobowiązany prowadzi z żoną M. W., którą uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie z tytułu zasiłku chorobowego wypłacanego przez KRUS. We wspólnym gospodarstwie pozostaje również matka R. W., która uzyskuje dochód w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Skarżący nie przedłożył żadnych nowych oświadczeń i dokumentów obrazujących obecną sytuację majątkową rodziny. Wg ustaleń Zakładu, strona obecnie uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego szacunkowo w wysokości [...] zł rocznie tj. ok. [...] zł/m-c. Dodatkowo uzyskuje dochód z dopłat bezpośrednich do gruntów ornych, w roku 2014 wypłacono łącznie [...] zł (średnia [...] zł/m-c). Łączny dochód trzyosobowej rodziny wynosi ok. [...] zł/m-c (dochody z rolnictwa oraz emerytura matki R. W.). Wraz z żoną skarżący jest właścicielem nieruchomości gruntowych położonych w N. Wsi gmina L. oznaczonych w Księgach Wieczystych pod numerami: [...] (o powierzchni [...]), [...] (o powierzchni [...]), [...] (o powierzchni [...]) oraz nieruchomości gruntowej położonej w S. gmina O. oznaczonej [...] (o powierzchni [...]). Ponadto zobowiązany jest właścicielem samochodu marki SEAT ALHAMBRA 1.9 TD1, rocznik 1999, nr rejestracyjny [...] o wartości w zależności od modelu [...] zł - [...] zł, samochodu marki FORD GALAXY 1.9 TDI, rocznik 1998, nr rejestracyjny [...] o wartości w zależności od modelu [...] zł - [...] zł, ciągnika rolniczego URSUS model C 330, rocznik 1986, nr rejestracyjny [...], ciągnika rolniczego URSUS model C 360, rocznik 1978, nr rejestracyjny [...] oraz współwłaścicielem samochodu marki FORD ESCORT GAF, rocznik 1990, nr rejestracyjny [...] (wartości pojazdów ustalono wg wyceny SYSTEM INFO-EKSPERT Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe 11/2015). W zakresie wydatków organ wskazał, że skarżący ponosi stałe wydatki związane z utrzymaniem (czynsz, energia, gaz, itp.) w wysokości [...] zł. Dodatkowo strona ponosi koszty związane z leczeniem (wykup leków, badania, wizyty) wg oświadczenia z dnia [...]. w kwocie [...]zł, natomiast wg oświadczenia z dnia z [...]. w kwocie ok. [...] zł. Ponadto strona ponosi inne wydatki w wysokości [...] zł (wg oświadczenia z dnia [...].) - brak wskazania, z jakiego tytułu, przedłożono natomiast kserokopie informacji z KRUS o wysokości miesięcznej składki na ubezpieczenia społeczne rolników za Z. W. i M. W. w kwocie [...]zł miesięcznie za jedna osobę, łącznie [...] zł miesięcznie oraz kserokopie potwierdzenia wykonania opłaty tytułem ubezpieczenia samochodu w PZU za okres [...]. – [...]. w kwocie [...]zł (średnia na miesiąc [...] zł). Udokumentowano wydatki na łączną kwota [...]zł miesięcznie. W zakresie sytuacji zdrowotnej strony organ podał, że skarżący oświadczył, iż przez prawie trzy lata przebywał na chorobowym. Pierwszy okres spowodowany był wypadkiem w gospodarstwie rolnym - poważny uraz stopy podczas prac koszenia trawy na łące. Leczenie i późniejsza rehabilitacja zajęły długi okres (nieudokumentowano). Za drugim razem w drodze do pracy zobowiązany uległ wypadkowi komunikacyjnemu. W tym czasie skarżący poddał się również planowanej operacji chirurgicznej. Rekonwalescencja również zajęła kilka miesięcy. Na tę okoliczność przedłożono kserokopie wyciągu z karty choroby z okresu od [...]. do [...]. U żony M. W. zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem o stanie zdrowia z dnia [...] r. rozpoznano: przewlekły zespół bólowy kręgosłupa szyjnego z brachialgią obustronną i bólem głowy oraz zespół bólowy kręgosłupa Ls z nawracającą rwą kulszową lewostronną w przebiegu choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa, dyskopatia wieloformowa kręgosłupa szyjnego; nadciśnienie tętnicze; cukrzyca typu II; żylaki prawej kończyny dolnej; otyłość. Matka R. W. ma sparaliżowaną lewą połowę ciała i wymaga całodobowej opieki. Obwodowa Komisja Lekarska do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia zaliczyła ją do pierwszej grupy inwalidzkiej (decyzji nie przedłożono). W 1991 roku miała wszczepiony stymulator komorowy z powodu bradykardii, rozpoznano również: wadę serca mitralną w okresie niewydolności serca - III NYHA, przebyty udar mózgu z niedowładem połowicznym lewostronnym w 1993r. (przedłożono m. in. orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia). Organ podał, że w stosunku do zaległości niepodlegających umorzeniu na podstawie przepisów ustawy z dnia [...]. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012r., poz. 1551) wszczęto postępowanie egzekucyjne. W dniu [...]. skarżący wystąpił do ZUS z wnioskiem o umorzenie należności na podstawie przepisów ww. ustawy. W dniu [...]. wydano decyzję nr [...] o warunkach umorzenia należności za okres od lipca 2005r. do lutego 2009r. Decyzja stała się prawomocna z dniem [...]. W związku z powyższym, ustawowy termin uregulowania należności niepodlegających abolicji upłynął w dniu [...]. Z uwagi na niespełnienie warunków abolicyjnych w dniu [...]. wydano decyzję nr [...] o odmowie umorzenia należności. W dniu [...]. strona wniosła odwołanie od decyzji (sprawa w toku). W zakresie przesłanek umorzenia zaległości organ wskazał, że działalność gospodarcza prowadzona była samodzielnie, przez co brak jest osób, na które istnieje możliwość przeniesienia odpowiedzialności w myśl przepisów ustawy z dnia [...]. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015r. poz. 613). Zadłużenie będące przedmiotem niniejszego postępowania objęte jest postępowaniem egzekucyjnym. Ponadto skarżący jest właścicielem składników majątkowych o znacznej wartości (nieruchomości gruntowe), zatem nie konkretyzuje się w tym przypadku przesłanka umorzenia zawarta w art. 28 ust. 3 pkt 3 i 6 ustawy z dnia [...]. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013, poz. 1442 ze. Zm, dalej jako "u.su.s."), albowiem na obecnym etapie nie można przesądzać braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczający wydatki egzekucyjne. Ponadto wysokość nieopłaconych składek znacznie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Stąd też brak jest również konkretyzacji przesłanki umorzenia zawartej w pkt 4a. Nie toczyło się też postępowanie upadłościowe ani też likwidacyjne, tak więc nie zostały spełnione przesłanki ustawowe wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 2 i 4 u.s.u.s. W związku z tym, brak jest podstaw zarówno formalnych, jak i merytorycznych dla podjęcia decyzji o umorzeniu należności w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Odnosząc się do przesłanek umorzenia zaległości z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003r. nr 141, poz. 1365 ze zm., dalej: "rozporządzenie") organ stwierdził, że w przypadku skarżącego nie stwierdzono również żadnej z przesłanek wymienionych w tych przepisach ponieważ skarżący obecnie posiada źródło dochodu w postaci dochodów z produkcji rolnej oraz dopłat bezpośrednich do gruntów ornych - średnia miesięczna ok. [...] zł (wg oświadczenia z maja 2014r. [...] zl/m-c). Skarżący przy tym nie korzysta z pomocy społecznej. Dodatkowym dochodem w gospodarstwie domowym jest emerytura z KRUS matki R. W. w wysokości [...] zł. Łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi ok. [...] zł. Miesięczne wydatki wg oświadczenia wynoszą łącznie [...] zł (udokumentowano na łączną kwotę [...]zł/m-c) w tym z tytułu miesięcznych opłat (np. energia, gaz) [...] zł (udokumentowano na kwotę [...]zł), kosztów związanych z leczeniem [...] zł (udokumentowano na kwotę [...]zł), inne [...] zł (udokumentowano na kwotę [...]zł). Ponadto strona posiada majątek w postaci samochodów osobowych, ciągników rolniczych oraz nieruchomości. Wszystkie te fakty potwierdzają, że w sytuacji skarżącego nie można uznać za zagrażającą zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Pomimo, iż strona nie jest aktualnie w stanie spłacić jednorazowo należności, organ uznał, że nie można przesądzać braku możliwości spłaty zadłużenia w dłuższym okresie czasu, w ratach ustalonych w takiej wysokości by nie stanowiło to nadmiernego obciążenia budżetu domowego poprzez zawarcie umowy o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek. Ponadto strona nie wykazała, że poniosła jakieś straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić ją możliwości dalszego prowadzenia działalności. Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów na potwierdzenie zaistnienia ww. zdarzenia. W przedmiotowej sprawie, zdaniem organu, pomimo przedstawionej przez stronę sytuacji zdrowotnej jej i członków rodziny, nie występuje przesłanka mówiąca o pozbawieniu możliwości zobowiązanego uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności, gdyż skarżący uzyskuje dochód z gospodarstwa rolnego oraz jak sam oświadczył, poszukuje pracy. Wobec powyższego, mając na względzie nałożony wobec Zakładu obowiązek dbania o stan finansów publicznych, prowadzoną egzekucję oraz posiadany przez skarżącego majątek, a także instytucję uznania administracyjnego, organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, iż sytuacja finansowa skarżącego umożliwia opłacenie należności z tytułu składek bez pozbawienia go i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb rodziny; § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia poprzez błędne przyjęcie, iż na skarżącym nie ciąży konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorą matką, która pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności; art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego decyzji wyrażającej się w braku konkretnego wyliczenia, które na bazie poczynionych ustaleń pozwalałoby na wywiedzenie wniosków organu; art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że jej sytuacja finansowa pozwala na stwierdzenie, iż w przypadku konieczności spłaty należności z tytułu składek i odsetek od tych składek, byt rodziny skarżącego byłby zagrożony. W tym zakresie strona podała, że w gospodarstwie domowym zamieszkują 3 osoby: skarżący, jego małżonka oraz matka. Dochody skarżącego wynoszą średnio [...] zł miesięcznie i składają się na nie dochód z produkcji rolnej - około [...] zł rocznie oraz dopłata bezpośrednia w wysokości [...] zł rocznie. Skarżący zakwestionował wysokość przypisanych mu dochodów z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego w wysokości średnio [...] zł miesięcznie. Zarzucił, że wysokość tego dochodu organ ustalił tylko i wyłącznie w oparciu o hipotetyczne obliczenia oparte o Obwieszczenie Prezesa GUS, a nie w oparciu o rzeczywiste dochody, jakie przynosi gospodarstwo rolne. Skarżący wskazał, że jego małżonka, M. W. uzyskuje dochód w wysokości [...] zł miesięcznie z tytułu zasiłku chorobowego wypłacanego przez KRUS, natomiast matka skarżącego, R. W. otrzymuje dochód w postaci renty w wysokości około [...] zł miesięcznie. Tym samym, całkowity dochód w gospodarstwie skarżącego wynosi około [...] zł, co oznacza, iż rodzina żyje poniżej minimum socjalnego. W tych okolicznościach, skarżący stwierdził, że pozbawienie gospodarstwa domowego jakiejkolwiek części dochodów, pozbawi go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Końcowo skarżący zarzucił, że organ nie ustosunkował się do podnoszonej okoliczności, iż że nie może świadczyć pracy ze względu na konieczność opieki nad niepełnosprawną matką. Zważywszy na powyższe, w ocenie strony, w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka do umorzenia należności na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ZUS w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, i Fundusz Pracy. Podstawą prawną umorzenia należności z tytułu składek jest powołany w decyzjach art. 28 u.s.u.s. Powyższy przepis daje prawo do umorzenia tych należności w sytuacji ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3), a także w uzasadnionych przypadkach, w stosunku do składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Jednocześnie na postawie art. 32 u.s.u.s., przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych i na ubezpieczenie zdrowotne. W niniejszej sprawie nie występuje całkowita nieściągalność należności z tytułu składek, o której stanowi art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i z akt sprawy nie wynika, aby taki stan faktyczny był przez skarżącego kwestionowany. Istotne dla rozstrzygnięcia w sprawie są natomiast postanowienia zawarte w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w którym ustawodawca stworzył organom możliwość umorzenia określonych zaległości z tytułu składek, mimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe przesłanki umorzenia należności w oparciu o ten przepis sprecyzowane zostały w § 3 rozporządzenia, zgodnie z którym zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Z punktu widzenia niniejszej sprawy istotny będzie pkt 1 i 3 wyżej powołanego przepisu, gdyż okoliczności na które powołuje się skarżący to trudna sytuacja majątkowa i rodzina oraz konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorą matką. Brzmienie wskazanych przepisów wskazuje, że rozstrzygnięcie co do umorzenia ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet zaistnienie przewidzianych w cytowanych przepisach przesłanek nie zobowiązuje organu do zastosowania wnioskowanej ulgi i daje jedynie potencjalną możliwość umorzenia należności. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi, który może, ale nie musi umorzyć należności. Trzeba dodać przy tym, że ulga taka jest przywilejem, który może być wnioskodawcy przyznany decyzją, ale nie jest jego prawem, a sądowa kontrola w takich przypadkach nie odnosi się do zasadności przyznania lub odmowy przyznania ulgi, lecz do zbadania, czy organ wydał decyzję z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Tylko prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala bowiem na wyczerpujące i pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w konsekwencji na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. W szczególności sąd bada zatem, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.), czy zapewniony został stronie czynny udział w postępowaniu, a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione (art. 107 § 3 k.p.a.). Oceniając sprawę w zakresie zaistnienia przesłanek do umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, należy stwierdzić, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący osiąga stały dochód w postaci dochodów z produkcji rolnej oraz dopłat bezpośrednich do gruntów ornych . Na dochód rodziny składa się również zasiłek chorobowy otrzymywany przez żonę oraz emerytura matki R. W.. Wprawdzie zobowiązany i jego żona są chorzy, a matka skarżącego wymaga stałej opieki ale okoliczności te, jak słusznie wskazuje organ, nie pozbawiają stronę możliwości uzyskiwania dochodu , gdyż uzyskuje ona stały dochód z gospodarstwa rolnego oraz dopłat do gruntów rolnych. Ponadto jak wynika z oświadczenia złożonego przez skarżącego poszukuje on pracy. Analiza sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego doprowadziła organy do uzasadnionego, zdaniem Sądu, stanowiska, co do braku istnienia przesłanek umorzenia, o których mowa w § 3 rozporządzenia z 2003r. Sąd podkreśla, że dokonując ustaleń stanu faktycznego organy orzekające mają obowiązek działać według zasad wynikających z art. 7, art. 10, art. 77, art. 80, art. 81 k.p.a. i ocenić wyniki postępowania wyjaśniającego w granicach swobodnej oceny dowodów, na podstawie wiedzy i doświadczenia życiowego, wysnuwając ze zgromadzonego materiału dowodowego logicznie uzasadnione wnioski. Ustalenia dotyczące spełnienia, czy też nie, przesłanek umorzenia odnosić się przy tym powinny do okoliczności istniejących w czasie podejmowania decyzji. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja zachowuje powyższe standardy, a wnioski dotyczące nie spełnienia przez skarżącego przesłanek umorzenia nie są dowolne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2007r. (sygn. akt II GSK 301/06, system informacji prawnej Lex) wyraził pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że ZUS rozpoznając sprawę w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne winien rozważyć zastosowanie w takiej sprawie - zasady uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ orzekający podejmując decyzję mógł uwzględnić i wyważyć nie tylko ważny interes skarżącego, lecz również interes społeczny, czy interes ubezpieczonych, regularnie płacących składki i nie mogących ponosić konsekwencji za innych, nie płacących składek. Według Sądu, odmawiając umorzenia zaległości podatkowej w niniejszej sprawie ZUS nie przekroczył granic uznania administracyjnego. ZUS ponownie przeanalizował sytuację materialną oraz rodzinną skarżącego i stwierdził, że przedłożone przez skarżącego w toku postępowania dokumenty nie potwierdzają okoliczności mogących uzasadniać umorzenie zaległości w oparciu o przepisy rozporządzenia. Organ wskazał, że skarżący i jego żona osiągają stały dochód, posiadają majątek (nieruchomość, samochody), mają zatem możliwość ratalnej systematycznej spłaty zaległości wobec ZUS. Według Sądu, powyższe wnioski organu są logiczne oraz konkretne i nie świadczą o przekroczeniu przez organ podatkowy granic uznania administracyjnego. Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło