I SA/Bd 326/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję Skarżąca zwróciła się do Inne o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] stycznia 2021 r., powołując się na przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), dalej: "ustawa o COVID". Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. Inne odmówił stronie prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu ww. składek. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2021 r. ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2021 r. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 30 stycznia 2021 r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres. Organ podał, że zgodnie z § 11 pkt 2 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., nie później niż do dnia [...] lutego 2021 r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania. ZUS wskazał, że w dniu 1 lutego 2021 r. skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. dla płatników w określonych branżach. We wniosku podała jako przeważający rodzaj działalności kod PKD 49.39.Z. oraz oświadczyła, że przychód z działalności uzyskany w grudniu 2020 r. był niższy o co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego w grudniu 2019 r. Organ ustalił, że zgodnie z rejestrem CEIDG skarżąca nie wykazywała kodu PKD 49.39.Z w ramach wykonywanej działalności w grudniu 2019 r., ani w styczniu 2020 r. Zmiany wpisu w ramach wykonywanej działalności gospodarczej dokonała w dniu [...] lipca 2020 r. Dlatego też w ocenie organu nie przysługuje skarżącej wnioskowane zwolnienie. Nie zgadzając się z powyższą decyzją strona złożyła skargę do tut. Sądu. W uzasadnieniu podniosła, że w dniu [...] lutego 2021 r. złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania składek. Stwierdziła, że we wniosku RDZ- B7 błędnie porównała spadek przychodu o minimum 40% w grudniu 2020r. i w grudniu 2019 r. (w grudniu 2020 r. przeważającym PKD było 49.39.Z, natomiast w grudniu 2019 r. to PKD nie było jeszcze zgłoszone). Podkreśliła, że powinna była wykorzystać opcję porównania grudnia 2020 r. do listopada 2020 r. (w listopadzie 2020 r. PKD 49.39.Z było już zgłoszone). Gdyby od razu porównała grudzień 2020 r. do listopada 2020 r. nie byłoby podstaw do odmowy zwolnienia z opłacania składek. Strona zauważyła, że ZUS odmówił jej możliwości złożenia korekty i uwzględnienia właściwych miesięcy. Dodała, że miała możliwość złożenia takiej korekty w przypadku ubiegania się o świadczenie postojowe w ramach tej samej tarczy. Strona wyjaśniła, że prowadzi biuro podróży i posiada transport autokarowy. Zaznaczyła, że obydwie branże są najbardziej poszkodowane przez pandemię COVID - 19 i są objęte pomocą państwa (zarówno kod 49.39.Z i 79.12.Z), a firma skarżącej została wykluczona z pomocy przez błędne wypełnienie wniosku. Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o pozytywne rozpatrzenie jej skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy o COVID. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia [...] września 2021r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku Sąd umożliwił skarżącej wypowiedzenie się w sprawie. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2021 r. spółka wystąpiła do ZUS o zwolnienie za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek dla płatników prowadzących 30 listopada 2020 r. działalność w określonych branżach. Jako przeważającą działalność według PKD podała kod 49.39.Z. Wskazała także, że przychód uzyskany w grudniu 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w grudniu 2019 r. Inne, na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (dalej: "rozporządzenie"), odmówił skarżącej prawa do zwolnienia z opłacania należnych składek na ubezpieczenie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że wprawdzie w grudniu 2019 r. i styczniu 2020 r. przeważający rodzaj jej działalności nie był oznaczony kodem PKD 49.39.Z, jednak w tym okresie jej działalność była oznaczona kodem PKD 79.12.Z, a zatem także objętej pomocą. Organ odwoławczy powtórzył stwierdzenia zawarte w poprzedniej decyzji i utrzymał ją w mocy. Należy zauważyć, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z - którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r. Na gruncie tego uregulowania Zakład odmówił prawa do zwolnienia ze składek, gdyż w grudniu 2019 r. i w styczniu 2020 r. skarżąca nie wykonywała działalności gospodarczej oznaczonej kodem PKD 49.39.Z (zmiana kodu nastąpiła dopiero w dniu [...] lipca 2020 r.). Zdaniem organu z uwagi na to, że skarżąca nie prowadziła działalności oznaczonej kodem PKD 49.39.Z. nie można stwierdzić, że przychód z działalności uzyskany w grudniu 2020 r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w grudniu 2019 r. Stanowisko organu, pozbawiające skarżącą prawa do zwolnienia nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowania prowadzącego do zastosowania konkretnych przepisów prawa. Szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Oznacza to konieczność dokonania wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji, wraz z argumentami przemawiającymi za jej przyjęciem. Innymi słowy decyzja, którą otrzymuje strona, powinna w uzasadnieniu wskazywać jakie przepisy i dlaczego zadecydowały o takim, a nie innym określeniu jej praw lub obowiązków. Tylko decyzja spełniająca te kryteria może w pełni realizować zasady ogólne postępowania administracyjnego, wyrażające się w prowadzeniu postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracji (art. 8 k.p.a.), oraz przekonywaniu polegającym na wyjaśnieniu stronie zasadności przesłanek, którymi kierowano się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.). Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji powyższych wymagań nie spełnia, bowiem organ w ogóle nie dokonał wywodu prawnego uzasadniającego pozbawienie skarżącej prawa do zwolnienie z obowiązku opłacania składek za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. Uzasadnienie w tym względzie jest lakoniczne. Organ nie przedstawił toku rozumowania, który doprowadził go do konkluzji, że warunkiem zwolnienia jest to, aby w grudniu 2020 r. skarżąca wykonywała przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną tym samym kodem PKD, co działalność prowadzona w grudniu 2019 r., tzn. aby w grudniu 2019 r. i grudniu 2020 r. przeważająca działalność była oznaczona kodem PKD 49.39.Z. Jest to szczególnie istotne, gdy weźmie się pod uwagę, że w § 10 ust. 1 rozporządzenia prawodawca nie powtórzył zwrotu "z tej działalności" w stosunku do przychodu "uzyskanego w miesiącu poprzednim lub analogicznym miesiącu roku poprzedniego". W rezultacie uzasadnienie nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia. Nie przedstawiono żadnych przekonujących argumentów tłumaczących dlaczego pozbawienie skarżącej prawa do zwolnienia jest właściwe. W decyzji z dnia [...] kwietnia 2021 r. organ nie odniósł się też do stanowiska skarżącej zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że wprawdzie w grudniu 2019 r. i styczniu 2020 r. przeważający rodzaj jej działalności nie był oznaczony kodem PKD 49.39.Z, jednak w tym okresie jej działalność była oznaczona kodem PKD 79.12.Z, także wymienionym w § 10 ust. 1 rozporządzenia. Próba wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz doprecyzowania stanowiska organu w piśmie procesowym jakim jest odpowiedź na skargę, nie może odnieść skutku. Odpowiedź na skargę nie może być traktowana jako "aneks" do decyzji. W odpowiedzi na skargę organ orzekający powinien jedynie odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać rozważań i ocen, które powinny znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu nie są wywody zawarte w odpowiedzi na skargę, lecz prawidłowość wydanej przez organ decyzji (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 6 lutego 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 366/19; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 lutego 2021 r., sygn. akt I SA/Ol 802/20). Zaskarżona decyzja narusza zatem art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ usunie stwierdzone uchybienia i wyda decyzję zawierająca prawidłowe uzasadnienie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania nie orzeczono, ponieważ skarżąca jest zwolniona z obowiązku ich ponoszenia. s.H.Adamczewska-Wasilewicz s.L.Kleczkowski s.U.Wiśniewska