I SA/Bd 324/24

WyrokWSA w Bydgoszczy2024-09-10

Skład orzekający: sędzia WSA Leszek Kleczkowski, sędzia WSA Urszula Wiśniewska, asesor WSA Joanna Ziołek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty po zlikwidowanej lub nieczynnej linii kolejowej podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a także czy przysługuje im zwolnienie podatkowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty pod nieczynną linią kolejową nr [...] T. - K. prawidłowo zostały opodatkowane według stawki właściwej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ spółka uzyskuje z nich przychód w postaci opłaty od P. S.A. za odpłatne korzystanie. Sąd podkreślił, że zwolnienie podatkowe z art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. wymaga faktycznego udostępniania infrastruktury kolejowej przewoźnikom, czego w tym przypadku nie stwierdzono. W odniesieniu do gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej nr [...] Ś. nad W. - Z., organ podatkowy orzekł zgodnie z żądaniem strony, opodatkowując je jak grunty pozostałe.
Stan faktyczny
Spółka P. W. kwestionowała decyzje organów podatkowych dotyczące opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2018 r. gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej nr [...] Ś. nad W. - Z. oraz gruntów pod nieczynną linią kolejową nr [...] T. - K. Skarżąca zarzucała naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, brak podstaw prawnych do zastosowania stawek podatkowych z uchwały Rady Gminy, a także brak podstaw do zróżnicowania opodatkowania w zależności od stanu linii kolejowej. Sprawa była już przedmiotem kontroli sądowej, która uchyliła poprzednie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska asesor WSA Joanna Ziołek Protokolant: starszy sekretarz sądowy Małgorzata Antoniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2024r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 10 kwietnia 2024 r. nr SKO-4231/172/2024 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2022 r. Wójt Gminy G. określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie [...]zł. Organ stwierdził, że będące własnością spółki grunty po zlikwidowanej linii kolejowej nr [...] Ś. nad W. - Z. oraz grunty nieczynnej linii kolejowej nr [...] T. – K. podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stawką dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2023 r. Inne utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G.. Rozpatrując wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 274/23 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Inne decyzją z dnia [...] stycznia 2024 r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ. Decyzją z dnia [...] lutego 2024 r. Wójt Gminy G. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018 r. w kwocie [...]zł. W odwołaniu spółka wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r. Inne utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ, odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie doszło do zawieszenia przedawnienia, bowiem decyzja Kolegium z dnia [...] kwietnia 2023 r. została zaskarżona przez spółkę w dniu [...] maja 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Organ był zatem uprawniony do orzekania w sprawie. Odnosząc się do przedmiotu sporu organ wskazał, że grunty o łącznej powierzchni [...] m2 - grunty związane z nieczynną linią kolejową nr [...] T. – K., nie podlegały w 2018 r. zwolnieniu wymienionemu w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "u.p.o.l"). W sprawie kluczowe znaczenie ma okoliczność, że w tej kwestii wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w prawomocnym wyroku z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt I SA/ Bd 274/23, który został podjęty względem spółki w związku z określeniem jej zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2018 r. W wyroku tym, Sąd ocenił kwestię zastosowania przedmiotowego zwolnienia względem linii kolejowej nr [...] T. - K. i żądania przez spółkę zastosowania zwolnienia. Kolegium w tym zakresie odwołało się do uzasadnienia ww. wyroku i wskazało na brak podstaw do zastosowania wskazanego zwolnienia. Kolegium podkreśliło też, że WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia [...] września 2023 r., sygn. I SA/Bd 274/23 potwierdził prawidłowość zastosowania stawki podatku właściwej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wobec gruntów po nieczynnej linii kolejowej nr [...] T. – K., wskazując, że dla określenia właściwej stawki podatku od nieruchomości istotne znaczenie ma zawarta z P. S.A. umowa. Ma ona charakter odpłatny na jej podstawie skarżąca uzyskuje przychód w postaci opłaty uiszczanej przez [...] S.A. za grunty oddane jej do korzystania. Fakt przekazania gruntów, na których zlokalizowana jest nieczynna linia kolejowa do odpłatnego korzystania przez [...] SA. potwierdza, że spółka uzyskuje przychód z tych nieruchomości i stanowi realne potwierdzenie istnienia związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. W związku z tym, odnośnie gruntów obejmujących nieczynną linię kolejową nr [...] T. - K., prawidłowo organ zastosował stawkę podatku właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.). W odniesieniu do linii kolejowej nr [...] Ś. nad W. – Z. organ stwierdził, że kwestia opodatkowania gruntów nie jest przedmiotem sporu. W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, zarzucając: 1) naruszenie art. 200 O.p. poprzez brak zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji ostatecznej, przez co uniemożliwiono stronie przedłożenie dodatkowych dowodów, 2) naruszenie art. 122 i art. 187 § 1 O.p. z uwagi na brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjawienia stanu faktycznego bądź wyciągnięcia oczywiście wadliwych wniosków z ustalonego przez siebie stanu faktycznego, 3) brak podstaw prawnych do zastosowania w dacie wydania zaskarżonej decyzji określającej stawek podatku od nieruchomości obowiązujących w 2018 r. na podstawie uchwały nr XXIV/156/2016 Rady Gminy Gostycyn z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Województwa Kujawsko-Pomorskiego z dnia 29 listopada 2016, poz. 6059), która to uchwała już nie obowiązywała w tej dacie, 4) brak podstaw prawnych do zróżnicowania opodatkowania gruntów w zależności od tego, czy linia kolejowa została prawnie i faktycznie zlikwidowana, jak w przypadku linii kolejowej wąskotorowej nr [...] Ś. nad W. - Z. i wtedy grunty zostały opodatkowane jak pozostałe, czy też linia kolejowa nr [...] T. - K. jest nieczynna, a część jej torowisk i linie zostały rozkradzione i w takim przypadku grunty zostały opodatkowane według stawek najwyższych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Inne z dnia [...] kwietnia 2024 r. dotycząca opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2018 r. gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej nr [...] na trasie Ś. nad W. – Z. oraz opodatkowania gruntów pod nieczynną linią kolejową nr [...] na trasie T. – K.. Podkreślenia wymaga, że sprawa ta była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 6 września 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 379/22 uchylił poprzednią decyzję organu odwoławczego. W wyroku tym Sąd zobowiązał organ w odniesieniu do gruntów związanych z zlikwidowaną linią kolejową nr [...] na trasie Ś. nad W. – Z. do uzupełnienia materiał dowodowego i przeanalizowania go w sposób pozwalający na ustalenie, w oparciu o racjonalne kryteria, czy będące przedmiotem sporu nieruchomości były lub potencjalnie mogły być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a w konsekwencji czy zasadne jest ich opodatkowanie na podstawie stawek przewidzianych w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.o.l. Zdaniem Sądu, organy nie analizowały na przykład tego, czy sporne grunty po zlikwidowanej linii kolejowej stanowią wąski pas gruntu ciągnący się wśród pól i lasów, z dala od dróg publicznych, czy też może – wręcz przeciwnie - przynajmniej niektóre działki mają dobry dostęp do dróg publicznych, energii elektrycznej i inne walory (jak choćby dogodny kształt), które kwalifikowałyby je do gospodarczego wykorzystania w inny sposób niż poprzez odbudowanie linii kolejowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy G. stwierdził, że nie zdołał uzupełnić materiału dowodowego w sposób dostateczny dla jednoznacznego wyjaśnienia sprawy i związku z tym uznał, że grunty związane z zlikwidowaną linią kolejową nr [...] na trasie Ś. nad W. – Z. podlegają opodatkowaniu według stawek jak dla gruntów pozostałych, czyli tak, jak tego domagała się spółka. Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Natomiast w odniesieniu do gruntów nieczynnej linii kolejowej nr [...] T.-K., tut. Sąd w wyroku z dnia [...] września 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 379/22 stwierdził, że organ właściwie zinterpretował art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. i prawidłowo ustalił, iż w 2018 r. na linii tej nie odbywały się jakiekolwiek przejazdy pociągów i linia ta nie mogła być faktycznie udostępniana licencjonowanym przewoźnikom. Sąd zauważył, że linia ta nie została formalnie zlikwidowana i wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się zawarta z [...] S.A. umowa z dnia [...] września 2001 r., nr [...] [...] dotycząca oddania do odpłatnego korzystania linii kolejowych oraz innych nieruchomości niezbędnych do zarządzania liniami kolejowymi. Dodał, że podmiot ten jako zarządca infrastruktury nie przewidział możliwości prowadzenia ruchu kolejowego na tej linii, więc linia ta nie była faktycznie udostępniana licencjonowanym przewoźnikom. Ostatni przejazd licencjonowanego przewoźnika kolejowego odbył się na tej linii w dniu [...] października 2015 r. Nadto Sąd podkreślił, że zgodnie z załącznikiem nr [...]. Statutu Sieci Kolejowej [...] [...] Linie Kolejowe - Wykaz odcinków linii stanowiących infrastrukturę nieczynną od 2018r., linia kolejowa nr [...] T. - K. na kilometrażu od 0,145 do 43,717 stanowi infrastrukturę nieczynną i zarządca infrastruktury nie przewiduje możliwości prowadzenia ruchu na tej linii. Fakt ten potwierdza też to, że w 2018 r. linia ta nie była udostępniana licencjonowanym przewoźnikom kolejowym. Dalej Sąd wskazał, że w procesie wykładni art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.p.o.l. przesłanka nabycia prawa do zwolnienia podatkowego polegająca na udostępnianiu przez zarządcę infrastruktury przewoźnikowi kolejowemu ma charakter faktyczny. Nie chodzi więc o hipotetyczną możliwość udostępnienia zarządzanej infrastruktury kolejowej, lecz o faktyczne udostępnienie jej na potrzeby publicznego transportu kolejowego. W toku postępowania skarżąca nie przedstawiła stosownych dowodów potwierdzających spełnienie tej przesłanki. O wykluczeniu możliwości zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. przesądza zatem brak faktycznego udostępniania przez zarządcę infrastruktury kolejowej. Jednocześnie Sąd podkreślił, że dla określenia właściwej stawki podatku od nieruchomości istotne znaczenie ma zawarta z [...] S.A. umowa. Ma ona charakter odpłatny - na jej podstawie skarżąca uzyskuje przychód w postaci opłaty uiszczanej przez [...] S.A. za grunty oddane jej do korzystania. Fakt przekazania gruntów, na których zlokalizowana jest nieczynna linia kolejowa do odpłatnego korzystania przez [...] S.A. potwierdza, że spółka uzyskuje przychód z tych nieruchomości i stanowi realne potwierdzenie istnienia związku nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą. W związku z tym Sąd uznał, że odnośnie gruntów obejmujących nieczynną linię kolejową nr [...] T.-K., prawidłowo organ zastosował stawkę podatku właściwą dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l.). Z powyższego wyroku wyraźnie zatem wynika zasadność opodatkowania przez organ gruntów pod nieczynną linią kolejową nr [...] na trasie T. - K. według stawek, jak dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. W wyroku tym Sąd przesądził także kwestię braku podstaw do zastosowania w odniesieniu do tych gruntów zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.p.o.l. Wskazać należy, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W tym kontekście zarzuty strony co do naruszenia art. 7 ust. 1 pkt. 1 lit. a u.p.o.l., czy zastosowania nieprawidłowej stawki podatkowej, są całkowicie nieuzasadnione. Jeżeli spółka nie zgadzała się ze stwierdzeniami zawartymi w powyższym wyroku, to mogła zaskarżyć ten wyrok do NSA. Nie jest też trafny zarzut braku podstaw do zastosowania stawek podatkowych wynikających z uchwały nr XXIV/156/2016 Rady Gminy Gostycyn z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Kujawsko - Pomorskiego z dnia 29 listopada 2016 r., poz. 4200), gdyż uchwała ta obowiązywała w 2018 r., a więc w roku, którego dotyczy decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Uchwała ta uchylona została z dniem 1 stycznia 2019 r. uchwałą nr II/6/2018 Rady Gminy Gostycyn z dnia 29 listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Kujawsko - Pomorskiego z dnia 3 grudnia 2018 r., poz. 6059). Niezasadne są zarzuty również dotyczące naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 O.p. Organ podjął bowiem niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (np. w dniu [...] sierpnia 2023 r. organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny) i w sposób wyczerpujący rozpatrzył ten materiał. Kolegium wystarczająco wyjaśniło również zasadność przesłanek, którymi kierowało się wydając rozstrzygnięcie, wskazując przy tym fakty, które uznało za udowodnione i dowody, na których się oparło, jak również okoliczności oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględniło stanowiska skarżącej. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 200 O.p. Naruszenia tego przepisu skarżąca upatruje w tym, że organ odwoławczy nie wyznaczył jej 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Gdyby natomiast wyznaczył to spółka mogła złożyć wniosek o: 1) przeprowadzenie rozprawy przez SKO, 2) przeprowadzenie w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z pisma Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] w której to interpretacji Minister Finansów wyłączył możliwość opodatkowania gruntów, budynków i budowli m.in. w przypadku chemicznego skażenia gruntu, 3) przeprowadzenia dowodu z opinii sporządzonej przez prof. dr. hab. inż. M. B. na okoliczność skażenia chemicznego kreozotem gruntów działek przedostającego się do nich przez lata z drewnianych podkładów kolejowych 4) wystąpienie przez organ do odpowiednich przedsiębiorstw celem uzyskania informacji na temat dostępu działek do dróg publicznych, możliwości podłączenia działek do sieci elektroenergetycznej, czy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Wskazać należy, że w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 NSA uznał, że naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że argumenty podatnika w zakresie skażenia gruntów były już rozpoznawane wcześniej przez sądy administracyjne (por. wyrok tut. Sądu z dnia 9 lipca 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 265/24). W tym kontekście należy zauważyć, że opinia M. B. zawiera uwagi natury ogólnej, odnośnie możliwego szkodliwego oddziaływania kreozotu na grunt po zlikwidowanych torach, nie wskazuje natomiast, czy konkretnie sporne grunty zostały nim rzeczywiście skażone. Tym samym opinia ta, jak i pismo Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...]/PP, mające również ogólny charakter, nie mogą mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Spółka nie wykazała też, aby taki wpływ miał brak przeprowadzenie rozprawy przez SKO. Bezprzedmiotowe jest także zwracanie przez organ o udzielenie informacji na temat dostępu działek do dróg publicznych, możliwości podłączenia działek do sieci elektroenergetycznej, czy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, w sytuacji gdy w odniesieniu do opodatkowania gruntów po zlikwidowanej linii kolejowej nr [...] na trasie Ś. nad W. – Z. organ podatkowy orzekł zgodnie z żądaniem strony, a kwestia opodatkowania gruntów pod nieczynną linią kolejową nr [...] na trasie T. – K. została przesądzona przez tut. Sąd w powyższym wyroku. Jednocześnie Sąd oddalił wniosek o przeprowadzenia dowodów załączonych do skargi m.in. opinii sporządzonej przez prof. dr. hab. inż. M. B. , wskazanego pisma Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...]/PP oraz uchwały nr [...] Rady Gminy G. z dnia [...] listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości. Należy zauważyć, że w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wskazane dokumenty z podanych wyżej względów nie są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Nadto art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw do dopuszczenia jako dowodu dokumentu, który stanowi akt prawa miejscowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło