I SA/Bd 267/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia nieuwierzytelnionych kopii akt sprawy postanawia: odrzucić skargę I SA/Bd 267/11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 216 § 1 w zw. z art. 178 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwana dalej: O.p.) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. odmówił stronie sporządzenia i wydania nieuwierzytelnionych kopii akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu ze względu na jej niedopuszczalność. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej powierzona sądom administracyjnym obejmuje m.in. postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Wyraźnie zatem, w ramach przywołanego przepisu ustawodawca zakreślił, w odniesieniu do postanowień, ramy ich zaskarżalności do sądu administracyjnego, wyznaczając tym samym zakres kognicji Sądu w odniesieniu do postanowień. W pierwszej kolejności Sąd zbadał kwestie dopuszczalności zaskarżenia zakwestionowanego postanowienia wydanego w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania nieuwierzytelnionych kopii akt sprawy. Postanowienia wydawane w toku postępowania podatkowego, o których mowa w art. 216 § 1 i § 2 O.p., dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania podatkowego, nie rozstrzygają jednakże o istocie sprawy, z wyjątkiem sytuacji wyraźnie określonych w ustawie. Zgodnie z art. 178 § 1 O.p. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Czynności te dokonywane są w lokalu organu podatkowego w obecności pracownika tego organu (§ 2). Natomiast stosownie do § 3 strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Omawiany przepis nie przewiduje wymogu sporządzania i wydawania przez organy podatkowe nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt postępowania. Strona postępowania nie może żądać, aby kserokopie takie wykonywał i dostarczał jej organ podatkowy (zob. Komentarz do art. 178 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 05.8.60), (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007, wyd. II.). Organ naruszyłby przepis art. 178 § 1 O.p., gdyby odmówił wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała miejsca. Z powyższego wynika, że art. 178 O.p. zawiera przepisy gwarancyjne dotyczące zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu podatkowym. Nie zawiera natomiast norm przewidujących wniesienie zażalenia na odmowę spełnienia żądań, o których wyżej mowa. Instytucję zażalenia ustawa przewiduje w przypadku dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a objętych ochroną tajemnicy państwowej a także dokumentów wyłączonych z akt przez organ podatkowy ze względu na interes publiczny (art. 179 § 1 O.p.). W razie odmowy zapoznania się z takimi dokumentami, a także w razie odmowy sporządzenia z tych dokumentów notatek, kopii, odpisów, uwierzytelnienia odpisów i kopii, wydania uwierzytelnionych odpisów, stronie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 21 lipca 2006r., Sygn. akt I FSK 1070/05, z którego wynika, że analiza przepisów art. 178 i 179 O.p. wykazuje, iż na postanowienie wydane na podstawie art. 178 § 1 O.p. nie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 236 § 1 O.p na wydane w toku postępowania postanowienia służy zażalenie, jedynie wówczas gdy ustawa tak stanowi. W odniesieniu zaś do pozostałych postanowień zapadłych w toku postępowania, strona może je zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 237 O.p.). Zatem brak dopuszczalności zażalenia nie oznacza braku możliwości kontroli wykonywania administracji publicznej w omawianym zakresie. Sąd zauważa, że zgodnie z informacją organu zawartą w odpowiedzi na skargę ostateczne rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie, w ramach której zapadło obecnie zaskarżone postanowienie, nastąpił w formie decyzji wydanej w dniu 8 kwietnia 2011r. Ponadto Sąd wskazuje, że zapis zawarty w art. 178 O.p. należy uwzględnić także przy analizie użytego w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. sformułowania "postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie", wyznaczającego zakres kognicji sądu administracyjnego. Skoro w przepis ten wskazuje jedynie na postanowienie, na które służy środek zaskarżenia, to w rzeczywistości sens analizowanego fragmentu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. sprowadza się do zaakcentowania, jako wyznacznika kognicji sądu administracyjnego przedmiotu rozstrzygnięcia dokonywanego postanowieniem. Jeżeli zatem w określonej kwestii rozstrzyganej postanowieniem służy zażalenie, to po wyczerpaniu środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym możliwe będzie złożenie skargi do sądu administracyjnego. A contrario, jeżeli określona kwestia nie jest rozstrzygana postanowieniem, na które służy zażalenie, to w świetle wskazanego członu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. niedopuszczalne będzie złożenie skargi do sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2006r. sygn. II GSK 352/2005, LEX nr 197527). W związku z powyższym, Sad na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.