I SA/Bd 341/08
PostanowienieWSA w Bydgoszczy2008-08-25
Skład orzekający: Sarah Sobecka-Kucharczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w częściowym zakresie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedłożyła dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej małżonka, mimo że małżonkowie żyją w rozdzielności majątkowej i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w częściowym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie przedłożyła dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej małżonka, pomimo wezwania sądu. Rozdzielność majątkowa małżonków nie wyłącza obowiązku wspólnego przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny i ponoszenia kosztów postępowania sądowego, a tym samym ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy powinna uwzględniać dochody i majątek małżonka.Stan faktyczny
B.K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku VAT i jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, które obejmowały wpis od skargi w kwocie 16.764 zł. Skarżący nie uzyskuje dochodów, a majątek jego firmy został zajęty przez organ skarbowy. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód żony z działalności gospodarczej. Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia wyciągu z rachunku bankowego żony, jednak skarżący tego nie uczynił, powołując się na rozdzielność majątkową.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
I SA/Bd 341/08 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od grudnia 2003 r. do lutego 2005 r. postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.
I SA/Bd 341/08
UZASADNIENIE
Wraz ze skargą na wskazaną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. B.K. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący pozostaje w czteroosobowym gospodarstwie domowym. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód żony z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej sprowadzający się do kwoty 3726 zł miesięcznie ( k.29). Skarżący nie uzyskuje dochodów, a majątek jego firmy został zajęty przez organ skarbowy. Na wezwanie przedłożył postanowienie o zabezpieczeniu majątkowy z dnia [...] oraz decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] W związku z blokadą rachunku bankowego w [...] Bank [...] dokonuje jedynie wypłat wynagrodzeń oraz opłaca składki ZUS. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w przedłożonych wyciągach za miesiące kwiecień, maj , czerwiec 2008 r.
Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu i przetwarzania odpadów metalowych osiągając zarówno za 2006 oraz 2007 rok stratę, przy czym jak wynika z zeznania podatkowego PIT-36L za 2007 r. przychód wyniósł 1.060.516,55 zł.
Jako majątek wskazano dom, za który BiM.K. spłacają kredyt mieszkaniowy w ratach w wysokości 1700 zł. Miesięczne wydatki rodziny związane z koniecznym utrzymaniem sprowadzają się średnio do 2685 zł ( prąd z ogrzewaniem 750 zł, woda z kanalizacją 200 zł, wywóz odpadów komunalnych 35 zł, kredyt). Skarżący nie posiada oszczędności. Pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej i z tej przyczyny nie przedłożył wyciągów z rachunków bankowych współmałżonki.
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zważył, co następuje:
Żądanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, iż intencją wnioskującego było w tej sprawie uzyskanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w kwocie 16.764 zł.
Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej " P.p.s.a" przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak więc to na stronie skarżącej spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie zainteresowany nie dopełnił w sposób należyty ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej, albowiem mimo wezwań z dnia 11 czerwca 2008 r. oraz 21 lipca 2008 r. ( k.13, 63) nie przedłożył wyciągu z rachunku bankowego żony. Jako przyczynę powołał rozdzielność majątkową małżonków.
Wyjaśnić należy , iż przy rozpatrywaniu prawa pomocy powyższe wyjaśnienie wnioskodawcy pozostaje bez znaczenia w sytuacji, gdy małżonkowie mieszkają razem i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Przedłożenie danych dotyczących sytuacji majątkowej żony na tle okoliczności sprawy niniejszej jest istotne, bowiem rozdzielność majątkowa istniejąca miedzy małżonkami nie wyłącza obowiązków wynikających z art.23 i art.27 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, dalej k.r.o. Zgodnie z treścią art. 27 k.r.o. małżonkowie są obowiązani, każdy według swych sił i możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny. Oceniając zasadność zwolnienia od kosztów sądowych, bierze się pod uwagę dochody oraz majątek małżonka wnioskodawcy, bez względu na rodzaj ustroju majątkowego łączącego małżonków. W myśl art.23 k.r.o. małżonkowie mają obowiązek wzajemnej pomocy, również w zakresie uiszczania kosztów postępowania sądowego.
Wyjaśnić również należy, że przepis art. 255 p.p.s.a, który stanowił podstawę do wezwania skarżącego do przedstawienia dodatkowych informacji jest nie tylko podstawą prawną do działania umożliwiającego prawidłową ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy, ale regulacja ta pozwala także ubiegającemu się o przyznanie prawa pomocy na uzupełnienie wniosku w przypadku, kiedy okoliczności w nim wykazane nie okażą się wystarczające do stwierdzenia przesłanek z art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Uchylenie się natomiast od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania należy uznać za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku informacji o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Podkreślenia wymaga, iż wezwanie, o którym mowa powyżej stanowiło swoistą podpowiedź, za pomocą jakich dokumentów wnioskujący winien wykazać istnienie przesłanki warunkującej skorzystanie z prawa pomocy.
Brak możliwości dokonania pełnej konfrontacji twierdzeń skarżącego z danymi dotyczącymi sytuacji majątkowej małżonka został zawiniony przez zainteresowanego. Tym samym uniemożliwił on obiektywne i nie pozostawiające wątpliwości rozstrzygnięcie w kwestii oceny stanu finansowego. Z tego więc względu nie uznano, że kwota wpisu od skargi nie stanowi istotnego uszczerbku dla utrzymania koniecznego wnioskodawcy.
W świetle poczynionych powyżej uwag, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło