I SA/Bd 314/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant Asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości. 1. oddala skargę 2. zasądza od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) na rzecz adwokata D. K. kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Pismem z dnia [...]. A. R. (skarżąca) wniosła do Prezydenta Miasta W. o rozłożenie na raty zaległości w podatku od nieruchomości od nieruchomości położonej we W. przy ul. J. [...]za lata 2008-2012. Decyzją z dnia [...]. Prezydent Miasta W. rozłożył na 6 miesięcznych rat zapłatę zaległości w podatku od nieruchomości od nieruchomości położonej we W. przy ul. J. [...] za lata 2008-2012 w łącznej kwocie należności głównej [...] zł oraz ustalił opłatę prolongacyjną w kwocie [...]zł. Od powyższej decyzji podatniczka wniosła odwołanie. Wskazała, że zostały odnalezione współwłaścicielki nieruchomości, której dotyczy podatek. W jej ocenie, podatek winien być rozłożony na wszystkich współwłaścicieli. Podniosła, że jest osobą niepełnosprawną o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Udzieliła wszelkich informacji o swojej sytuacji zdrowotnej i finansowej. Zaznaczyła, że wyznaczone raty są dla niej ogromnym obciążeniem. Decyzją z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że podatniczka otrzymuje z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie we W. zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej w kwocie 490,52 zł miesięcznie, posiada orzeczenie o niepełnosprawności, zajmuje mieszkanie komunalne o pow. 47 m2. Koszt utrzymania mieszkania wynosi około 400 zł miesięcznie, ale strona otrzymuje dodatek mieszkaniowy w kwocie 177,71 zł miesięcznie i w mieszkaniu zamieszkują jeszcze mąż, w którym jest w faktycznej separacji otrzymujący zasiłek w kwocie 241,38 zł miesięcznie i syn, który jest zatrudniony i otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 1 455 zł miesięcznie. Strona oświadczyła, że na leczenie wydaje około 186 zł miesięcznie, z obiadów korzysta w jadłodajni miejskiej [...] Analizując powyżej przedstawione dane organ podkreślił, że wydatki na mieszkanie podatniczki stanowią 1/3 kwoty 400 zł, tj. 133 zł, bowiem jej mąż i syn są także zobowiązani do ponoszenia tych wydatków. Czyli, jak wskazał, podatniczce pozostaje kwota 350 zł, przy czym nie ponosi ona kosztów obiadów, ponieważ korzysta z dożywiania. W ocenie organu w sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika", o której mowa w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) – dalej jako: "O.p." niezbędna do zastosowania wnioskowanej ulgi. Jak podał, sytuacja strony jest trudna i uniemożliwia jednorazowa spłatę zaległości w kwocie [...] zł, jednakże z kwoty 350 zł, jaka pozostaje podatniczce po odliczeniu wydatków może , zdaniem organu, zapłacić ustalone raty. Odnosząc się do stanowiska podatniczki zawartego w odwołaniu, że nieruchomość której dotyczy zaległość jest przedmiotem współwłasności i podatek winien być ustalony wobec wszystkich współwłaścicieli Kolegium wskazało, że przedmiotowa sprawa dotyczy wyłącznie udzielenia ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych i nie obejmuje problematyki ustalenia należności podatkowych. Organ podał, że w tym postępowaniu nie może badać kwestii zasadności i prawidłowości ustalenia podatku. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem strona złożyła skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...]. Skarżąca wniosła również o zwolnienie jej z podatku od nieruchomości w całości. W uzasadnieniu podała, że jest osobą niepełnosprawną, korzystającą z pomocy finansowej odpowiednich instytucji. Podkreśliła, że jej sytuacja finansowa i zdrowotna jest bardzo trudna. Choruje na osteoporozę, leczy się psychiatrycznie na depresję, korzysta z poradni laryngologicznej z powodu konieczności używania aparatu słuchowego oraz z pomocy psychologa. Zaznaczyła, że w miarę możliwości pomaga jej syn. Małżonek natomiast prowadzi osobne gospodarstwo domowe, przy czym także korzysta z pomocy finansowej w postaci zasiłków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Stan faktyczny w sprawie został ustalony przez organy prawidłowo, a skarżąca nie wniosła do tych ustaleń żadnych zastrzeżeń. Jak wskazano, strona w dniu [...]. złożyła wniosek o rozłożenie na raty zadłużenia w podatku od nieruchomości za lata 2008 – 2012 w kwocie głównej [...]zł argumentując wniosek trudną sytuacją zdrowotną (tj. niepełnosprawność o stopniu umiarkowanym, osteoporoza) oraz finansową. Podała, że utrzymuje się z zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej w kwocie 490,52 zł, ponieważ użytkuje mieszkanie komunalne, otrzymuje zasiłek mieszkaniowy w kwocie 177,71 zł. Podała, że w mieszkaniu tym zamieszkuje również jej mąż, z którym pozostaje w separacji, który utrzymuje się z zasiłku w kwocie 241,38 zł oraz pracujący syn, który uzyskuje wynagrodzenie w kwocie 1 445 zł. Podała, że na swoje leki wydaje miesięcznie 186 zł, natomiast obiady jada w jadłodajni miejskiej [...] Organ rozpoznając sprawę stwierdził, że sytuacja strony jest na tyle trudna, że niemożliwością jest spłacenie ww. zaległości jednorazowo dlatego uznał, że wniosek o rozłożenie na raty należy uwzględnić, gdyż w sprawie zachodzi ważny interes podatniczki, o którym mowa w art. 67 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) - dalej w skrócie: "O.p." W związku z czym ww. zaległość rozłożył na 6 miesięcznych rat i ustanowił opłatę prolongacyjną w wysokości 36 zł. Organ obliczył, że skarżącej po opłaceniu należnych opłat pozostaje 350 zł co pozwoli jej na opłacenie rat. Skarżąca w odwołaniu wniosła o uchylenie decyzji. Wskazała, że są również inni współwłaściciele tej nieruchomości, którzy powinni odpowiednio opłacać należny podatek. Podniosła, że ustanowiona rata jest dla niej zbyt dużym obciążeniem. Organ odwoławczy decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W.. Organ przywołał odpowiednie przepisy regulujące kwestię ulg w zobowiązaniach podatkowych tj. art. 67 a § 1 O.p., w którym Ustawodawca postanowił, że organ podatkowy, na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym 1. odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2. odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53 a; 3. umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Organ podatkowy wskazał, że stosowanie tych ulg pozostawione zostało uznaniu organu administracyjnego. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe naruszyły prawo ustalając, iż w sprawie zachodzi ważny interes podatnika i zgodnie z jego życzeniem wyrażonym we wniosku z [...]. rozłożyły zaległość podatkową na raty. Zaległość dotyczy podatku od nieruchomości położonej, jak zaznaczył organ, w dzielnicy willowej W. o pow. [...] m2, przy ul. J. [...] za lata 2008 – 2012 w kwocie należności głównej [...] zł. W opinii Sądu organy nie naruszyły prawa. Jak wynika z akt sprawy organy podatkowe swe rozstrzygnięcie oparły na uznaniu administracyjnym, które z woli Ustawodawcy zostało pozostawione wyłącznie organom podatkowym. W takiej sytuacji, jak w przedmiotowej sprawie organy orzekły zgodnie z wnioskiem strony i tylko w zakresie rozłożenia zaległości na raty. A zatem ocenie Sądu podlega tylko ta kwestia. Podnoszone przez stronę kwestie dodatkowe, takie jak: wielość współwłaścicieli czy umorzenie całkowite zadłużenia - nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie, która dotyczy rozłożenia na raty zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2008 – 2012. Na marginesie należy zaznaczyć, że strona dopóki zaległość istnieje może składać inne wnioski także i te które złożyła już na etapie skargi. Decyzja o przyznaniu bądź odmowie przyznania ulgi podatkowej, o której mowa w art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. należy do decyzji uznaniowych, co oznacza, że Ustawodawca pozostawił organowi podatkowemu decyzję w tej sprawie. Uznanie administracyjne nie oznacza oczywiście zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Sprowadza się ona w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2001r., I SA/Ka 498/00, PP z 2001r. Nr 45, s. 14; jak również Ordynacja podatkowa 2005r. Komentarz Mastalski ,B. Adamiak,, Wrocław 2005, s. 308) Sądowa kontrola decyzji o charakterze uznaniowym obejmuje więc samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była wyżej mowa. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Skoro zatem Sąd dokonuje wyłącznie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, nie jest władny wkraczać w sferę uznania organów podatkowych. W świetle wskazanego wyżej przepisu Sąd nie jest bowiem uprawniony, ani do oceny słuszności, ani celowości zaskarżonej decyzji. Organ, co należy podkreślić, nie jest zobowiązany do udzielenia ulgi nawet, gdy stwierdzi, iż w sprawie wystąpiły przesłanki "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Jak wynika z akt sprawy organ rozstrzygnął zgodnie z wnioskiem strony uznając, iż w sprawie zachodzi ważny interes strony. A zatem rozstrzygnięcie organu winno być postrzegane jako ulga w spłacie należności. Poza sporem pozostają inne kwestie takie jak wielość współwłaścicieli czy wniosek o całkowite umorzenie zaległości, złożony dopiero w skardze. Mając powyższe na względzie Sąd w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. W związku z tym, że skarżąca została zwolniona z kosztów sądowych i przyznano jej pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata D. K. Sąd nakazał zwrócić pełnomocnikowi adwokatowi D. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy) kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. E. Kruppik – Świetlicka H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska