I SA/Bd 369/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-10-04

Skład orzekający: Teresa Liwacz, Izabela Najda-Ossowska, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT dokumentujące fikcyjne transakcje zakupu złomu mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków z nimi związanych do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Faktury VAT dokumentujące fikcyjne transakcje zakupu złomu nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków z nimi związanych do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych. Koszt uzyskania przychodu wymaga faktycznego poniesienia wydatku i związku z działalnością gospodarczą, a sama faktura nie jest dowodem rzeczywistego zdarzenia gospodarczego, jeśli organ podatkowy wykaże jego fikcyjność.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. Organ podatkowy zakwestionował możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych 21 fakturami VAT, uznając transakcje zakupu złomu za fikcyjne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 października 2016 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. oddala skargę 1. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż. określił skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013r. w kwocie [...]zł. 2. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Powyższemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 125 §, art. 180, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 193 §, 2 i 4, art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r. poz. 613 ze zm. – dalej "O.p.") oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012r., poz. 361 ze zm., w brzmieniu obowiązującym w 2013r. - dalej "u.p.d.o.f."). 3. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ przywołał mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy. Powołując się na przepis art. 22 ust. 1 u.p.o.f. organ wskazał, że podstawą zaliczenia określonego wydatku do kosztów uzyskania przychodu jest wykazanie, iż faktura odzwierciedlająca poniesienie danego wydatku jest dokumentem rzetelnym, tj. odzwierciedlającym zdarzenia gospodarcze dokonane między podmiotami wymienionymi w fakturze, której przedmiotem jest towar bądź usługa opisana w tym dokumencie pod względem ilościowym, jakościowym, wartościowym itp. Podstawą pozbawienia wydatków udokumentowanych 21 fakturami VAT, wystawionych na rzecz firmy skarżącego przez [...] A. K., [...] B., w okresie od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia [...] listopada 2013r. w łącznej kwocie netto [...] zł, charakteru kosztów uzyskania przychodów była dokonana przez organ podatkowy ocena materiału dowodowego, z której wynika fikcyjność transakcji zakupu złomu od powołanej firmy. Zdaniem organu z zebranego materiału dowodowego wynika, że powyższy kontrahent nie prowadził w rzeczywistości działalności gospodarczej. Wynika to zarówno z zeznań A. K., sąsiadów A. K., sołtysa wsi M., funkcjonariusza policji w B., z których wynika, że pod adresem zamieszkania Pana A. K., tj. [...] nie była prowadzona żadna działalność gospodarcza, jak również A. K. nie użytkował żadnego miejsca w celu prowadzenia zarejestrowanej działalności gospodarczej. Na terenie wskazanej posesji nie był przechowywany żaden materiał, w szczególności złom i metale, a on sam był znany z nadużywania alkoholu. Ustalono również, iż A. K. był w trudnej sytuacji materialnej, gdyż zamieszkiwał w lokalu socjalnym, lecz od 2008r. nie płacił należności za najem mieszkania. W związku z zaległościami za mieszkanie został poddany egzekucji komorniczej, która okazała się bezskuteczna z uwagi na brak jakichkolwiek środków pieniężnych oraz majątku. Za niewiarygodne organ uznał zeznania skarżącego mające potwierdzić rzekome transakcje z firmą A. K.. Dodatkowo organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie prowadzone było pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w S. dochodzenie w sprawie podrobienia podpisu A. K. na fakturach VAT dotyczących sprzedaży złomu na rzecz firmy skarżącego. Postępowanie w tej sprawie umorzono z powodu niewykrycia sprawcy. Niemniej jednak w toku postępowania przygotowawczego ustalono, iż doszło do popełnienia przestępstwa sfałszowania podpisu A. K. na spornych fakturach VAT, o czym świadczy uznanie zabezpieczonych w ramach postępowania karnego przedmiotowych faktur za dowody rzeczowe, które muszą być przechowywane do czasu upływu okresu przedawnienia karalności przestępstwa na wypadek wykrycia sprawcy zgodnie z postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. wydanym w sprawie [...]. Ponadto organ podkreślił, że zaprezentowane przez skarżącego dokumenty m. in. zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej (NIP) oraz zarejestrowaniu jako podatnika VAT czynnego wystawcy spornych faktur w żaden sposób nie mogą dowodzić, iż transakcje pomiędzy skarżącym a A. K. faktycznie miały miejsce. Uzyskanie stosownych dokumentów nie zwalniało skarżącego od ustalenia, czy sprzedawca jest faktycznie działającym podmiotem, np. poprzez weryfikację siedziby prowadzenia działalności kontrahenta. Skarżący jako podmiot działający w branży zajmującej się handlem złomem, zdaniem organu powinien być świadomy, iż na rynku w tej branży działają grupy przestępcze. Winien także zdawać sobie również sprawę z konsekwencji kamo-podatkowych współpracy z takimi podmiotami. W ocenie organu odwoławczego okoliczności sprawy w żaden sposób nie dowodzą, że skarżący nie miał świadomości uczestnictwa w nielegalnym procederze. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 193 § i 2 O.p. organ wyjaśnił, że faktura, która nie odzwierciedla rzeczywistości gospodarczej tzn. dokumentuje sprzedaż której nie wykonano nie jest dokumentem, który pozwalałby zweryfikować związek wydatku z przychodem podatnika. Wydatek by móc być uznany za koszt, musi być faktycznie poniesiony. Tylko wiarygodne, wolne od wad i rzetelne dowody źródłowe zgodnie z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów mogą stanowić podstawę wpisu do ewidencji podatkowej dla określenia wysokości przychodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokość należnego podatku za dany rok podatkowy. Tym samym niewiarygodne i nierzetelne dokumenty księgowe, a więc dowodzące zdarzeń, które nie zaistniały, nie mogą stać się podstawą wpisu do ewidencji podatkowej. W związku z powyższym faktura, która nie dokumentuje faktycznej sprzedaży między kontrahentami w niej wskazanymi jako sprzedawcy i nabywcy jest nierzetelna i tym samym nie może wywoływać żadnych skutków podatkowych u jej odbiorcy. Za niezasadne organ również uznał pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego zawarte w odwołaniu. 4. W skardze wniesionej do Sądu strona wniosła o uchylenie powyższej decyzji zarzucając jej naruszenie: - art. 120, art. 121 § 1, art. 122 w związku z art. 125 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasad postępowania podatkowego, tj. zasady praworządności, zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady prawdy obiektywnej i braku dążenia do wszechstronnego i wnikliwego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji, braku dążenia do trafnego zastosowania przepisów podatkowych, czego skutkiem była m. in. obraza prawa materialnego; - art. 180 w związku z art. 187 § 1 i art. 188 O.p. poprzez uchylenie się przez organ od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wadliwą i powierzchowną ocenę zebranego materiału dowodowego, która nie czyni zadość wymogowi wyczerpującego jego rozpatrzenia; - art. 191 O.p. poprzez rażące naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, przejawiające się w bezzasadnym odmówieniu wiarygodności i należnej mocy dowodowej dowodom przedstawionym w toku postępowania oraz jednokierunkową interpretacją i oceną materiału dowodowego, w tym zeznań świadków, zmierzającą do udowodnienia tez niekorzystnych dla skarżącego; - art. 193 § 1, 2 i 4 O.p. poprzez przyjęcie, że księgi podatkowe prowadzone są w sposób nierzetelny, podczas gdy były one prowadzone w sposób wynikający ze stosownych przepisów prawa i czyniący zadość stawianym w nich wymogom, a w konsekwencji przyjęcie błędnego stanu faktycznego w tym zakresie; - art. 210 § 4 O.p. poprzez niewskazanie w treści uzasadnienia decyzji dowodów, którym odmówiono wiarygodności i przyczyn tej odmowy; - art. 22 ust. 1 u.p.o.f. poprzez nieuznanie wydatków poniesionych w związku z zakwestionowanymi fakturami VAT za koszty uzyskania przychodów w następstwie błędnego uznania, że wystawione przez dostawcę faktury VAT nie odzwierciedlają stanu rzeczywistego z uwagi na niedokonanie czynności sprzedaży pomiędzy stronami transakcji określonymi w fakturach. 5. W odpowiedzi na skargę organ w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 6. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718, dalej "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa. 7. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność skorygowania kosztów uzyskania przychodów prowadzonej przez skarżącego w 2013r. pozarolniczej działalności gospodarczej o łączną kwotę [...]zł wynikającą z 21 jak ustalił organ nierzetelnych faktur VAT wystawionych przez A. K. jako właściciela [...] A. K., [...] B.. 8. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, związanych ze sposobem i zakresem przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny dowodów stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono naruszeń przepisów postępowania, które w sposób istotny wpłynęłyby na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy niezbędny do wydania decyzji oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny. Stan faktyczny i prawny sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami zawartymi w ustawie Ordynacja podatkowa, a w szczególności w art. 122, 180, 187, 188 oraz 191, zaś dokonana przez organy ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O. p., zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Oznacza to, że organ podatkowy w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. W niniejszej sprawie organ odwoławczy rozważył całość zebranego materiału dowodowego, odniósł się do zgłoszonych przez stronę skarżącą twierdzeń, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia bardzo obszernie i szczegółowo wyjaśnił, jakim dowodom odmówiły wiarygodności i z jakich względów doszło do takiej weryfikacji, a także wskazały na dowody, którym dano wiarę. Należy też podkreślić, że strona skarżąca nie zdołała podważyć oceny poszczególnych dowodów dokonanej przez organy obu instancji mimo, że w odwołaniu od decyzji, jak i w rozpoznawanej skardze neguje ustalenia dokonane przez organy podatkowe oraz dowody zebrane w toku postępowania kontrolnego. Strona skarżąca nie przedstawiła jednak dowodów, które potwierdziłyby prawidłowość jej twierdzeń. To zaś, że organy podatkowe dokonały na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustaleń odmiennych od tych, które prezentuje, nie świadczy jeszcze o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym. W takim wypadku stanowisko skarżącego uznać należy jedynie za polemikę. Obowiązek organu podatkowego zgromadzenia dowodów co do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy wynika z art. 122 O.p., który nakazuje organowi podatkowemu podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Statuuje on tzw. zasadę prawdy obiektywnej. Konkretyzację tej zasady stanowi art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Sąd podkreśla, że organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a strona na żadnym z etapów postępowania nie została pozbawiona zagwarantowanego w art. 123 O.p., prawa czynnego udziału w tym postępowaniu. Sąd nie miał także wątpliwości, że materiał dowodowy sprawy został zgromadzony zgodnie z wynikającą z art. 180 § 1 O.p., a uszczegółowioną w art. 181 zasadą, nakazującą jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone skrupulatnie, dokładnie zbadano każdą okoliczność mogącą przyczynić się do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego. W razie wątpliwości, zwracano się do strony skarżącej z prośbą o ich wyjaśnienie i przedstawienie dokumentów, lecz strona nie przedstawiała dokumentacji mającej potwierdzać jej stanowisko. Organy podatkowe dokładnie wyjaśniły na podstawie jakich dowodów doszły do przekonania, że towar wynikający z zakwestionowanych faktur, nie zostały faktycznie przez podmiot je wystawiający dostarczony. Wyjaśnienia te są przekonywające, tworzą logiczny oraz zgodny z doświadczeniem życiowym obraz zdarzeń. Należy zatem stwierdzić, że przeprowadzona swobodna ocena dowodów została dokonana prawidłowo, a zatem nie narusza prawa. Tym samym Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na ustalonym przez organy podatkowe stanie faktycznym. Choć zarzuty dotyczące postępowania podatkowego zawarte w skardze są liczne i występują w różnych zestawieniach to można zauważyć, że są one niemal tożsame z tymi, jakie podniesiono już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Zostały one już zatem poddane analizie i ocenie w postępowaniu odwoławczym. Organ drugiej instancji w szczegółowy i przejrzysty sposób odniósł się do każdego ze stawianych przez stronę i jej pełnomocnika zarzutów. Podobnie swoje stanowisko przedstawił w odpowiedzi na skargę. Sąd w pełni akceptuje stanowisko organów w przedmiotowej sprawie. Nierzetelność ksiąg podatkowych została stwierdzona w zakresie ściśle wskazanym przez organ zarówno w protokole badania ksiąg, jak i w uzasadnieniu decyzji. Organ wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie, a stawiane przez podatnika zarzuty nie zostały wsparte żadną argumentacją, co powoduje bezzasadność zarzutu naruszenia art. 193 § i, 2 i 4 O.p. Organ wskazał też podstawę, dla której nie skorzystał z zastosowania metody szacowania. Powołał się na obszerność materiału zebranego w sprawie oraz niezakwestionowaną część ksiąg podatkowych, które dawały pełną możliwość odstąpienia od szacowania, zgodnie z art. 23 § 2 O.p. W kontekście normy prawnej wynikającej z art. 210 § 4 O.p. należy stwierdzić, że organy obu instancji w treści uzasadnienia wskazały na fakty, które uznały za udowodnione, dowodów, którym dano wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności. Dodatkowo należy wskazać, że ustawodawca w przepisie art. 210 § 1 ustawy O.p. wskazał elementy, które powinna zawierać decyzja wydana w sprawie podatkowej, natomiast w § 4 tego artykułu stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji zawierać powinno, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania podatkowego, decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. Tym wymogom organy w niniejszej sprawie sprostały. 9. Mając na uwadze wskazaną na wstępie kwestię sporną należy zaznaczyć, że z zakwestionowanych faktur miały wynikać rzeczywiste zdaniem skarżącego zdarzenia gospodarcze, polegające na dostarczeniu do firmy skarżącego złomu przez A. K. rzekomo prowadzącego w 2013r. [...] A. K., [...] B.. Biorąc jednak pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż zdarzenia gospodarcze z podważanych dokumentów były rzeczywiste. Całościowa ocena zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego daje wnioski przeciwne, aniżeli chce tego strona skarżąca. Jak wynika z materiału dowodowego w dniu [...] października 2014r. w trakcie czynności sprawdzających A. K. oświadczył, że w 2013r. nie prowadził działalności gospodarczej, natomiast zarejestrował ją na prośbę skarżącego, za co dostawał co jakiś czas kwotę [...]zł. Wskazał również, iż nie wystawiał żadnych faktur, jak również nie posiadał pieczątki z nazwą swojej firmy. Przedłożył jedynie deklaracje VAT-7 za miesiące sierpień, wrzesień, październik 2013r. oraz dwie faktury VAT dotyczące transakcji sprzedaży na rzecz firmy skarżącego, na których figurował jako wystawca (faktura Nr [...] z dnia [...] lipca 2013r. oraz Nr [...] z dnia [...] lipca 2013r.) Zaprzeczył jednak, żeby faktury te faktury podpisał. Podczas przesłuchania w charakterze świadka w dniu [...] lutego 2015r. A. K. zeznał, iż w 2013r. jedynie dwukrotnie wraz ze swoim kierowcą - M. B. dostarczył zielonym mercedesem na inowrocławskich tablicach złom do firmy skarżącego - punkt skupu w Z.. Wskazał, że [...] B. jeszcze dwa bądź trzy razy zabrał od niego złom w ilości około 100 kg, który następnie sprzedał nieznanym mu osobom, a jemu za to dawał pieniądze na alkohol. Świadek zeznał, iż przy pierwszej dostawie złomu w Z. przekazał skarżącemu dokumenty rejestrowe swojej firmy. Podał, iż do założenia firmy namówił go M. B., który załatwiał wszystkie formalności z tym związane, w tym również załatwił pieczątkę firmy, a on jedynie złożył podpis na drukach zgłoszeniowych firmy. Ustosunkowując się do wcześniejszego oświadczenia z dnia [...] października 2014r., przyznał, że podpisał takie oświadczenie, lecz był wówczas w amoku z powodu alkoholu. Dodał, iż jest alkoholikiem i z tego powodu dwukrotnie był na leczeniu w zakładzie zamkniętym. Świadek nadto zeznał, iż złom, który sprzedał skarżącemu zbierał po śmietniskach, lecz nie potrafił wskazać jaką ilość złomu dostarczył skarżącemu, gdyż w czasie dostaw był pijany. Świadek wskazał, iż pieniądze za dwie dostawy towaru na rzecz firmy skarżącego otrzymał jego kierowca, który potem rozliczył się z nim. Wskazać również należy, że organ dokonał oględzin miejsca prowadzenia rzekomej działalności gospodarczej przez A. K. i ustalił pod adresem [...] nie była prowadzona żadna działalność gospodarcza. Powyższe ustalenia potwierdzają informacje uzyskane od sąsiadów, sołtysa wsi M., funkcjonariusza policji w B., z których wynika, że pod adresem zamieszkania Pana A. K., tj. [...] nie była prowadzona żadna działalność gospodarcza, jak również Pan A. K. nie użytkował żadnego miejsca w celu prowadzenia zarejestrowanej działalności gospodarczej. Na terenie wskazanej posesji nie był przechowywany żaden materiał, w szczególności złom i metale, a on sam był znany z nadużywania alkoholu. Ustalono również, iż A. K. był w trudnej sytuacji materialnej, gdyż zamieszkiwał w lokalu socjalnym, lecz od 2008r. nie płacił należności za najem mieszkania. W związku z zaległościami za mieszkanie został poddany egzekucji komorniczej, która okazała się bezskuteczna z uwagi na brak jakichkolwiek środków pieniężnych oraz majątku. Zatem z powyższych informacji i ustaleń wynika, że A. K. nie prowadził działalności gospodarczej i w konsekwencji nie mógł sprzedać złomu skarżącemu. Nie posiadał wiedzy na temat prowadzenia działalności gospodarczej, nie dysponował zapleczem technicznym do jej prowadzenia, w miejscu prowadzenia rzekomej działalności gospodarczej nie stwierdzono oznak jej prowadzenia. A. K. nie posiadał pieczątki z nazwą swojej firmy, a ponadto jest alkoholikiem. Podkreślenia również wymaga, że pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w S. prowadzone było dochodzenie w sprawie podrobienia podpisu A. K. na fakturach VAT dotyczących sprzedaży złomu na rzecz firmy skarżącego. Postępowanie w tej sprawie umorzono z powodu niewykrycia sprawcy, jednakże w toku postępowania przygotowawczego ustalono, iż doszło do popełnienia przestępstwa sfałszowania podpisu A. K. na spornych fakturach VAT. Odnosząc się do zeznań świadków tj. K. Z. – ojciec skarżącego – oraz K. C. wskazać należy, że sporadycznie pomagali skarżącemu w prowadzeniu działalności gospodarczej i nie mieli w zasadzie żadnej wiedzy na temat współpracy skarżącego z A. K.. Świadkowie zeznali, że A. K. dwu lub trzykrotnie dostarczył złom do firmy skarżącego a później złom dostarczał kierowca A. K.. W kontekście powyższych zeznań wskazać jednak należy, że zarówno świadkowie jak również sam skarżący oraz A. K. nie potrafili wskazać danych adresowych kierowcy dostarczającego złom w imieniu A. K. do firmy skarżącego. Zatem bezpodstawne są twierdzenia strony, że organ nie podjął próby przesłuchania kierowcy skoro nie dysponował informacją pod jakim adresem zamieszkuje rzekomy kierowca. Podkreślenia również wymaga, że A. K. w swoich zeznaniach nie potrafił wskazać źródła pochodzenia złomu, który miał być przedmiotem dostawy na rzecz firmy skarżącego wskazując, że zbierał złom po śmietniskach. Zdaniem Sądu niemożliwym jest zebranie w taki sposób złomu w ilości ponad 40.000 kg w okresie kilku miesięcy, jak to wynika ze spornych faktur. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż organy podatkowe zasadnie pozbawiły skarżącego prawa do zaliczenia wydatków zawarty w spornych fakturach do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 22 ust. 1 u.p.d.o.f. Kosztami uzyskania przychodów są bowiem koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Zaliczenie wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest uzależnione od związku wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą i odpowiedniego udokumentowania tego wydatku. Prawo to jest prawem warunkowym, tzn. nie wynika z samego faktu posiadania faktury, lecz z faktu nabycia towaru lub usługi. Zatem faktura nie jest dowodem zdarzenia gospodarczego, któremu nie można by przeciwstawić innych dowodów. W przypadku powzięcia wątpliwości, co do tego, czy faktura odzwierciedla rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, organ podatkowy uprawniony jest do sprawdzenia zgodności faktury z tym zdarzeniem. Przepis art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie daje podstawy do konstruowania domniemania prawdziwości faktury i wynikającego z niego zwolnienia podatnika z obowiązku współdziałania z organami podatkowymi w zakresie gromadzenia dowodów świadczących o tym, że stwierdzone fakturą czynności były rzeczywiście wykonane. Faktura nie ma również waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja podatkowa wiąże domniemanie, iż odzwierciedla opisane w niej zdarzenia. Organy podatkowe są obowiązane do badania nie tylko wysokości kwoty podatku naliczonego, lecz również okoliczności, w których doszło do sprzedaży towarów lub usługi, co sprowadza się do kontrolowania, czy w istocie faktura stwierdza fakt nabycia towarów lub usługi, a więc czy doszło między stronami wskazanymi w fakturze do rzeczywistej operacji gospodarczej (wyrok WSA z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt SA/Kr 254/07). Reasumując należy stwierdzić, że w świetle unormowań zawartych w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podstawę do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodów może stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym. Zatem faktura musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostarczeniu towaru pomiędzy konkretnymi podmiotami. W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji wykazały zaś w sposób przekonywujący, że zakwestionowane faktury VAT nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych pomiędzy skarżącym a podmiotem, który wystawił dokument rozliczeniowy. 10. Końcowo odnosząc się do podnoszonej przez pełnomocnika dobrej wiary skarżącego oraz przywołanych na tą okoliczność orzeczeń TSUE wskazać należy, że na gruncie podatku dochodowego nie obowiązuje zasada neutralności podatku jak na gruncie VAT. Ponadto podatek dochodowy od osób fizycznych nie jest podatkiem zharmonizowanym. Udokumentowanie poniesienia wydatku mającego stanowić koszt uzyskania przychodu nie może ograniczać się do posiadania i zaewidencjonowania faktury, ale koniecznym wymogiem jest, by faktura odzwierciedlała rzeczywiście dokonaną operacje gospodarczą. Dla rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku dochodowego bez znaczenia pozostaje okoliczność, czy skarżący wiedział lub powinien wiedzieć, że uczestniczy we wprowadzaniu do obrotu faktur nie dokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych. [...]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło