I SA/Bd 267/10
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2010-12-02
Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Leszek Kleczkowski, Mirella Łent
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza jego sytuacji finansowej, rodzinnej i zdrowotnej, w tym wysokie koszty ogrzewania, wydatki związane z chorobą i ciążą córki, a także minimalne środki pozostające po odliczeniu wydatków, wskazują na jego trudną sytuację materialną. Koszt ustanowienia adwokata z urzędu, nawet w minimalnej stawce, spowodowałby uszczerbek w jego budżecie utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Skarżący J. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a następnie w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący argumentował, że jego sytuacja finansowa, rodzinna (czteroosobowa rodzina, w tym ciężarna córka) i zdrowotna (przebyte i planowane operacje) uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2006 rok.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Mirella Łent Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 02 grudnia 2010 r. wniosku J. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. D. i A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2006 rok postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu
Pismem z dnia 21 września 2010r. skarżący J. D. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 01 października 2010r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący złożył sprzeciw, w którym wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż referendarz sądowy nie dość dokładnie przeanalizował jego sytuację finansową, albowiem na miesięczne utrzymanie czteroosobowej rodziny po opłaceniu wydatków i zobowiązań płatniczych pozostaje zaledwie ok. 900 zł. Zaznaczył, że obecne wydatki na utrzymanie domu, w stosunku do uprzednio złożonego oświadczenia będą znacznie wyższe, gdyż w okresie jesienno –zimowym na ogrzanie domu trzeba przeznaczyć minimum 700-800 zł miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, że zasoby pieniężne zgromadzone na rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowym nie są oszczędnościami, a jedynie pożyczką udzieloną przez bank na spłatę zadłużeń zaciągniętych u rodziny, a powstałych na skutek toczących się spraw sądowych. Następnie strona wskazała na swoje problemu zdrowotne (przebytą operacją oka oraz przepukliny pachwinowej). Dodała, że w najbliższym czasie czeka ją kolejna operacja, na którą w tej chwili oczekuje wyznaczenia terminu. Skarżący podkreślił, że obecnie jego rodzina żyje z pieniędzy zgromadzonych na wskazanym koncie bankowym. Stwierdził, iż niezrozumiałe jest dla niego, że referendarz sądowy jako przyczynę odmowy przyznania mu prawa pomocy wskazał zgromadzoną na jego koncie kwotę ok. 15 tys. zł, gdyż zgodnie z obowiązującym drukiem PPF- przedmioty wartościowe wnioskodawcy są zwolnione do kwoty 3 tys. euro.
Następnie strona zarzuciła referendarzowi brak odniesienia się do okoliczności, że wniesione do Sądu skargi dotyczą majątku spółki cywilnej i należny podatek od środków transportowych stanowi obciążenie tej spółki, a nie osób prywatnych. Nadmienił, że jego córka jest obecnie w 3 miesiącu ciąży zagrożonej poronieniem i to również pociąga za sobą dodatkowe wydatki.
W dalszej części wniosku skarżący nie zgodził się z argumentacją referendarza, iż spłata kredytu w banku nie może mieć pierwszeństwa przed ponoszeniem kosztów sądowych twierdząc, że skoro należycie wywiązuje się z zaciągniętych wcześniej zobowiązań finansowych na utrzymanie rodziny, to nie powinien ponosić z tego tytułu negatywnych konsekwencji w postaci odmowy przyznania prawa pomocy.
W ocenie skarżącego, w niniejszej sprawie zachodzi konieczność ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, albowiem sprawy przed sądem toczą się od kilku lat, są dla niego niezrozumiałe i dotyczą kwot, które przesądzą o bycie jego rodziny w najbliższym czasie. Podkreślił, że nie stać go na opłacenie adwokata.
Do wniosku skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie o pobycie w szpitalu, dowód dokonanej wpłaty z tytułu zużycia gazu, dowody wpłat dokonanych na jego rachunek na kwoty 5.000 zł oraz 9.000 zł oraz dowód (rachunek) zakupu lekarstw w związku z przebytą operacją oka oraz zaświadczenie o stanie zdrowia córki A.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że postanowieniem z dnia 02 grudnia 2010r. Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza z dnia 01 października 2010r. odmawiającego przyznania prawa pomocy.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) w razie skutecznego wniesienia sprzeciwu, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Jednakże, zgodnie z art. 90 § 2 Sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Decyzja o skierowaniu sprawy na rozprawę należy wyłącznie do uznania sądu.
Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Sądu, mając na uwadze sytuację rodzinną oraz materialną skarżącego J. D., jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką i dwójką dzieci. Źródło utrzymania czteroosobowej rodziny stanowi 3808 zł miesięcznie, zaś wysokość ponoszonych kosztów utrzymania wynosi zgodnie z formularzem PPF 1460 zł. Do tego zgodnie z jego oświadczeniem zawartym w uzasadnieniu sprzeciwu w sezonie jesienno – zimowym doliczyć należy koszty związane z ogrzewaniem w wysokości 700-800 zł miesięcznie. Ponadto wnioskodawca podniósł, że w związku z przebytymi operacjami będzie zmuszony ponosić koszty lekarstw w niewiadomej na chwilę obecną wysokości oraz koszty dojazdów do szpitala na badania. Skarżący podkreślił także, że pozostająca na jego utrzymaniu córka A. jest w trzecim miesiącu ciąży zagrożonej poronieniem, co pociąga za sobą dodatkowe wydatki. Wyjaśnił, że obecnie jego rodzina żyje z pieniędzy zgromadzonych na koncie w kwocie 14 tys. zł., a pochodzących z pożyczki bankowej przeznaczonej na spłatę długu zaciągniętego u jego syna. Powyższe wyliczenie oznacza, że po odliczeniu wykazanych wydatków, wysokość środków pieniężnych wolnych do dyspozycji czterech osób pozostających w tym gospodarstwie każdorazowo wynosi około 390 zł.
Stawka minimalnego wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej wynosi 180 złotych netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 6 pkt 2)) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – 219,60 złotych brutto (§2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
W ocenie Sądu, wnioskodawca wykazał, że poniesienie przez niego minimalnego wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w jego kosztach utrzymania koniecznego. Porównanie wysokości dochodu netto skarżącego do wysokości minimalnego wynagrodzenia adwokata w kwocie brutto wskazuje, że po poniesieniu tego wynagrodzenia wnioskodawcy na pokrycie kosztów utrzymania koniecznego pozostałaby kwota 170,40 zł. Kwota ta niewątpliwie nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z miesięcznymi kosztami utrzymania koniecznego. Tak więc poniesienie przez skarżącego minimalnej kwoty brutto wynagrodzenia adwokata spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.
Powyższe okoliczności, w połączeniu z wykazanym złym stanem zdrowia wnioskodawcy i jego córki pozwalają na stwierdzenie, iż J. D. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Wobec powyższego Sąd działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 i art. 90 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło