I SA/Bd 265/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-12-02
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Dariusz Dudra, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że poniesienie kosztów takiego pełnomocnika spowoduje uszczerbek w jego koniecznych kosztach utrzymania?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd ocenia, czy poniesienie kosztów wynagrodzenia adwokata spowoduje taki uszczerbek, porównując dochody wnioskodawcy z kosztami utrzymania i minimalnym wynagrodzeniem adwokata.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a następnie w sprzeciwie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący argumentował, że jego sytuacja finansowa, zdrowotna oraz problemy jego córki uniemożliwiają mu pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 grudnia 2010 r. wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. D. i A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2005 rok postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu
Pismem z dnia 21 września 2010r. skarżący J. D. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 01 października 2010r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż referendarz sądowy nie dość dokładnie przeanalizował jego sytuację finansową, albowiem na miesięczne utrzymanie czteroosobowej rodziny po opłaceniu wydatków i zobowiązań płatniczych pozostaje zaledwie ok. [...] zł. Zaznaczył, że obecne wydatki na utrzymanie domu, w stosunku do uprzednio złożonego oświadczenia będą znacznie wyższe, gdyż w okresie jesienno –zimowym na ogrzanie domu trzeba przeznaczyć minimum [...] zł miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, że zasoby pieniężne zgromadzone na rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowym nie są oszczędnościami, a jedynie pożyczką udzieloną przez bank na spłatę zadłużeń zaciągniętych u rodziny, a powstałych na skutek toczących się spraw sądowych. Następnie strona wskazała na swoje problemu zdrowotne (przebytą operacją [...] oraz [...]). Dodała, że w najbliższym czasie czeka ją kolejna operacja, na którą w tej chwili oczekuje wyznaczenia terminu. Skarżący podkreślił, że obecnie jego rodzina żyje z pieniędzy zgromadzonych na wskazanym koncie bankowym. Stwierdził, iż niezrozumiałe jest dla niego, że referendarz sądowy jako przyczynę odmowy przyznania mu prawa pomocy wskazał zgromadzoną na jego koncie kwotę ok. [..]. zł, gdyż zgodnie z obowiązującym drukiem PPF- przedmioty wartościowe wnioskodawcy są zwolnione do kwoty 3 tys. euro.
Następnie strona zarzuciła referendarzowi brak odniesienia się do okoliczności, że wniesione do Sądu skargi dotyczą majątku spółki cywilnej i należny podatek od środków transportowych stanowi obciążenie tej spółki, a nie osób prywatnych. Nadmienił, że jego córka jest obecnie w [...] miesiącu ciąży zagrożonej poronieniem i to również pociąga za sobą dodatkowe wydatki.
W dalszej części wniosku skarżący nie zgodził się z argumentacją referendarza, iż spłata kredytu w banku nie może mieć pierwszeństwa przed ponoszeniem kosztów sądowych twierdząc, że skoro należycie wywiązuje się z zaciągniętych wcześniej zobowiązań finansowych na utrzymanie rodziny, to nie powinien ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji w postaci odmowy przyznania prawa pomocy.
W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie zachodzi konieczność ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, albowiem sprawy przed sądem toczą się od kilku lat, są dla niego niezrozumiałe i dotyczą kwot, które przesądzą o bycie jego rodziny w najbliższym czasie. Podkreślił, że nie stać go na opłacenie adwokata.
Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie o pobycie w szpitalu, dowód dokonanej wpłaty z tytułu zużycia gazu, dowody wpłat dokonanych na jego rachunek na kwoty [...] zł oraz [...]zł oraz dowód (rachunek) zakupu lekarstw w związku z przebytą operacją oka oraz zaświadczenie o stanie zdrowia córki A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że postanowieniem z dnia 02 grudnia 2010r. Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza z dnia 01 października 2010r. odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jednakże, zgodnie z art. 90 § 2 Sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Decyzja o skierowaniu sprawy na rozprawę należy wyłącznie do uznania sądu.
Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Sądu, mając na uwadze sytuację rodzinną oraz materialną skarżącego J. D., jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i dwójką dzieci. Źródło utrzymania czteroosobowej rodziny stanowi [...] zł miesięcznie, zaś wysokość ponoszonych kosztów utrzymania wynosi zgodnie z formularzem PPF [...] zł. Do tego zgodnie z jego oświadczeniem zawartym w uzasadnieniu sprzeciwu w sezonie jesienno – zimowym doliczyć należy koszty związane z ogrzewaniem w wysokości [...] zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawca podniósł, że w związku z przebytymi operacjami będzie zmuszony ponosić koszty lekarstw w niewiadomej na chwilę obecną wysokości oraz koszty dojazdów do szpitala na badania. Skarżący podkreślił także, że pozostająca na jego utrzymaniu córka A. jest w [...] miesiącu ciąży zagrożonej poronieniem, co pociąga za sobą dodatkowe wydatki. Wyjaśnił, że obecnie jego rodzina żyje z pieniędzy zgromadzonych na koncie w kwocie [...]. zł., a pochodzących z pożyczki bankowej przeznaczonej na spłatę długu zaciągniętego u jego syna. Powyższe wyliczenie oznacza, że po odliczeniu wykazanych wydatków, wysokość środków pieniężnych wolnych do dyspozycji czterech osób pozostających w tym gospodarstwie każdorazowo wynosi około [...] zł.
Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 180 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 2)) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 219,60 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
W ocenie Sądu, wnioskodawca wykazał, że poniesienie przez niego minimalnego wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w jego kosztach utrzymania koniecznego. Porównanie wysokości dochodu netto skarżącego do wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto wskazuje, że po poniesieniu tego wynagrodzenia wnioskodawcy na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego pozostałaby kwota 170,40 zł. Kwota ta niewątpliwie nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z miesięcznymi kosztami utrzymania koniecznego. Tak więc poniesienie przez skarżącego minimalnej kwoty brutto wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.
Powyższe okoliczności, w połączeniu z wykazanym złym stanem zdrowia wnioskodawcy i jego córki pozwalają na stwierdzenie, iż J. D. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 i art. 90 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło