I SA/Bd 377/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędzia WSA Jarosław Szulc Protokolant Starszy asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2018r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. w likwidacji w N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. oddala skargę I SA/Bd 377/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2017 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do września 2016 r. Przedmiotowa decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej za pomocą środków komunikacji elektronicznej w dniu [...] września 2017 r. Rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. poprzez wniesienie odwołania z dnia [...] października 2017 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu z dnia [...] października 2017 r. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie, lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że z uwagi na problemy techniczne nie miał możliwości w dniu [...] września 2017 r., kiedy to na skrzynkę elektroniczną na portalu ePuap została doręczona przesyłka z informacją o decyzji organu pierwszej instancji, otwarcia pliku, a w konsekwencji do dnia [...] października 2017 r. nie miał możliwości zapoznania się z treścią decyzji. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że odwołanie skarżącej zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia. Tego samego dnia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ podał, że nie jest prawdziwe twierdzenie pełnomocnika skarżącej dotyczące zapoznania się z treścią decyzji w siedzibie organu, gdyż stoi w oczywistej sprzeczności z aktami sprawy, w których znajdują się adnotacje urzędowe sporządzane w związku z okazaniem skarżącej akt sprawy (brak takiej adnotacji po dniu wydania decyzji). Ponadto wskazał, że pełnomocnik poświadczył elektronicznie odbiór decyzji i nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, iż nie mógł zapoznać się z treścią decyzji. Twierdzenie o wystąpieniu bliżej nieokreślonych problemów technicznych nie znajduje odzwierciedlenia w jakichkolwiek dowodach, co skutecznie podważa wiarygodność argumentacji pełnomocnika skarżącej. Organ odwoławczy nie dostrzegł żadnych podstaw by zanegować skutek doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w dniu [...] września 2017 r., zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Odbioru. W skardze do tut. Sądu skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonych postanowień, tj. postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. wskazujące, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej ze względu na zawarte zarzuty i przekazanie sprawy do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. wraz z zobowiązaniem go do wydania i doręczenia decyzji w sposób prawem przewidziany, lub uchylenie zaskarżonych postanowień, tj. postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i przywrócenie stronie terminu do wniesienia odwołania ze względu na zawarte zarzuty i przekazanie sprawy do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. wraz z zobowiązaniem go do wydania i doręczenia decyzji w sposób prawem przewidziany, lub uchylenie postanowienia z dnia [...] listopada 2017 r. wskazującego, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego dla jego wniesienia, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej i przyjęcie, że zostało złożone w terminie ze względu na zawarte zarzuty, przekazanie sprawy do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. wraz z zobowiązaniem go do wydania i doręczenia decyzji w sposób prawem przewidziany. Skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie: - art. 144 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (dalej: ustawa o informatyzacji) w zw. z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (dalej: Rozporządzenie) poprzez wysłanie dokumentów w nieprawidłowym formacie danych tj. w formacie *.*.zip, który to format nie jest przewidziany w załączniku rozporządzenia, - art. 144 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji w zw. z § 2 ust. 7 Rozporządzenia poprzez sformułowanie pisma w nieprawidłowym formacie danych tj. w formacie *.*.zip, który to format nie jest przewidziany w załączniku rozporządzenia, - art. 144 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji w zw. z § 2 ust. 7 wzw. z § 43 Rozporządzenia oraz załącznika zawierającego formaty danych, w jakich zapisuje się załączniki dodawane do pism, poprzez sformułowanie pisma w nieprawidłowym formacie danych tj. w formacie *.*.zip, który to format nie jest przewidziany w załączniku rozporządzenia, - art. 144 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji w zw. z § 2 ust. 7 w zw. z § 22 ust. 1 i 2 w zw. z § 42 Rozporządzenia oraz załącznika zawierającego formaty danych, w jakich zapisuje się załączniki dodawane do pism, poprzez niedoręczenie pełnomocnikowi pisma które mogło być zwizualizowane bez potrzeby korzystania z centralnego repozytorium lub lokalnego repozytorium oraz z uwagi na niepoprawny format wizualizacja nie mogła zostać dokonana co skutkowało brakiem informacji o układzie, treści i kontekście zapisanych informacji, - art. 144 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 16 ust. 3 ustawy o informatyzacji w zw. z § 17 ust. 1 w zw. z § 18 Rozporządzenia poprzez sporządzenie decyzji i jej podpisanie podpisem elektronicznym przez osobę do tego nieupoważnioną A. B. (PESEL [...]) identyfikator podpisu [...] oraz załączenie załączników w formacie danych innym niż format w jakim zapisuje się załączniki dodawane do pism. W przypadku nieuwzględnienia powyższych zarzutów zarzuciła naruszenie: - art. 26 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej (dalej: u.k.s.) oraz art. 223 Ordynacji podatkowej w związku z art. 31 ust. 1 i 2 u.k.s. poprzez niezamieszczenie w decyzji pouczenia o prawie wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w T. albowiem w decyzji podpisanej przez A. B. takiego pouczenia nie było, - art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niepodanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcia, uzasadnienia faktycznego i prawnego, pouczenia o trybie odwoławczym oraz podpisu osoby upoważnionej, albowiem decyzja wysłana i podpisana prze A. B. powyższych elementów nie posiadała co w sposób rażący naruszyło przepisy prawa procesowego oraz interes strony oraz możliwości złożenia skutecznego odwołania, - art. 216 §1 art. 162 i art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej mimo zaistnienia przesłanek do uwzględniania wniosku, - art. 143 Ordynacji podatkowej poprzez podpisanie decyzji przez pracownika nieposiadającego upoważnienia organu do załatwiania spraw w jego imieniu i w ustalonym zakresie a w szczególności do wydawania decyzji, albowiem A. B. nie posiada takiego upoważnienia i w decyzji nie ma nim informacji oraz brak jest informacji o udzieleniu takiego upoważnienia dla T. G.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2018 r. w sprawie I SA/Bd 130/2018 tut. Sąd oddalił skargę strony skarżącej na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowały koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Spór w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie stwierdziły, że odwołanie skarżącej firmy zostało złożone z uchybieniem terminowi do jego złożenia. Stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania następuje z urzędu, a w postępowaniu w tym przedmiocie, organ podatkowy zobowiązany jest określić dwie daty, datę doręczenia decyzji i datę upływu terminu do złożenia odwołania. Zatem przede wszystkim Sąd ocenia, czy decyzja została skutecznie doręczona i czy podatnik złożył odwołanie w terminie. Sąd stwierdza, że decyzja została doręczona skutecznie w dniu [...] września 2017 r. w trybie art. 144 § 1 pkt 2 tj. za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Fakt doręczenia decyzji został potwierdzony przez pełnomocnika strony na urzędowym poświadczeniu odbioru. Ten fakt w sprawie jest bezsporny. To oznacza, że termin na złożenie odwołania mijał w dniu [...] października 2017r. Jak wynika z akt sprawy pełnomocnik odwołanie złożył w dniu [...] października 2017r, co oznacza, że pełnomocnik uchybił terminowi do złożenia odwołania. Argumenty pełnomocnika co do tzw. trudności technicznych w odbiorze decyzji właściwie dotyczą postanowienia organu, w którym odmówiono stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Ta kwestia została rozpoznana przez tut. Sąd w dniu 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Bd 130/18. Wówczas tut. Sąd skargę oddalił. W opinii składu orzekającego w sprawie pełnomocnik strony treść decyzji poznał w dniu jej doręczenia za pomocą portalu elektronicznego, tj. w dniu [...] września 2017 r., co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, zebranym w sprawie. Na uwagę zasługuje fakt, że pełnomocnik strony przeglądał akta sprawy w dniu [...] września 2017 r., natomiast nie zasługuje na uznanie twierdzenie strony, że o treści decyzji dowiedział się dopiero w siedzibie organu po wydaniu decyzji, po [...] października 2017 r. Ta okoliczność nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Potwierdzając odbiór decyzji pełnomocnik na urzędowym potwierdzeniu odbioru nie zgłaszał żadnych problemów technicznych. Organ odwoławczy uzyskał informację z organu I instancji o wizycie pełnomocnika tylko w dniu [...] października 2017 r., tj. przed wydaniem decyzji. W aktach sprawy nie ma żadnego dowodu, że z treścią decyzji skarżący zapoznał się w terminie późniejszym podczas wizyty w organie. Organ zasadnie zauważył, że pełnomocnik składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania znał treść decyzji gdyż argumenty, jakie podnosił, w sposób jednoznaczny o tym fakcie świadczyły. To oznacza, że skoro decyzja została doręczona w dniu [...] września 2017 r., a termin na złożenie odwołania mijał z upływem [...] października 2017 r., to złożenie odwołania w dniu następnym, tj. [...] października 2017 r. zostało dokonane z przekroczeniem ustawowego terminu. Zatem organy wydając zaskarżone postanowienie zasadnie stwierdziły, że zostało złożone z uchybieniem terminu do jego złożenia. Warunkiem skuteczności czynności procesowej – wniesienia odwołania – jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bowiem bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. Natomiast rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Należy również wskazać, że w przypadku skargi na postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, kontrolą sądu objęte są jedynie ustalenia organu co do tego czy odwołanie zostało wniesione w terminie, a zatem czy organ podatkowy miał podstawy do orzeczenia o przekroczeniu przez stronę terminu. Zasygnalizowania wymaga, że stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Zatem każde przekroczenie terminu zobowiązuje organ do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Zgodnie z treścią art. 223 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W niniejszej sprawie organ odwoławczy przyjął, że doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 144 § 1 pkt 2, czyli za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej. Zdaniem strony skarżącej korespondencja ta nie dotarła, gdyż wystąpiły problemy techniczne. Pełnomocnik strony jednak w zażaleniu nie wskazuje, na czym te problemy techniczne polegały. Nie wyjaśnia przy tym, czy owa awaria i nieudana próba wysłania odwołania od decyzji przy pomocy portalu ePUAP miała miejsce wyłącznie w sferze wyekspediowania dokumentu elektronicznego przez portal, czy usterka dotyczyła komputera w całości i uniemożliwiła korzystanie z niego i wydrukowanie dokumentu w wersji papierowej i nadanie pocztą. Sąd całkowicie aprobuje, wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 869/16, pogląd, że zarówno brak możliwości odbioru pisma z platformy ePUAP, jak i brak możliwości odczytu pisma na tej platformie, mogą być uznane za okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu, jednakże należy uprawdopodobnić wystąpienie tych okoliczności. Samo powołanie się na istnienie bliżej nieokreślonych trudności technicznych nie może być uznane za uprawdopodobnienie istnienia owych trudności technicznych. Podkreślenia wymaga fakt, że adnotacje sporządzane w związku z okazaniem skarżącemu akt przeczą twierdzeniu, iż pełnomocnik zapoznawał się z treścią decyzji w siedzibie organu. Natomiast Naczelnik w piśmie z dnia [...] października 2017 r. wprost wskazał, iż pełnomocnik Spółki po raz ostatni wnioskował o zapoznanie się z aktami sprawy w dniu [...] września 2017 r., tj. przed dniem wydania decyzji. Zatem po analizie tego stanu faktycznego wynikającego z akt sprawy należy stwierdzić, że pełnomocnik nie zapoznawał się z treścią decyzji w siedzibie organu, lecz w formie elektronicznej, doręczonej przez organ. Jak wynika z urzędowego poświadczenia odbioru pełnomocnik poświadczył elektronicznie odbiór decyzji w dniu została doręczona środkami komunikacji elektronicznej w dniu [...] września 2017 r., na co wskazuje Urzędowe Poświadczenie Doręczenia. Wobec powyższego termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upłynął w dniu [...] października 2017 r. Jak wynika z akt sprawy skarżący odwołanie złożył w dniu [...] października 2017 r., a to oznacza, że Spółka uchybiła 14-dniowemu terminowi do jego złożenia, bowiem termin ten upłynął w dniu [...] października 2017 r. W konsekwencji uchybienie terminowi powoduje, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p., bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego, wskazywane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania okazały się niezasadne. Argumenty strony dotyczą przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a ta kwestia została już rozstrzygnięta przez tut. Sąd wyrokiem z dnia Wyjaśnić należy, że podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o przepis art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, organ odwoławczy ograniczony jest wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Zatem podjęcie rozstrzygnięcia w tym zakresie w żadnej mierze nie jest uzależnione od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2011, sygn. akt IIFSK 1785/09). Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 151 cyt. ustawy skargę oddalił. L. Kleczkowski E. Kruppik-Świetlicka J. Szulc