I SA/Bd 309/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Asesor sądowy Mirella Łent (spr.) Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniach 17 lipca i 25 września 2007 r. sprawy ze skargi Beaty P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] 2007 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru oraz wysokości podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w T. na rzecz Beaty P. kwotę 193 (sto dziewięćdziesiąt trzy) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania I SA/Bd 309/07 U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] 1999r. Beata P. działając we własnym imieniu zgłosiła do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochód ciężarowy - betoniarkę marki M., rok produkcji 1991, numer nadwozia [...]. Zgłoszenie zostało zaewidencjonowane pod pozycją nr [...]. Do zgłoszenia celnego załączyła między innymi fakturę [...] z dnia [...] 1999r., określającą wartość pojazdu na kwotę 27.000,- DKK. Organ celny zakwestionował wartość transakcyjną towaru i decyzją nr [...] z dnia [...] 1999r. uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe oraz określił wartość celną przedmiotowego towaru na podstawie art.23 §7 i art.29§1 Kodeksu celnego. W związku z uznaniem wartości towaru za niewiarygodną Wydział Kontroli Podmiotów Gospodarczych Izby Celnej w O. przeprowadził kontrolę w siedzibie Firmy Produkcyjno-Handlowo-Usługowej "P.". W związku z podejrzeniami dotyczącymi zaniżania wartości celnej Dyrektor Izby Celnej w O. wystąpił za pośrednictwem Biura Współpracy Międzynarodowej i Integracji Europejskiej Głównego Urzędu Ceł do duńskich władz celnych z wnioskiem o weryfikację faktur przedkładanych polskim organom celnym (m.in. faktury załączonej do przedmiotowego zgłoszenia celnego). Wynik przeprowadzonego przez duńską administrację celną dochodzenia potwierdził podejrzenia polskiego organu celnego, co do zaniżenia wartości towaru. W treści raportu przekazanego za pismem nr [...] z dnia [...] 2003r. stwierdzono, że dotycząca przedmiotowego pojazdu należna kwota została podzielona na trzy płatności. Oprócz faktury [...] ujawniono dwie faktury dotyczące jego sprzedaży. Zatem łączna cena sprzedaży samochodu wynosiła 75.000,-DKK, tj. suma faktur: nr [...] (załączonej do zgłoszenia celnego) oraz faktur o nr [...] i [...], opiewających na kwoty 23.000,-DKK i 25.000,-DKK (ujawnionych przez duńską administrację celną w trakcie kontroli w siedzibie sprzedającego). Ponadto w treści raportu podano, iż wszelkie wymienione kwoty zostały zaksięgowane przez E. (sprzedającego), a należne pieniądze były przekazywane bądź przelewem bankowym, bądź gotówką. Z uwagi na powyższe, Naczelnik Urzędu Celnego w T., postanowieniem nr [...] z dnia 2004 [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia kwoty podatku od towarów i usług VAT. Działając w myśl art.11f ust.2 - ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) stanowiącym, że jeżeli zgodnie z przepisami Kodeksu celnego powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do zweryfikowania należności podatkowych - naczelnik urzędu celnego może określić wartość celną według zasad określonych w Kodeksie celnym dla potrzeb prawidłowego określenia należnych podatków z tytułu importu towaru organ celny decyzją nr [...] z dnia 2004 [...] organ I instancji określił wartość celną towaru oraz kwotę należnego podatku od towarów i usług. Pismem z dnia [...] 2004r. strona odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości, wstrzymanie jej wykonania i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu strona stwierdziła, że ujawniona faktura nie może mieć związku z faktycznie nabytym samochodem. Jednocześnie w odwołaniu podniesiono, iż kontrahent zagraniczny, pozorując dokonanie transakcji czerpał korzyści materialne wynikające z zawyżania wartości sprzedawanego towaru. Z uwagi na fakt, iż przekazane przez duńską administrację celną faktury nie zostały uwierzytelnione Dyrektor Izby Celnej w T. po zapoznaniu się z aktami sprawy z urzędu zawiesił prowadzone postępowanie i wystąpił za pośrednictwem Ministerstwa Finansów o uzupełnienie wyniku zagranicznej weryfikacji . Po otrzymaniu wyniku weryfikacji organ celny podjął zawieszone postępowanie, w trakcie którego wystąpił do biegłych o dokonanie tłumaczenia dokumentów nadesłanych przez duńskie władze celne. W wyniku przeprowadzonego postępowania Dyrektor Izby Celnej w T. decyzją nr [...] z dnia [...] 2007r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art.2 Protokołu 6 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony (Dz.U. Nr 11 z 1994r., poz. 308 ze zm.) umawiające się strony udzielają sobie wzajemnie pomocy w sposób i na warunkach przewidzianych niniejszym protokołem, w celu zapewnienia prawidłowego stosowania ustawodawstwa celnego, w szczególności przez zapobieganie, prowadzenie dochodzeń, i wykrywanie naruszeń tego ustawodawstwa. Zdaniem organu raport duńskiej administracji celnej, w świetle polskiego prawa jest zagranicznym dokumentem urzędowym, bowiem został sporządzony przez organ obcego państwa. W związku z powyższym posiada zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej szczególną moc dowodową i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone dopóty, dopóki nie zostanie udowodnione, że dokument nie jest prawdziwy (autentyczny), albo że oświadczenia organu są niezgodne z prawdą. Na poparcie powyższego stwierdzenia w uzasadnieniu wskazano na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2004r., sygn. akt GSK 12/04 oraz z dnia 28 kwietnia 2004r. sygn. akt GSK 13/04. Odnosząc się do argumentacji strony dotyczącej domniemania, iż to firma duńska dokonywała pozorowanych transakcji celem ominięcia obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług organ odwoławczy stwierdził, iż takie działanie sprzedającego pozbawione byłoby logiki. Rzekome zawyżenie wartości faktury nie przyniosłoby korzyści wystawiającemu fakturę. Co więcej, działanie takie byłoby dla sprzedającego nieracjonalne, gdyż powiększyłoby (ponad stan faktyczny) przychód, a tym samym podstawę ustalenia podatku dochodowego. Ujawnienie wyższej ceny za sprzedany towar powodowałoby powstanie obowiązku wykazania większego obrotu, a w związku z tym zapłaty wyższego podatku, w sytuacji faktycznego uzyskania niższej ceny za towar. Pogląd taki reprezentowany jest również w orzecznictwie - wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2000 roku sygn. akt I SA/Gd 2521/98). W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zwrócił również uwagę na fakt niewiarygodności wysokości ceny zakupu, która była już kwestionowana przez organ I instancji na wcześniejszym etapie postępowania. Ustalenia poczynione w oparciu o pomoc duńskich służb celnych potwierdziły w tej kwestii opinię organów celnych. Na powyższą decyzję została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Dodatkowo w dniu [...] 2007r. strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy za pośrednictwem Dyrektora Izby Celnej w T. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu skargi Beata P. zarzuca decyzji Dyrektora Izby Celnej w T. naruszenie art.121, art. 122, art.187 § 1 oraz art.194 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem skarżącej organ celny nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz bezpodstawnie uznał rachunki wystawione przez duńskiego sprzedawcę za dokumenty o których mowa w art.194 §1 ww. ustawy. Dodatkowo w złożonej skardze strona wskazała na długi termin jaki upłynął w niniejszej sprawie od złożenia odwołania do wydania rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w T. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy ponownie podkreślił, iż podstawą zakwestionowania wartości towaru zadeklarowanej przez stronę była treść raportu duńskich władz celnych. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w T. to właśnie wynik zagranicznej weryfikacji stanowi dokument urzędowy, który w myśl art.194 ustawy Ordynacja podatkowa posiada szczególna moc dowodową. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej w T. podnosi, że na związek przedmiotowej faktury z przedmiotowym pojazdem wskazuje treść nadesłanego raportu duńskich władz celnych z którego wynika, iż faktura nr [...] (załączona do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] 1999r.) wraz z fakturami nr [...] i [...] (ujawnionymi przez duńską administrację celną) stanowią łączną cenę sprzedaży samochodu. Ujawnione faktury zostały wystawione w tym samym dniu, co faktura załączona do zgłoszenia celnego, a należne pieniądze były przekazywane bądź przelewem bankowym, bądź gotówką. Na ujawnionych fakturach nr [...] i [...] z dnia [...] 1999r. widnieje adnotacja dotycząca warunków płatności: netto gotówką. Faktury te nie zostały jednak zaewidencjonowane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, jak również nie były załączone do zgłoszenia celnego. Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że ujawnione faktury nie mogą mieć związku z faktycznie nabytym samochodem Dyrektor Izby Celnej w T. wywodzi, iż gdyby strona przewiozła osobno części samochodowe bez zgłaszania ich na granicy, to takie wprowadzenie uznano by za nielegalne, a zatem to samochód był przedmiotem zakupu, a jedynie kwota zapłaty (zgodnie z treścią raportu) została rozbita na prośbę importera. W omawianym przypadku zdaniem organu kwestią zasadniczą jest właśnie to rozbicie płatności za samochód na kilka faktur. Organ wyjaśnił również, że na długotrwałość postępowania odwoławczego miał wpływ okres oczekiwania na odpowiedź duńskich władz celnych. Poinformował jednocześnie, iż pismem z dnia [...] 2005r. zwrócił się do Departamentu Kontroli Celnej Ministerstwa Finansów z zapytaniem dotyczącym sposobu rozpatrzenia złożonego wniosku o weryfikację. Ostateczna odpowiedź wpłynęła do organu odwoławczego w dniu [...] 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Przy czym stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zważył, że w przypadku określania wysokości zobowiązania podatkowego, niezmiennie na gruncie ordynacji podatkowej przedawnia się ono z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 op). Skoro w sprawie termin płatności minął w 1999r. (art. 6 ust. 7 VAT), to tak oznaczony termin przedawnienia upływał z dniem 31 grudnia 2004r. Doręczenie decyzji orzekającej o wysokości nastąpiło po tej dacie. Jej wydanie datuje się na 15 stycznia 2007r. Przepisy prawa zmieniły się w okresie od terminu płatności do końca terminu przedawnienia. Ustawodawca uregulował kwestie przejściowe w art. 20 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 169, poz.1387). Z treści tych przepisów wynika, że zmiany w terminie przedawnienia zobowiązanie powstałego w 1999r. mogły nastąpić w taki sposób, że bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu: od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 48 § 1 pkt 1 i 2, do dnia terminu płatności odroczonego podatku, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej, od dnia nabycia prawa do ulgi podatkowej do dnia wygaśnięcia tego uprawnienia. Natomiast bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika by nastąpiło jakiekolwiek zdarzenie powodujące zmianę w biegu terminu przedawnienia. W takim wypadku, w ocenie Sądu decyzję wydano z naruszeniem art. 70 § 1 op i stosownie do art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało ją uchylić, co znalazło wyraz w sentencji wyroku pod nr. 1. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. Prawa.