I SA/Bd 277/19
WyrokWSA w Bydgoszczy2019-08-06
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Tomasz Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przekazanie dokumentacji księgowej biegłemu rewidentowi w celu jej sprawdzenia stanowi przesłankę do zawieszenia kontroli podatkowej na podstawie art. 284 § 5 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Przekazanie całej dokumentacji księgowej spółki biegłemu rewidentowi do ponownego sprawdzenia nie stanowi samo w sobie przesłanki do zawieszenia kontroli podatkowej. Aby kontrola mogła zostać zawieszona na podstawie art. 284 § 5 Ordynacji podatkowej, muszą wystąpić łącznie dwie przesłanki: nieobecność kontrolowanego (lub jego reprezentanta/pełnomocnika) oraz brak możliwości prowadzenia czynności kontrolnych, w szczególności brak dostępu do dokumentów. Spółka ma możliwość wystąpienia do biegłego rewidenta o udostępnienie dokumentów i przekazanie ich organowi podatkowemu, a także mogła przedłożyć część wymaganych dokumentów.Stan faktyczny
Spółka N. Sp. z o.o. została wezwana do przedłożenia szeregu dokumentów w ramach kontroli podatkowej. W związku z przekazaniem całej dokumentacji księgowej biegłemu rewidentowi do sprawdzenia, spółka wniosła o zawieszenie kontroli. Organ pierwszej instancji odmówił zawieszenia, a Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 284 § 5 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia wszczętej kontroli podatkowej oddala skargę
1. W dniu [...] grudnia 2018r. na podstawie art. 284 § 4 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej "O.p."),
w związku z nie stawieniem się kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub
pełnomocnika w terminie wyznaczonym pismem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] listopada 2018r. oraz na podstawie upoważnienia do kontroli z dnia [...] października 2018r. wszczęto kontrolę podatkową w N. w zakresie prawidłowości rozliczenia z budżetem z tytułu podatku od towarów i usług za okres od [...] stycznia 2018r. do [...] lipca 2018r.
2. P. z dnia [...] grudnia 2018r. (data uznania dokumentu za doręczony spółce z dniem [...] grudnia 2018r. – za pośrednictwem ePUAP) organ w związku z prowadzoną kontrolą podatkową wezwał spółkę do przedłożenia następującej dokumentacji: dokumenty rejestracyjne firmy, w tym m.in. aktualne numery rachunków bankowych i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej; książkę kontroli; nazwę, wersję i producenta programu finansowo-księgowego, czas pracy jednostki; kserokopię umowy na prowadzenie ksiąg rachunkowych z biurem rachunkowym; dane dotyczące statusu podatnika w świetle ustawy z dnia [...] marca 2018 r. Prawo przedsiębiorcy (Dz. U. z 2018r. poz. 646 ze zm.) tj. średnioroczne zatrudnienie w etatach
w 2016r. i 2017r., obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji
finansowych w 2016 r. i 2017 r., suma aktywów bilansu w 2016 r. i 2017 r., wartość
rzeczowych aktywów netto na dzień [...].12.2017r.; książkę serwisową kasy fiskalnej; rejestry sprzedaży i zakupu VAT za okres od [...] stycznia 2018r. do [...] lipca 2018r.; faktury sprzedaży VAT i faktury zakupu VAT za okres od [...] stycznia 2018r. do 31 lipca
2018r.; umowy dotyczące współpracy z kontrahentami, umowy najmu, dzierżawy pomieszczeń biurowych i magazynowych.
3. W dniu [...] grudnia 2018r. wpłynął do organu wniosek spółki o zawieszenie postępowania do dnia [...] marca 2019r. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z prowadzoną sprawą przez prokuraturę Okręgową w B. dotyczącą inwestycji na naszej byłej nieruchomości w C., spółka N. z dniem [...]-11-2018r wstrzymała jakąkolwiek działalność gospodarczą i przekazała całą dokumentację księgową do ponownego sprawdzenia przez biegłego rewidenta.
4. W dniu [...] grudnia 2018r. wpłynął do organu pierwszej instancji wniosek spółki
o ponowne przesłanie pisma z dnia [...] grudnia 2018r.
P. z dnia [...] stycznia 2019r. (data uznania dokumentu za doręczony spółce - [...] stycznia 2019r.) organ ponownie wezwał spółkę, o przedłożenie dokumentów w zakresie wskazanym w wezwaniu, w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania.
5. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. odmówił zawieszenia kontroli podatkowej.
6. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła naruszenie art. 284 § 5 O.p.
7. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2019r., Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że podstawę prawną zawieszenia postępowania regulują przepisy art. 201 i art. 204 O.p. Za sprawą art. 292 O.p. przepisy o zawieszeniu postępowania mają zastosowanie do kontroli podatkowej. Dalej organ wyjaśnił, że w art. 284 § 5 O.p. wskazano, że w razie niemożności prowadzenia czynności kontrolnych z powodu nieobecności kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub pełnomocnika, w szczególności gdy nie jest zapewniony dostęp do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, kontrolę zawiesza się do czasu umożliwienia przeprowadzenia tych czynności.
Odnosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy organ wskazał, że w wyznaczonych terminach spółka nie przedłożyła wskazanych dokumentów. W piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. w sprawie zawieszenia postępowania skarżąca wskazała jedynie, że całą dokumentację księgową przekazała do ponownego
sprawdzenia przez biegłego rewidenta, a w piśmie z dnia [...] lutego 2019r. stanowiącym zażalenie spółka wskazała, że nie ma dostępu do dokumentacji księgowej ze względu na jej sprawdzanie na [...] przez biegłego rewidenta.
Zdaniem organu przekazanie całej dokumentacji księgowej przez spółkę do ponownego sprawdzenia przez biegłego rewidenta nie stanowi przesłanki do zawieszenia kontroli podatkowej. Spółka ma możliwość wystąpienia do biegłego
rewidenta o udostępnienie dokumentów objętych zakresem kontroli i przekazanie ich organowi podatkowemu. Odnosząc się do wyjaśnień spółki organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że spółka mogła przedłożyć do kontroli część dokumentów wskazanych w wezwaniach organu podatkowego, chociażby takich jak: książka kontroli, dokumenty dotyczące programu finansowo-księgowego, czy też czasu pracy jednostki oraz wydruki rejestrów sprzedaży i zakupu VAT za badany okres, do prowadzenia których w formie elektronicznej była zobowiązana zgodnie z art. 109 ust. 3 i 8a ustawy z dnia [...] marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 poz. 1221 ze zm.).
Ponadto odnosząc się do przesłanek zawartych w art. 284 § 5 O.p.
Dyrektor wskazał, że instytucja zwieszenia postępowania uregulowana w tym przepisie,
powinna być stosowana jedynie w przypadkach, gdy poprzez nieobecność kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub pełnomocnika, nie jest możliwe prowadzenie czynności kontrolnych, a w szczególności nie jest zapewniony dostęp do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. Co więcej w niniejszej sprawie brak kontaktu nie ma istoty bytu chociażby z uwagi na prowadzoną przez spółkę korespondencję z organem podatkowym w przedmiocie wniesionego przez spółkę zażalenia. Zdaniem organu art. 284 § 5 O.p. zawiera koniunkcję między nieobecnością podmiotów w nim wymienionych, a brakiem możliwości przeprowadzenia czynności kontrolnych, a w szczególności brakiem dostępu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, co oznacza, że warunkiem zawieszenia kontroli podatkowej jest wystąpienie obu tych przesłanek łącznie.
8. W skardze do Sądu spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc, że informowała organ, że na chwilę obecną nie posiada dokumentacji księgowej ze względu na jej sprawdzenie przez biegłego rewidenta.
9. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:
8. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
9. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy zasadnie odmówiły spółce zawieszenia postępowania kontrolnego. Strona zasadność zawieszenia upatruje w treści art. 284 § 5 O.p. podnosząc, że dokumentacja księgowa została przekazana biegłemu rewidentowi na [...]. Organ stoi na stanowisku, że powyższa okoliczność nie wypełnia przesłanki określonej w powyższym przepisie.
10. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowy i nie budził wątpliwości Sądu.
Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] listopada 2018r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. działając na podstawie art. 155 § 1, art. 159 § 1 pkt 1-6 i § 2 w zw. z art. 282 oraz art. 284 § 3 i 4 O.p. wezwał spółkę do stawienia się w miejscu w którym można przeprowadzić czynności kontrolne tj. w siedzibie organu, następnego dnia po upływie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W powyższym piśmie organ pouczył stronę o treści art. 284 § 4 O.p. W związku z niestawieniem się kontrolowanego w wyznaczonym terminie stosownie do treści art. 284 § 4 O.p. kontrola podatkowa została wszczęta w dniu [...] grudnia 2018r. P. z dnia [...] grudnia 2018r. organ wezwał spółkę do przedłożenia stosownych dokumentów. W dniu [...] grudnia 2018r. wpłynął do organu wniosek spółki o zawieszenie postępowania do dnia [...] marca 2019r. W uzasadnieniu wskazano, że w związku z prowadzoną sprawą przez prokuraturę Okręgową w B. dotyczącą inwestycji na naszej byłej nieruchomości w C., spółka [...] z dniem [...]-11-2018r wstrzymała jakąkolwiek działalność gospodarczą i przekazała całą dokumentację księgową do ponownego sprawdzenia przez biegłego rewidenta. Ponadto w zażaleniu spółka uściśliła, że dokumentacja księgowa znajduje się u biegłego rewidenta na [...]. Skarżąca nie przedłożyła dokumentów o które wzywał organ.
10. Skarżąca zasadność wniosku upatruje w treści art. 284 § 5 O.p., który stanowi, że w razie niemożności prowadzenia czynności kontrolnych z powodu nieobecności kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub pełnomocnika, w szczególności gdy nie jest zapewniony dostęp do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, kontrolę zawiesza się do czasu umożliwienia przeprowadzenia tych czynności. Przepis ten zawiera koniunkcję pomiędzy nieobecnością podmiotów w nim wymienionych, a brakiem możliwości przeprowadzenia czynności kontrolnych, w szczególności brakiem dostępu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli. Zatem z przepisu tego wynika, że warunkiem zawieszenia kontroli podatkowej jest wystąpienie obu tych przesłanek łącznie. Z regulacji tej nie wynika również, że sama nieobecność kontrolowanej jest przesłanką do zawieszenia kontroli podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 29 maja 2009r. sygn. akt II FSK 35/09).
Jak wynika z akt sprawy skarżąca odebrała w dniu [...] listopada 2018r. (K-1 akt administracyjnych) wydane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. wezwanie, w którym zawarto informację o planowanej kontroli podatkowej. Ponadto spółka złożyła wniosek o zawieszenie postępowania kontrolnego oraz skutecznie wniosła zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2019r. Zatem w przedmiotowej sprawie nie ziściła się przesłanka nieobecności kontrolowanego, reprezentanta kontrolowanego lub pełnomocnika o której mowa w art. 284 § 5 O.p. Rację należy przyznać organowi, że przekazanie całej dokumentacji księgowej przez spółkę do ponownego sprawdzenia przez biegłego rewidenta na [...] nie stanowi przesłanki do zawieszenia kontroli podatkowej. Spółka bowiem ma możliwość wystąpienia do biegłego rewidenta o udostępnienie dokumentów objętych zakresem kontroli i przekazanie ich organowi podatkowemu. Podkreślenia również wymaga, że spółka mogła przedłożyć do kontroli część dokumentów wskazanych w wezwaniach organu takich jak: książka kontroli, dokumenty dotyczące programu finansowo-księgowego, czy też czasu pracy jednostki oraz wydruki rejestrów sprzedaży i zakupu VAT za badany okres, do prowadzenia których w formie elektronicznej była zobowiązana zgodnie z art. 109 ust. 3 i 8a ustawy z dnia [...] marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 poz. 1221 ze zm.).
Reasumując stwierdzić należy, że samo przekazanie dokumentacji księgowej spółki biegłemu rewidentowi nie wypełnia przesłanki określonej w art. 284 § 5 O.p. zatem organy podatkowe zasadnie odmówiły stronie zawieszenia postępowania kontrolnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
[...]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło