I SA/Bd 285/08

WyrokWSA w Bydgoszczy2008-10-07

Skład orzekający: Izabela Najda-Ossowska, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie jest podatnikiem podatku rolnego, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy obniżającej cenę skupu żyta stanowiącą podstawę obliczenia podatku rolnego?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały rady gminy obniżającej cenę skupu żyta, jeśli sama nie jest podatnikiem podatku rolnego i uchwała ta nie narusza jej indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. Legitymacja skargowa organizacji społecznej w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób jest ograniczona do sytuacji, gdy sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
Skarżące Stowarzyszenie wniosło skargę na uchwałę Rady Gminy D. obniżającą cenę skupu żyta przyjmowaną jako podstawa obliczenia podatku rolnego na 2008 r. Zarzucono uchwale złamanie regulaminu obrad Rady Gminy. Stowarzyszenie nie wykazało, aby uchwała naruszyła jego interes prawny, gdyż nie jest podatnikiem podatku rolnego. Ponadto, Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu administracyjnym, które doprowadziło do wydania uchwały.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 07 października 2008 r. sprawy ze skargi S. na uchwałę Rady Gminy w D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obniżenia ceny skupu żyta jako podstawy obliczenia podatku rolnego 1. oddala skargę 2. zasądza od S. na rzecz Gminy D. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania W dniu [...] wpłynęła do Sądu skarga Społecznego [...] w której wniesiono m.in. o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy D. z dnia [...] nr [...] w sprawie obniżenia ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa obliczenia podatku rolnego na 2008r. Zaskarżonej uchwale zarzucono złamanie regulaminu obrad Rady Gminy w D. Do skargi załączono m.in. pismo z dnia [...] 2008r. stanowiące wezwanie do uchylenia uchwały Rady Gminy, protokół z sesji z dnia [...] 2007r., statut Gminy D.. W odpowiedzi na skargę wniesiono o : - odrzucenie skargi w całości z powodu nie posiadania przez skarżący Komitet zdolności sądowej (a co za tym idzie – nie posiadania zdolności procesowej), ewentualnie, - o oddalenie skargi z powodu nie wykazania przez skarżącego istnienia po jego stronie interesu prawnego w rozstrzygnięcie skargi, ewentualnie, - o oddalenie skargi z powodu jej całkowitej bezzasadności. W uzasadnieniu wskazano, iż w ocenie organu Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej co powinno skutkować odrzuceniem skargi. Dalej organ podnosi, iż nawet gdyby przyjąć, iż Stowarzyszenie zdolność taką posiada to skarga nie zawiera wskazania jakiego rodzaju interes prawny organizacji został naruszony przez uchwałę co w świetle art. 50 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i art. 101 ustawy o samorządzie gminnym skutkuje oddaleniem skargi. W dniu 02 października 2008r. wpłynęło do sądu pismo procesowe organu, w którym odniesiono do dokumentów przedłożonych przez stronę skarżącą. Organ powołując się na procedurę głosowania przez radnych kolejnych poprawek wyjaśnia, iż w jego ocenie nie doszło do złamania regulaminu obrad Rady Gminy w D. Pismem z dnia [...] Stowarzyszenie wniosło o wstrzymanie orzeczenia wyroku w sprawie do czasu zakończenia postępowania przez Prokuraturę Rejonową w T. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Ustosunkowując się w pierwszej kolejności do kwestii proceduralnych wskazać należy, iż postanowieniem wpisanym do protokołu rozprawy Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy. Stosownie do art. 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozprawa ulega odroczeniu , jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą , której nie można przezwyciężyć , chyba ze strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Skarżąca jako przyczynę odroczenia wskazuje konieczność zakończenia postępowania przez Prokuraturę Rejonową w T. Mając na uwadze odrębność postępowań prowadzonych przez prokuraturę oraz postępowania przed sądem administracyjnym w ocenie Sądu brak jest podstaw do odroczenia rozprawy. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd jest zobligowany do zweryfikowania przesłanek jej zasadności . W pierwszej kolejności należało zbadać legitymację procesową Stowarzyszenia [...] do zaskarżenia uchwały rady gminy. Z uwagi jednak na bardzo lakoniczną treść skargi, z której nie wynika czy stowarzyszenie złożyło skargę z uwagi na naruszenie własnego interesu czy też w sprawie dotyczącej interesu prawnego innych osób, w pierwszej kolejności należy odnieść się do regulacji szczególnej zawartej w art. 101 ustawy z dnia 08 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Z przepisu tego wynika jednoznacznie , iż skarżącym może być wyłącznie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżonym aktem (uchwałą). Źródłem "interesu prawnego" lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (decyzja stosowania prawa). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan jedynie zagrożenia naruszeniem dlatego w skardze należy wykazać w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę. Pomiędzy osobami których interes prawny lub uprawnienie zostały dotknięte uchwałą a organem gminy podejmującym tę uchwałę zachodzą relacje dwustronne. Każda z tych osób reprezentuje swój zindywidualizowany interes i tylko naruszenie tak zindywidualizowanego interesu a nie zaś obiektywna wadliwość prawna uchwały może stanowić legitymację do wniesienia skargi. Podobny pogląd na tle stosowania ww. art. 101 ust. 1 wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z 7 III 2003 r., sygn. akt III RN 42/02 (OSNP 2004/7/114) stanowiąc "Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza (czyli pozbawia lub ogranicza) właśnie jego interes prawny lub uprawnienia albo jako indywidualnego podmiotu albo też jako członka określonej wspólnoty samorządowej". Dalej Sąd Najwyższy podkreślił, że "Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie daje podstawy w korzystaniu przez każdego z prawa do wniesienia skargi w interesie publicznym". Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż Stowarzyszenie nie wykazało w żaden sposób , że zaskarżona uchwała Rady Gminy D. naruszyła jego interes prawny. Uchwała dotyczyła ustalenia ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa do obliczenia podatku rolnego na 2008r. Stowarzyszenie nie jest podatnikiem podatku rolnego, co na rozprawie potwierdził prezes Stowarzyszenia. Tak więc stawki skupu żyta stanowiące podstawę do obliczenia podatku nie maja żadnego bezpośredniego wpływu na sytuację skarżącej organizacji. Przechodząc natomiast do art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), wskazać należy, iż zgodnie z powołanym przepisem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie skarżącą jest organizacja społeczna. Organizacji społecznej w sprawie dotyczącej interesu prawnego innych osób legitymacja skargowa przysługuje w myśl tego przepisu, jeżeli: 1) sprawa ta mieści się w zakresie jej statutowej działalności, 2) organizacja ta brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ustawodawca dając uprawnienie organizacji społecznej do wniesienia skargi w sprawie, dotyczącej interesu prawnego innych osób, uzależnił legitymację czynną od spełnienia łącznie wymienionych wyżej warunków. Niespełnienie chociażby jednego z tych warunków powoduje, że organizacja społeczna nie posiada legitymacji skargowej. Takie określenie przesłanek legitymacji procesowej organizacji społecznej oznacza, że doznaje ona kilku istotnych ograniczeń. Pierwsze wyznaczają przepisy, które określają zakres i przesłanki na jakich organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym. Udział ten możliwy jest tylko w postępowaniu uregulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym wydawane są zaskarżalne do sądu akty administracyjne jakimi są decyzje i postanowienia. Tak więc organizacja nie może zaskarżyć innego niż decyzja i postanowienie aktu lub czynności ponieważ w takim postępowaniu nie jest w ogóle przewidziany udział organizacji społecznej (por. T. Woś, H. Knysiak – Kolczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 226-227). Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż skarżące Stowarzyszenie nie posiada legitymacji skargowej, wobec czego Sąd nie miał podstaw aby odnieść się do zarzutu dotyczącego wadliwości zaskarżonej uchwały. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło