I SA/Bd 364/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Sarah Sobecka-Kucharczyk po rozpoznaniu w dniu 12 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanowił odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na wskazaną powyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej A. M. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z ustaleniem zobowiązania podatkowego ( za trzy lata 600.000 zł) każde dodatkowe obciążenie naraża skarżącego oraz jego rodzinę na trudne do odwrócenia skutki wynikające z zaciągania kolejnych zobowiązań bankowych lub prywatnych. Zainteresowany nie posiada oszczędności, a skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego pozwoli jemu na ochronę majątku stanowiącego dorobek małżeństwa. Jak wynika z formularza, w gospodarstwie domowym pozostaje z żoną oraz dwójką małoletnich dzieci. Jako majątek wskazał dom o powierzchni 180 m², trzy nieruchomości położone w N., D. G. , F. oraz samochód osobowy Ford Explorer rok produkcji 2007. Rodzina utrzymuje się z dochodów osiąganych przez A. M. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej wynoszących 20.000 zł miesięcznie. Z oświadczenia z dnia 4 września 2008 r. wynika, iż żona skarżącego prowadzi od 21 marca 2008 r. działalność gospodarczą ( fryzjerstwo i pozostałe zabiegi kosmetyczne, roboty budowlane, prace remontowe oraz sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego) przynoszącą straty. W 2007 r. osiągnęła przychód w kwocie 9.458,20 zł. Z kolei A. M., uzyskał w ubiegłym roku dochód w wysokości 439.783,86 zł. ( przy przychodzie 1.500.965,79 zł). Skarżący wykazał, iż miesięcznie na konieczne utrzymanie gospodarstwa domowego przeznacza 3.000 zł ( zakup żywności ok.1000 zł, media i podatek od nieruchomości ok.1500 zł, art. szkolne oraz odzież ok. 500 zł). Wnioskodawca wraz z żoną zawarli umowy kredytowe: - w dniu 6 grudnia 2007 r. na finansowanie bieżących potrzeb konsumpcyjnych na kwotę 79.000 zł., rata 1623,45 zł; -w dniu 10 kwietnia 2007 r. na zakup samochodu marki Peugeot Boxer o wartości 85.000 zł; - w dniu 14 lipca 2007 r. na zakup samochodu marki Toyota RAV 4 o wartości 100.000 zł, rata leasingowa 2.753 zł; -w dniu 5 września 2007 r. kredyt inwestycyjny na budowę stacji kontroli pojazdów o wartości 920.000 zł , miesięczna rata 7.000 zł; - w dniu 8 listopada 2007 r. kredyt na działalność gospodarczą o wartości 200.000 zł., rata 3333 zł; -w dniu 29 sierpnia 2006 r. kredyt gotówkowy o wartości 51.500 zł, rata 1.198,31 zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie zaznaczyć należy, iż intencją wnioskującego było w tej sprawie uzyskanie zwolnienia do obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, w tym wpisu od skargi w kwocie 1500 zł. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie ( art.199 w zw. z art.205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz . U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej " p.p.s.a " , w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w część albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje uprawnienie do ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art.246 § 1 pkt 2 powoływanej ustawy następuje wtedy, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przez co należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podzielić należy pogląd, że użycie w przytoczonym przepisie określenia: "gdy wykaże" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Powinna ona zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach- z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony jej możliwości finansowych. W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż na skarżącemu ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w 2 sprawach zawisłych przed tutejszym sądem ( sygnatura akt I SA/Bd 364/08 oraz I SA/Bd 368/08) na łączną kwotę 3500 zł. W związku z tym należy brać pod uwagę generalna kwotę, która obowiązany jest uiścić. Wyjaśnić również należy , iż przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy uwagi na obowiązki wynikające z art.23 i art.27 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy dokonano analizy możliwości finansowych skarżącego w oparciu o dochody oraz majątek posiadany przez małż. M. W związku z powyższym zauważyć należy, iż A. M. prowadzi działalność gospodarczą, z tytułu której uzyskuje miesięczne dochody w wysokości około 20.000 zł. Z zeznania podatkowego wynika, iż w 2007 r. osiągnął on przychód w wysokości 1.500.965,79 zł ( koszt uzyskania przychodów: 1.061.181,93 zł). Z kolei do lipca bieżącego roku osiągnął przychód w wysokości 754.420,42 zł. Istotnym faktem jest więc to, że przychody te kształtuje się na znacznym poziomie. Środkami tymi A. M. może swobodnie dysponować. Zwrócono również uwagę, iż skarżący ubiegając się o przyznanie prawa pomocy wyeksponował jedynie dane mające wskazywać na złą sytuację materialną, czemu przeczą zebrane w sprawie dokumenty. Informacje wynikające z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych potwierdzają, że małż. M. obracają środkami pieniężnymi znacznej wysokości, które przewyższają również wysokość zaciągniętych wobec banków zobowiązań. Poza sporem pozostają ustalenia odnośnie posiadanego przez stronę majątku obejmującego trzy nieruchomości, dom, oraz samochody m-ki: Ford Explorer, Peugeot Boxer, Toyota RAV 4. Należy również wziąć pod uwagę, iż żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą o charakterze dochodowym ( m.in. roboty budowlane oraz remontowe) i nie wykazała, aby aktualnie ponosiła straty, czy dokonywała obrotu środkami znikomej wartości. Biorąc powyższe pod uwagę referendarz uznał, iż opłacenie wpisu od skargi w zainicjowanej sprawie sądowoadministracyjnej nie wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania dla skarżącego i jego rodziny. Ponadto niedopuszczalna jest sytuacja, gdy podmiot, na którym ciąży zobowiązanie, żądał, aby koszty sądowe pokrywał jemu Skarb Państwa w sytuacji, kiedy strona znajdując się w korzystnej sytuacji materialnej preferuje zobowiązania prywatnoprawne względem publicznoprawnych. Z tych powodów, na podstawie art.246 § 1 pkt 2 oraz art.258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.