I SA/Bd 274/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 06 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego oddala skargę I SA/Bd 274/10 UZASADNIENIE W dniu [...] 2009r. M. A. złożył w Oddziale Celnym w G. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], zakupionego za kwotę 3.300,00 EUR. Zadeklarowano kwotę 2.695,00 zł podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego. Do deklaracji strona dołączyła fakturę z dnia [...] 2009r., czeski dowód rejestracyjny oraz opinię rzeczoznawcy z dnia [...] 2009r. w której określono stopień uszkodzenia pojazdu na poziomie 37%. W związku z różnicą między kwotą zadeklarowaną przez podatnika a średnią wartością rynkową samochodu tej samej marki zarejestrowanego na terytorium kraju, pismem z dnia 11 maja 2009r. organ celny wezwał skarżącego do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego. W odpowiedzi podatnik oświadczył, iż nie zgadza się z wartością określoną przez organ oraz nie złożył korekty deklaracji. Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Po przeprowadzeniu analizy opinii rzeczoznawcy przedłożonej przez skarżącego postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2009r. organ celny powołał certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego inż. J. W. w celu zweryfikowania procentowego stopnia uszkodzenia samochodu. W opinii z dnia 31 sierpnia 2009r. rzeczoznawca powołany przez organ określił stopień uszkodzenia pojazdu na poziomie 6,41%. Decyzją z dnia [...] 2009r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego w wysokości [...] zł. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła niesłuszne zakwestionowanie przez organ korekt wartości podstawy opodatkowania uwzględnionych w wycenie z dnia [...] 2009r. oraz zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją z dnia [...] 2010r. Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podkreślił, że w niniejszej sprawie zastosowanie miał przepis art. 104 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 6 grudnia 2008r. bowiem zadeklarowana przez podatnika podstawa opodatkowania w znaczny sposób odbiegała od średniej wartości rynkowej takiego modelu samochodu. Dyrektor powołując się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 07 października 2009r. sygn. akt I SA/Bd 515/09 wskazał, że opinia techniczna rzeczoznawcy samochodowego podlega tym samym regułom dowodzenia jak inne dowody. Organ ocenia swobodnie opinię techniczną na podstawie zasad wiedzy. Może ją przyjąć jeśli uzna ją za trafną ale może ją całkowicie lub częściowo odrzucić. Opinia techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę jest dla organu materiałem, który powinien pomóc mu w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej. Odnosząc się do stanowiska skarżącego w jaki sposób powinna zostać dokonana wycena danego pojazdu organ wyjaśnił, iż nie oceniał sposobu i przyjętej metody dokonanej przez rzeczoznawcę wyceny. Poddał jedynie ocenie poszczególne dane wynikające z tej wyceny. Ustosunkowując się do twierdzenia strony, iż istotą i celem sporządzenia opinii winno być ustalenie procentowego stopnia uszkodzeń i braków pojazdu, czyli procentowy ubytek wartości, nie zaś koszt odtworzenia samochodu osobowego organ wyjaśnił, iż na podstawie procentowego stopnia uszkodzenia pojazdu, który określa wartość uszkodzeń pojazdu w stosunku do wartości całego pojazdu, możliwe jest określenie wartości nieuszkodzonej części pojazdu, która jest następnie podstawą do określenia podstawy opodatkowania. Wartość poniesionych kosztów w celu przywrócenia pojazdu uszkodzonego do stanu pierwotnego jest niewymierna i niemożliwa w jednoznaczny sposób do ustalenia i zweryfikowania. Tym samym dla celów podatkowych, dla określenia podstawy opodatkowania niemożliwa do przyjęcia. Ponadto błędne w ocenie organu jest stanowisko strony, iż określenie wysokości kosztu odtworzenia ma wpływ na ustalenie procentowego stopnia uszkodzeń, ponieważ zależność ta jest dokładnie odwrotna. Aby stwierdzić ewentualny koszt naprawy w pierwszej kolejności istotne jest ustalenie zakresu uszkodzeń pojazd. Ponadto Dyrektor wskazał, iż Naczelnik powołując biegłego w celu wydania opinii, przekazał mu kompletną dokumentację dotyczącą przedmiotowego samochodu, w której były między innymi: wycena z dnia 08 maja 2009r. załączona przez skarżącego wraz z kosztorysem naprawy Eurotaxglass, w którym opisane były wszystkie elementy podlegające wymianie, bądź naprawie oraz wszystkie niezbędne czynności z nią związane. W wycenie z dnia 31 sierpnia 2009r. biegły wskazał, że zakres uszkodzeń pojazdu przyjęto na podstawie wyceny z dnia 08 maja 2009r. z załączonym kosztorysem naprawy oraz dokumentacji fotograficznej. W ocenie organu odwoławczego sposób określenia stopnia uszkodzenia pojazdu (wycena zespołów) w wycenie z dnia 31 sierpnia 2009r. została przeprowadzona rzetelnie i ma poparcie w kosztorysie naprawy Eurotaxglass, natomiast w wycenie z dnia 8 maja 2009r. wysoki zakres uszkodzeń poszczególnych zespołów pojazdu nie miał odzwierciedlenia w wykazanych w kosztorysie elementach podlegających wymianie lub naprawie. W skardze skierowanej do Sądu podatnik wniósł o uchylenie decyzji organu I i II instancji podnosząc, iż organy bezprawne zakwestionowały sporządzoną na jego zlecenie przez rzeczoznawcę samochodowego wyceny z dnia 08 maja 2009r. w systemie Eurotax. Skarżący wskazał jakimi metodami w jego ocenie ustala się wartość rynkową uszkodzonego pojazdu. W ocenie strony określenie procentowego ubytku wartości bez ustalenia kosztu naprawy nie jest możliwe. Używany przez służby celne do wyceny samochodów program Info-Ekspert nie pozwala na prawidłową wycenę pojazdów uszkodzonych gdyż nie ma możliwości opracowania kosztorysu naprawy, który jest podstawą wyceny pojazdu uszkodzonego. Ponadto w ocenie strony wycena sporządzona na zlecenie organu I instancji przez Certyfikowanego Rzeczoznawcę Samochodowego J. W., który w swojej wycenie określa stopień uszkodzenia pojazdu na 6,41 % jest nie do zaakceptowania. Koszt naprawy tego samochodu to kwota 41 314,00 zł (zredukowany kosztorys naprawy - ceny części zamiennych obniżone o 60 %) co stanowi 57 % wartości bazowej samochodu i taki jest stopień uszkodzenia pojazdu ale z uwagi na to, że Urząd celny bazzasadnie wymaga w wycenie podania stopnia uszkodzenia poszczególnych zespołów to ustalony łączny stopień uszkodzenia będzie mniejszy od ustalonego metodą zredukowanego kosztu naprawy gdyż w samochodach używanych a szczególnie luksusowych koszt naprawy poszczególnych zespołów zdecydowanie przekracza ich wartość wynikającą z udziału w całości pojazdu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Przechodząc do zarzutów podniesionych w rozpoznawanej skardze, stwierdzić należy, że nie są one trafne. Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, iż została ona wydana z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 3, poz. 11 ze zm.) podstawą opodatkowania w przypadku samochodu osobowego jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy - w przypadku jego nabycia wewnątrzwspólnotowego. Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania w przypadku czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 2, bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego (art. 104 ust. 8). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania (art. 104 ust. 9). Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega co najmniej o 33 % od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik (art. 104 ust. 10). Średnią wartością rynkową samochodu osobowego jest wartość ustalana na podstawie notowanej na rynku krajowym, w dniu powstania obowiązku podatkowego, średniej ceny zarejestrowanego na terytorium kraju samochodu osobowego tej samej marki, tego samego modelu, rocznika oraz - jeżeli jest to możliwe do ustalenia - z tym samym wyposażeniem i o przybliżonym stanie technicznym, co nabyty na terytorium kraju lub nabyty wewnątrzwspólnotowo samochód osobowy (art. 104 ust. 11). Z powołanych przepisów wynika możliwość ustalenia przez właściwe organy podstawy opodatkowania nabytego samochodu wg wartości rynkowej. Organy podejmujące decyzje podatkowe w tych sprawach nie są ograniczone w swych czynnościach do przeprowadzenia konkretnych dowodów. Zastosowanie mogą znaleźć wszelkie dowody służące temu celowi, w tym również istnieje możliwość pozyskania wiadomości specjalnych poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania określona została z udziałem biegłego i odbiega co najmniej o 33 % od zadeklarowanej przez podatnika podstawy opodatkowania, koszty takiej ekspertyzy ponosi podatnik. W stanie faktycznym sprawy skarżący zapłacił za przedmiotowy samochód 3.300 EUR, co na dzień zakupu stanowiło równowartość 14.491zł. Organ po przeprowadzeniu kalkulacji podstawy opodatkowania, ustalił wartość średniej ceny rynkowej takiego auta na polskim rynku wykazując, iż wartość zadeklarowana przez skarżącego znacząco odbiega od tej wartości. W odpowiedzi na wezwanie skarżącego do wyjaśnienia tej rozbieżności przez wskazanie uzasadnionych jej przyczyn, skarżący przedstawił opinię rzeczoznawcy, który dokonał stosownych wyliczeń. Zdaniem Sądu organy zasadnie uznały, że przedłożony dokument, który na gruncie przeprowadzonego postępowania nie ma statusu opinii biegłego, jest dokumentem prywatnym, którego treść i wnioski podlegają ocenie wedle ogólnych zasad dowodowych. Skarżący nie ma podstaw prawnych dla stanowiska, że wyliczenia rzeczoznawcy winny mieć charakter wiążący dla organu, a do tego w istocie sprowadza się zarzut niezasadności kwestionowania wyliczeń przedstawionych w opinii technicznej z 8 maja 2009r. W tym miejscu należy wskazać, iż myśl art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - zwana dalej Op. - w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Wiadomości specjalne to niewątpliwie wiadomości, których nie posiadają pracownicy organów podatkowych. Nie może to być wiedza powszechnie dostępna i łatwa do opanowania. Wiadomościami specjalnymi są wiadomości wykraczające poza zakres tych, jakimi dysponuje ogół inteligentnych i ogólnie wykształconych ludzi (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1460/08, LEX nr 481555; podobnie P. Pietrasz, [w:] C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III). W oparciu o powyższy przepis postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2009r. Naczelnik Urzędu Celnego powołał certyfikowanego rzeczoznawcę samochodowego inż. J. W. w celu zweryfikowania procentowego stopnia uszkodzenia samochodu. Jak wynika z akt sprawy wbrew twierdzeniom skarżącego powołany przez organ rzeczoznawca dokonał wyceny z dnia 31 sierpnia 2009r. (system INFO-EKSPERT/SRTSiRD) na podstawie wyceny 08 maja 2009r. wraz z kosztorysem naprawy Eurotaxglass oraz dokumentacji fotograficznej. Podkreślić należy, że biegły w wycenie z dnia 31 sierpnia 2009r. w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu. Wartość rynkową pojazdu biegły ustalił w oparciu o notowania rynkowe z katalogu INFO-EKSPERT uwzględniając korektę za przebieg. Dokonując wyliczenia metodą stopnia uszkodzenia, wartość pojazdu nieuszkodzonego skorygowano o stopień uszkodzenia, współczynnik stopnia uszkodzenia, współczynnik uszkodzeń ukrytych oraz współczynnik zbywalności. Przedstawiona opinia jest czytelna i zrozumiała, co kwalifikuje ją jako dokument zdatny do ewentualnej weryfikacji. Zastosowana przez biegłego wycena pozostaje w zgodzie ze standardami sporządzania tego rodzaju dokumentów. Ponadto w powyższej wycenie biegły stwierdził, iż "małoprawdopodobne jest, aby przy tego rodzaju i zakresie uszkodzenia pojazdu uszkodzeniu uległa belka zawieszenia tylnego, półoś lewa i wał napędowy nie udokumentowano tego na zdjęciach. Również z dokumentacji fotograficznej nie wynika konieczność wymiany błotnika tylnego prawego." Organy w oparciu zarówno o wycenę sporządzoną 08 maja 2009r. – przesłaną przez skarżącego – oraz wycenę sporządzoną przez biegłego powołanego przez organ I instancji prawidłowo zdaniem Sądu ustaliły wartość samochodu, od której naliczono wysokość podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia. Organ odniósł się szczegółowo do korekt wskazanych w wycenie z dnia 08 maja 2009r. oraz wyjaśnił które z nich nie zasługują na uwzględnienie. Za prawidłowe należało uznać ustalenia poczynione w tym zakresie. W szczególności w ocenie Sądu za prawidłowe należało uznać ustalenia, co do procentowego stopnia uszkodzenia samochodu oraz zakwestionowania korekty z tytułu pochodzenia pojazdu, gdyż pojazd nie był używany w nietypowych warunkach. Również korekta "pojazd powypadkowy" wskazana w wycenie z dnia 08 maja 2009r. nie zasługiwała na uwzględnienie albowiem dla celów podatkowych znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu na dzień nabycia pojazdu poprzez ustalenie jej nieuszkodzonej części. Ponadto należy wskazać, iż w piśmie z dnia 10 września 2009r. (k-32) skarżący oświadczył, że nie zgadza się z próbą podważenia prawidłowości zapłaty podatku akcyzowego. Jednocześnie dodał, iż posiada drugą opinię biegłego rzeczoznawcy i zgadza się ona poprzednią. Należy podnieść, iż skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu na etapie postępowania podatkowego przed organem I i II instancji, który mógłby podważyć wycenę z dnia 31 sierpnia 2009r. Reasumując w ocenie Sadu organy nie naruszyły zasad postępowania podatkowego. Jak wynika z art. 187 § 1 Op. organ podatkowy ma obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zgodnie z przepisem art. 191 Op. organy zobowiązano do oceny całego materiału dowodowego celem wykazania, czy dana okoliczność została udowodniona. Natomiast w art. 180 § 1 Op. wprowadzony został tzw. otwarty system dowodów, polegający na tym, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że organy zebrały obszerny materiał dowodowy, wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew zarzutom skargi uwzględniły przedłożoną przez podatnika ekspertyzę, powołanego przez stronę rzeczoznawcy, co do stopnia uszkodzenia pojazdu. Zasadnie w opinii Sądu nie uwzględniły dodatkowych korekt, które nie miały uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym. Ocena dowodów był prawidłowa i zgodna z zasadą swobody w ocenie dowodów, wnioskowanie było przeprowadzone w sposób prawidłowy, przy zastosowaniu zasad logiki i doświadczenia życiowego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) skargę oddalił.