I SA/Bd 356/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kruppik – Świetlicka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 października 2011r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych na poczet zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2005 r. oddala skargę W zeznaniu rocznym PIT-36 B. S. i J. S. wykazali nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie [...] zł. W związku z zaległością wynikającą z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] r. określającej B. S. wysokość kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za kolejne miesiące od lipca 2005 r. do grudnia 2005 r. oraz wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług związanego z wystawieniem we wskazanym okresie faktur VAT z wykazanym podatkiem do zapłaty w łącznej kwocie [...] ]zł, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., działając z urzędu, postanowieniem z dnia [...] r. dokonał zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie [...] zł na zaległość podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za lipiec 2005 r. w taki sposób, że na należność główną zaliczył kwotę [...] zł, a na odsetki za zwłokę od tej należności kwotę [...] zł. Nie zgadzając się z powyższym zaliczeniem, strona wniosła zażalenie. Skarżący stwierdził, że nadpłata nie powstała, a kwoty wpłacone w 2009 r. organ podatkowy winien zaliczyć na takie zobowiązanie i za taki okres, jaki został wskazany przy wpłacie. Zdaniem strony, organ podatkowy nie miał podstaw do zaliczenia wpłaty na podatek od towarów i usług za lipiec 2005 r., podatnik bowiem uprawniony jest do dowolnego dysponowania wpłatą i wskazania, na poczet jakiego zobowiązania wpłaty dokonuje. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że zaskarżone postanowienie dotyczy zaliczenia nadpłaty na zaległość podatkową, a nie zaliczenia wpłaty na poczet podatku. Potwierdzeniem nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych jest zeznanie PIT-36 za 2009 r. złożone w dniu 23 kwietnia 2010 r. i podpisane własnoręcznie przez skarżącego. Wykazana w zeznaniu kwota [...] zł stanowi nadpłatę w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, która powstała w dniu złożenia zeznania rocznego, stosownie do art. 73 § 2 pkt 1 tej ustawy. Odnosząc się do czynności zaliczenia organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. stwierdziwszy wystąpienie nadpłaty podatku w kwocie [...] zł, przy jednoczesnym posiadaniu zaległości podatkowej wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] r., zobowiązany był do dokonania przedmiotowego zaliczenia i wydania postanowienia w trybie art. 76a § 1 Ordynacji podatkowej. Wykazaną w zeznaniu rocznym nadpłatę w kwocie [...] zł rozliczono na zaległość podatkową przy odpowiednim zastosowaniu art. 55 § 2 i art. 62 § 1 tej ustawy. Zaliczenie nadpłaty na poczet zobowiązań podatkowych jest czynnością o charakterze materialno-technicznym. W niniejszej sprawie czynność ta została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że nie posiada żadnej nadpłaty oraz że organ podatkowy nie miał podstaw do zaliczenia przysługującego mu zwrotu podatku na poczet zaległości nieistniejących. Zarzucił, że organ nie wskazał podstawy uprawniającej go do swobodnego wyboru zaległości, na poczet której dokonał zaliczenia. Zdaniem strony, w przypadku istnienia więcej niż jednej zaległości należy ustalić kto i w oparciu o jakie przepisy decyduje o dokonaniu stosownego zaliczenia. Skarżący zarzucił, że w żadnym z wydanych postanowień takich rozważań nie ma, co skutkuje naruszeniem art. 210 Ordynacji podatkowej. Ponadto strona podniosła, że w zaskarżonym postanowieniu nie wskazano proporcji zaliczenia, tj. jaką kwotę zaliczono na należność główną, a jaką na odsetki i dlaczego. Nie wskazano również, czy należność, na którą rzekoma nadpłata została zaliczona w ogóle istnieje, z jakiego tytułu jest ta należność i czy jest wymagalna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzkie Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1259 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa ani materialnego ani procesowego, co oznacza, że skargę jako niezasadną należało oddalić. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż B. S. i J. S. w zeznaniu rocznym PIT-36 wykazali nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. w kwocie [...] zł. Bezspornym jest również to, że na podatniku ciąży zaległość podatkowa z tytułu podatku od towarów i usług za wynikające z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] r., za kolejne miesiące od lipca 2005 r. do grudnia 2005 r. oraz wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług związanego z wystawieniem we wskazanym okresie faktur VAT z wykazanym podatkiem do zapłaty w łącznej kwocie [...] zł, Istota sporu sprowadza się do tego, czy organ podatkowy mógł zaliczyć w/w nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za 2005 r. Odpowiedź na powyższe pytanie jest twierdząca. Podstawą prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 76 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) zwaną dalej w skrócie "ustawą Op." Przywołany przepis stanowi, że nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Z kolei zgodnie z art. 76a § 1 cyt. ustawy Op. w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie i ten środek zaskarżenia został przez stronę wykorzystany. Natomiast art. 55 § 2 tej ustawy stanowi, że jeżeli powstała nadpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, nadpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu powstania nadpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Wystąpienie nadpłaty powoduje zatem sytuację, w której między podatnikiem a organem podatkowym istnieje powiązanie prawne, gdzie podatnik staje się wierzycielem w stosunku zobowiązaniowym, a organ podatkowy dłużnikiem. Wystąpienie nadpłaty nie daje jednak podatnikowi pełnej swobody w dysponowaniu nią, gdyż zacytowany przepis art. 76 określa szczegółowy tryb zwrotu nadpłaty w myśl zasady tzw. zwrotu pośredniego. Ten tryb ma pierwszeństwo przed zwrotem bezpośrednim nadpłaty. Nadpłatę zwraca się podatnikowi dopiero po stwierdzeniu, że podmiot domagający się zwrotu nie jest dłużnikiem w żadnym stosunku prawnopodatkowym i nie złoży wniosku o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki – Ordynacja podatkowa. Komentarz. Oficyna Wydawnicza "Unimex". Wrocław 2006, str. 365.) Należy podkreślić, że zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości jest czynnością materialnotechniczną, a postanowienie, o którym mowa w art. 76a § 1 ustawy O.p. jest warunkiem formalnym do zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2007 roku, sygn. akt III SA/Wa 513/07). Przy czym, organ dokonując zaliczenia nadpłaty podatku na poczet zaległości podatkowych nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości złożonych przez podatnika deklaracji, jak również rozstrzygnięć określających wysokość zobowiązań. Wbrew stanowisku strony skarżącej, cytowany przepis jest jednoznaczny i jak wynika z jego treści zawiera nakaz zaliczenia z urzędu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej. To oznacza, że organ nie ma tu żadnego wyboru i nadpłatę musi zaliczyć na poczet zaległości podatkowej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 marca 2004 r., sygn. akt III SA 1385/2003, wydany co prawda na gruncie art. 75 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym w roku 2003, odpowiadającego w swej treści obecnemu art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 października 2006 roku, sygn. akt III SA/Wa 1042/06). Reasumując powyższe rozważania wskazać zatem należy, iż w świetle powołanych wyżej przepisów, organ podatkowy zasadnie zaliczył nadpłatę wynikającą z zeznania rocznego za 2009 rok na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za wskazany miesiąc 2005 r. Odnosząc się do zarzutu strony, iż nie wiedział nic o nadpłacie należy wskazać, że zarzut ten nie zasługuje na uznanie, gdyż jak wynika ze złożonej przez stronę deklaracji za ten rok ( strona 4 pkt 6 deklaracji) sam skarżący ocenił , iż przysługuje mu nadpłata w wskazanej kwocie [...] zł. Ustosunkowując się do zarzutu braku zastosowania przez organy podatkowe przepisów Ordynacji podatkowej regulujących postępowanie podatkowe, w szczególności art. 210 Op. Sąd stwierdza, że jest on bezzasadny. Decyzja zdaniem Sądu zawiera wszystkie wymagane elementy, o których mowa w art. 210 Op. Posiada uzasadnienie faktyczne i prawne Proces rozumowania organu, wnioski dotyczące oceny dowodów oraz argumenty przemawiające za przyjęciem określonej opinii organu znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 210 § 4 o.p.), tak by adresat, a nadto sąd dokonujący kontroli legalności aktu, miał możliwość zapoznania się nie tylko ze stwierdzeniem organu, ale również z analizą, jaką organ przeprowadził w stosunku do każdego z dowodów i przyczyn, dla których niektóre dowody zostały uznane za wiarygodne, a innym odmówiono wiarygodności. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.