I SA/Bd 274/07
WyrokWSA w Bydgoszczy2007-05-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski, Sędzia WSA Dariusz Dudra, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego są zgodne z art. 90 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, a w szczególności, czy kwota zapłaconego podatku akcyzowego przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że naruszają one prawo. Stwierdził, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego mogą być sprzeczne z art. 90 ust. 1 TWE, jeśli kwota zapłaconego podatku przewyższa rezydualny podatek zawarty w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. Obowiązek ustalenia tej okoliczności i ewentualnego zwrotu nadpłaty spoczywa na organach celnych.Stan faktyczny
Skarżący domagał się zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, twierdząc, że polskie przepisy są sprzeczne z prawem wspólnotowym (art. 23, 25, 90 TWE). Organy celne odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając polskie regulacje za zgodne z prawem UE. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia przepisów TWE, w tym zakazu dyskryminacji i swobodnego przepływu towarów, powołując się na orzecznictwo ETS. Sąd zawiesił postępowanie w oczekiwaniu na odpowiedź na pytanie prejudycjalne do ETS.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 maja 2007 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] 2005 r., nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2005r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w T. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. numer [...] z dnia [...] 2005 roku odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
W uzasadnieniu wskazano na dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W dniu 14 kwietnia 2005 Urząd Celny w B. otrzymał wniosek S. S. z miejscowości S. w sprawie zwrotu niesłusznie pobranego podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] w kwocie 3.598 PLN. W uzasadnieniu wskazano na niezgodność polskich regulacji prawnych , które obligują podatników do zapłaty podatku akcyzowego z art. 23 TWE, art. 25 oraz art. 90 TWE .
Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z dnia [...] 2005 roku numer [...] odmówił zwrotu podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Uzasadniając stanowisko organ podatkowy pierwszej instancji dokonał interpretacji przepisów prawa, dotyczących przedmiotowej sprawy stwierdził, iż "w systemie ochrony prawnej UE organami powołanymi do rozpatrywania skarg są Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, Sąd Pierwszej Instancji oraz wprowadzone przez Traktat Nicejski z 26-02-2001 r. Izby Sądowe przy Sądzie Pierwszej Instancji. Do dnia wydania niniejszej decyzji żaden z wymienionych organów Wspólnoty nie zajął stanowiska w sprawie podobnej do sprawy objętej wnioskiem podatnika".
Od przedmiotowej decyzji w dniu 28 maja 2005 roku złożono odwołanie, w którym powołano dodatkowe argumenty, które mają świadczyć o błędnej interpretacji przepisów prawa przez organ pierwszej instancji. Tym samym strona podtrzymała stanowisko, że zwrot zapłaconej przez nią akcyzy jest jak najbardziej zasadny. Powołano także orzeczenia ETS stwierdzające bezpośrednią skuteczność wspólnego porządku prawnego we wszystkich państwach członkowskich i nie wymagające włączenia do krajowego porządku prawnego. Jako bezsporny uznano fakt wystąpienia sprzeczności pomiędzy stosownymi przepisami Traktatu a polskim ustawodawstwem. Strona uznała zastosowanie w zaskarżonej decyzji przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym oraz przepisów wykonawczych jako sprzecznych z ustawodawstwem wspólnotowym. Ponadto wskazała, że przepisy zastosowane w decyzji i ją uzasadniające stanowią naruszenie zasady swobodnego przepływu towarów oraz naruszenie zakazu dyskryminacji podatkowej towarów podobnych, pochodzących z innych państw członkowskich.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Dyrektor Izby Celnej w T. wskazał, iż art. 25 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską stanowi, iż niniejszym zakazuje się wprowadzania pomiędzy Państwami Członkowskimi ceł przywozowych i wywozowych oraz opłat o podobnym skutku. Niniejszy zakaz ma również zastosowanie do ceł o charakterze fiskalnym. Natomiast art. 90- stanowi, iż Państwa Członkowskie nie będą nakładały na towary pochodzące z innych Państw Członkowskich żadnych bezpośrednich lub pośrednich podatków wewnętrznych wyższych niż te, które są nakładane bezpośrednio lub pośrednio na odpowiednie towary krajowe. Państwa Członkowskie nie będą wprowadzały na towary pochodzące z innych Państw Członkowskich żadnych opłat mających na celu pośrednią ochronę innych wyrobów.
Środki o skutku równoważnym do ceł zostały zdefiniowane w orzecznictwie ETS jako każda opłata nie będąca cłem ani opłatą w rozumieniu art. 90 TWE, która spełnia następujące przesłanki:
- została nałożona przez państwo członkowskie,
- jedynie z powodu przekraczania granicy przez towar wspólnotowy.
Organ podkreślił, iż zastosowany podatek akcyzowy wynika z faktu objęcia tym podatkiem samochodów osobowych przywiezionych do Polski w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego, jak również sprzedawanych przed ich pierwszą rejestracja na terenie RP oraz samochodów osobowych pochodzących z importu
Stanowi o tym wprost przepis art. 80 ust. 1-3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 wraz ze zm.), z którego wynika, iż akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Podatnikami podatku akcyzowego są :
1. podmioty dokonujące każdej sprzedaży samochodu osobowego przed jego pierwszą rejestracją na terytorium kraju;
2. importerzy i podmioty dokonujący nabycia wewnątrzwspólnotowego.
Obowiązek podatkowy powstaje wówczas:
1. w przypadku sprzedaży - z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia wydania wyrobu;
2. w przypadku importu - z dniem powstania długu celnego w rozumieniu przepisów prawa celnego;
3. w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Dalej organ wskazał, iż dopełnienie powyższych regulacji stanowią przepisy § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz.825 z późniejszymi zmianami), w których określono sposób obliczania podatku zarówno w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego, jak również sprzedaży w kraju, z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej, czy importu.
Organ nie zgodził się z opinia strony że polski ustawodawca nakładając podatek akcyzowy na pojazdy mechaniczne w związku z ich nabyciem wewnątrzwspólnotowym doprowadził do sytuacji zakazanej artykułami 23,25 oraz 90 Traktatu.
Nawiązując do zaprezentowanego w odwołaniu stanowiska, organ odwoławczy wskazał, iż fakt przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Wspólnoty Europejskiej, nie ogranicza ustawodawstwa polskiego w kwestii tworzenia katalogu wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych opodatkowanych podatkiem akcyzowym. W zakresie towarów niezharmonizowanych jurysdykcja krajowa została zachowana, co oznacza, że Państwa członkowskie mogą co do tych produktów ustalać samodzielnie zasady poboru i wysokości stawek akcyzy .
Na taki stan prawny wskazuje Artykuł 3 ust.3wyżej wymienionej dyrektywy stanowiący, iż Państwa Członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż te wymienione w ust. 1 pod warunkiem jednakże, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między Państwami Członkowskimi.
Odnośnie wyroku z dniu 25 maja 2005 roku WSA w Lublinie zaznaczono, że wyrok jest precedensowy a polskie prawo nie opiera się na precedensie, zaś wyroki dotyczą indywidualnych spraw i tylko w nich obowiązują. Obowiązek podatkowy w akcyzie w stosunku do nabywanych wewnątrzwspólnotowo samochodów osobowych nadal istnieje i obowiązuje w polskim porządku prawnym.
Jednocześnie wskazano, że wcześniej ten sam Sąd wypowiedział się w podobnej sprawie już dwukrotnie i stwierdził w wyrokach z dnia 11 lutego 2005 roku sygn. akt III SA/Lu 690/04 oraz III S.A./ Lu 728/04, że podatek akcyzowy jest jednym z elementów powszechnego systemu podatkowego obowiązującego w Polsce. Uznał, że podatek akcyzowy jest jednym z elementów powszechnego systemu podatkowego obowiązującego w Polsce. Dlatego sam fakt nakładania akcyzy, jak i jej wysokość nie narusza Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Warunkiem obciążenia samochodu osobowego podatkiem akcyzowym jest brak jego rejestracji na terenie RP, dokonana zgodnie z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, a nie posiadanie przez samochód osobowy statusu towaru niekrajowego. Każdy samochód, niezależnie od miejsca produkcji, przed uzyskaniem statusu samochodu zarejestrowanego, podlega tej samej procedurze administracyjnej. Producenci krajowi również zobowiązani są do zapłaty podatku akcyzowego od sprzedaży samochodów osobowych, a stawki obowiązujące w tym zakresie są takie same dla wszystkich podmiotów.
W świetle obowiązujących przepisów polskiego prawa podatkowego nadpłata z tytułu zapłaconej przez stronę akcyzy od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym nie zaistniała, gdyż nie zachodzą przesłanki określone w art. 72 § 1 pkt 1 przywołanej ustawy Ordynacja podatkowa, czyli zaistnienie nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniesiono o uchylenia zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. i nakazanie organowi zwrotu nadpłaty podatku akcyzowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską w szczególności art. 25, art. 28 i art. 90.
W ocenie strony zastosowanie przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia Ministra Finansów Finansów dnia 22 kwietnia 2004r.w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego stoi w sprzeczności z ustawodawstwem wspólnotowym, noszącym walor bezpośredniej stosowalności we wszystkich Państwach Członkowskich. W tym zakresie skarżąca powołała się na orzeczenia ETS-u m.in. orzeczenie 26/62 Van Gend & Loos (1963) ECR 1, oraz orzeczenie 6/64 Costa/ENEL (1964) ECR 1251. Polemizując ze stanowiskiem wyrażonym, w zaskarżonej decyzji strona podkręsla, iż akcyza jako opłata o skutku równoważnym do cła nałożona na samochody używane nabyte w innym państwie członkowskim jest sprzeczna z ustawodawstwem wspólnotowym. Narusza ona zakaz dyskryminowania produktów importowanych oraz zmierza do ochrony konkurencyjnych produktów krajowych. Tym samym jej obecność w polskim porządku prawnym jest niedopuszczalna jako sprzeczna z postanowieniami TWE.
Dalej skarżąca wskazuje, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 Dyrektywy 92/12/EWG podatki nie mogą spowodować zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu miedzy państwami członkowskimi. Akcyza na samochody używane nabyte na terytorium Wspólnoty poza Polską przewidziana przez ustawę o podatku akcyzowym tego warunku nie spełnia. W ocenie strony zwiększa ona formalności związane z przekroczeniem granicy, utrudniając tym samym swobodny przepływ towarów. Wprowadzenie i utrzymywanie podatku akcyzowego na inne wyroby niż wyroby akcyzowe zharmonizowane narusza zakaz dyskryminowania produktów importowanych.
Dodatkowo skarżąca podnosi, iż Parlament Europejski wystosował wezwanie do Polskiego Rządu o zaprzestanie pobierania podatku akcyzowego od używanych samochodów sprowadzanych z krajów Unii. Końcowo strona powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Lublinie, w którym Sąd orzekł, iż polskie przepisy nakazujące pobieranie akcyzy od używanych samochodów sprowadzonych z Unii są sprzeczne z unijnym zakazem dyskryminacji towarów w ramach Wspólnoty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Toruniu wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 01 lutego 2006 r. Sąd zawiesił postępowanie z uwagi na wystąpienie przez WSA w Warszawie z pytaniem prejudycjalnym do ETS co do zgodności regulacji krajowych w zakresie podatku akcyzowego z Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską.
Postanowieniem z dnia 30 marca 2007r. Sąd z urzędu podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.
Przystępując do rozważenia sprzeczności wydanego rozstrzygnięcia z prawem wspólnotowym należy zauważyć, że na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej ( Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz.864) z dniem 1 maja 2004 r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo wspólnotowe. Na mocy art.2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej od dnia przystąpienia nowe państwa członkowskie są związane postanowieniami Traktatów założycielskich (m.in. Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską) i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia; postanowienia te są stosowane w nowych państwach członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w Akcie. Z kolei art. 54 tego Aktu stanowi, że nowe państwa członkowskie wprowadzą w życie środki niezbędne do przestrzegania od dnia przystąpienia przepisów dyrektyw i decyzji w rozumieniu artykułu 249 Traktatu WE.
Szczególne właściwości prawa wspólnotowego wynikają z zasady: bezpośredniego skutku, bezpośredniego stosowania i pierwszeństwa prawa wspólnotowego przed prawem wewnętrznym państw członkowskich. Zgodnie z tą ostatnią zasadą organy państw członkowskich, w tym zwłaszcza sądy, są obowiązane do niestosowania przepisu prawa wewnętrznego sprzecznego z bezpośrednio skutecznym przepisem prawa wspólnotowego (np. wyrok ETS w sprawie 106/77 Amministrazione delle Finanze dello Stato przeciwko Simmmenthal SpA). Według natomiast zasady bezpośredniego skutku prawo wspólnotowe wprost nakłada na jednostki pewne prawa i obowiązki. W praktyce oznacza to, że podmioty indywidualne w państwach członkowskich mogą przed sądami krajowymi powoływać się na treść prawa wspólnotowego i wywodzić z niego określone dla siebie prawa lub obowiązki drugiej strony. Natomiast zgodnie z zasadą bezpośredniego stosowania norma prawa wspólnotowego uzyskuje status prawa pozytywnego w państwach członkowskich bez konieczności jej transformacji do porządku krajowego (por. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, pod red. R. Skubisza, Wwa 2003, s.39).
Wnosząc o stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym, skarżący podnosi zarzut niezgodności przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 29, poz.257 ze zm.) z art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz z art.8 Dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów podlegających podatkowi akcyzowemu, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania.
Według art.80 ustawy o podatku akcyzowym akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy są m.in. podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w akcyzie samochodów powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju. Zgodnie z art.10 ust.1 pkt 2 podstawą opodatkowania w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia jest kwota jaką nabywca jest obowiązany zapłacić za wyroby akcyzowe.
W myśl art. 81 tej ustawy podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju są obowiązane: 1) po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego, 2) dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju.
Z kolei z §7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego ( Dz.U. Nr 87, poz.825 ze zm.) wynika, że stawka akcyzy na nowe samochody lub nie starsze niż 2 lata wynosi, w zależności od pojemności silnika, 3,1 % lub 13,6 %. W przypadku natomiast sprzedaży samochodów osobowych, dostawy wewnątrzwspólnotowej, nabycia wewnątrzwspólnotowego lub ich importu, dokonywanych po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji stosuje się stawki akcyzy obliczone według określonego w tym przepisie wzoru (Su = Sn + 12 x (W-2). Stawka akcyzy wzrasta wraz z wiekiem pojazdu, nie może jednak przekroczyć 65% podstawy opodatkowania.
Art.90 ust.1 TWE stanowi, że żadne państwo członkowskie nie będzie nakładać pośrednio lub bezpośrednio, na produkty innych państw członkowskich jakiegokolwiek podatku wewnętrznego, który byłby wyższy od podatku nałożonego na podobny produkt krajowy.
Przepis ten jest bezpośrednio skuteczny (por. wyrok ETS w sprawie 57/65 Lutticke przeciwko Hauptzollamt Sarrelouis). Stanowi on w systemie Traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Przepis ten ma zapewnić swobodny przepływ towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich (por. wyrok ETS w sprawach C – 393/04 i C – 41/05 Air Liquide Industries Belgium). Warunki te mogą zostać zniekształcone wskutek zastosowania krajowego systemu podatkowego traktującego w inny sposób towary ze względu na ich pochodzenie.
Zakaz dyskryminującego opodatkowania dotyczy towarów podobnych. Trybunał szeroko interpretuje pojęcie podobieństwa towarów i ocenia je nie na podstawie ich identyczności, ale raczej w związku z ich podobnym lub porównywalnym użyciem, ocenianym na podstawie możliwego rozwoju nawyków konsumentów (por. wyrok ETS w sprawie C – 216/81 COGIS przeciwko Amministrazione delle Finanse dello Stato, wyrok ETS w sprawie C – 106/84 Komisja przeciwko Danii). Uznaje on również podobieństwo towarów, gdy ze względu na ich cechy i ich użycie mogą być one postrzegane jako towary konkurencyjne (por. wyrok ETS w sprawie C-113/94 Casarin przeciwko Directeur general des impost). W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zarówno samochody używane sprowadzane z innych państw członkowskich jak i używane samochody zakupione w kraju posiadają takie same obiektywne cechy, jak surowce wykorzystywane do ich produkcji czy sposób wytwarzania oraz spełniają te same potrzeby z punktu widzenia konsumenta. Są to zatem produkty podobne.
W zakresie opodatkowania używanych samochodów przywożonych z zagranicy Trybunał orzekł już, że art. 90 WE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi z innych państw (por. wyrok ETS w sprawie C-387/01 Weigel przeciwko Finanzlandesdirektion fur Voralberg, wyrok ETS w sprawach C – 290/05 i C 333/05 Nadasdi oraz Nemeth).
Art.90 ust.1 TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone z zagranicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego z zagranicy. Zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe.
W sprawie C – 313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie (w związku z którą Sąd zawiesił postępowanie), Trybunał orzekł, iż artykuł 90 ust.1 TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r., ma takie skutki.
W przedmiotowej sprawie, w świetle powyższego wyroku Trybunału, skarżącej będzie należał się zwrot podatku akcyzowego, gdy kwota zapłaconego przez nią podatku za używany samochód przywieziony z zagranicy będzie przewyższać podatek rezydualny zawarty w cenie odsprzedaży podobnego samochodu używanego, który został już zarejestrowany w kraju. Chodzi więc o porównanie akcyzy zapłaconej od używanego samochodu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej z akcyzą zawartą w cenie pojazdu jaką trzeba by zapłacić, gdyby kupiło się podobny używany samochód w kraju. Naruszenie art.90 ust.1 TWE nastąpi wówczas, gdyby okazało się, że zapłacony przez skarżącą podatek przewyższa akcyzę zawartą w cenie podobnego pojazdu w kraju.
Ustalenie czy strona powinna otrzymać zwrot podatku akcyzowego należy do organów celnych. W tym celu określą one wartość rynkową używanego pojazdu w kraju podobnego do sprowadzonego przez skarżącego z zagranicy w oparciu o zobiektywizowane kryteria (takie jak np.: wiek pojazdu, przebieg, stan ogólny), i wyliczą hipotetyczną kwotę podatku akcyzowego zawartą w cenie pojazdu krajowego. Kwotę tę porównają z kwotą akcyzy uiszczoną przez skarżącego i dokonają zwrotu podatku, jeżeli strona zapłaciła więcej niż powinna. Należy mieć na względzie, że cena odsprzedaży pojazdu w kraju maleje wraz ze spadkiem wartości pojazdu. Przy czym, jeśli podatek od nowego pojazdu równy jest pewnemu ułamkowi jego ceny, to rezydualny podatek zawarty w cenie późniejszej odsprzedaży, uwzględniającej deprecjację wartości pojazdu, jest równy temu samemu ułamkowi.
Niewyjaśnienie powyższych okoliczności narusza art. 122 i art.187 §1 Ordynacji podatkowej. Wyrażona w art.122 zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art.187 §1, nakazujący zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. Uzasadnienia decyzji organów celnych nie odpowiadają też wymogom wyjaśniającego będzie można ocenić czy żądanie skarżącego stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego jest uzasadnione i czy doszło do naruszenia art.90 ust.1 TWE.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art.135 i art.145§ 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło