I SA/Bd 378/10

WyrokWSA w Bydgoszczy2010-07-02

Skład orzekający: Izabela Najda – Ossowska, Teresa Liwacz, Mirella Łent

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, poprzez nieuwzględnienie pomocy finansowej od rodziny oraz błędne rozliczenie dochodów z działalności gospodarczej męża?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając za zasadny zarzut dotyczący nieprawidłowego rozliczenia dochodów z działalności gospodarczej męża skarżącej do momentu ustania wspólności majątkowej. Ustalenia organu w tym zakresie były ogólnikowe i nie poddawały się kontroli sądowej, co uniemożliwiło prawidłowe wyliczenie podatku. Konieczne jest ponowne ustalenie wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącą z tego źródła.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej ustalającej skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Skarżąca kwestionowała ustalenia organów dotyczące nieuwzględnienia pomocy finansowej od rodziny oraz błędnego rozliczenia dochodów z działalności gospodarczej męża. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i ustalił skarżącej zobowiązanie w wysokości 14.833 zł.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, określił, że decyzja nie może być wykonana w całości i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Najda – Ossowska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Teresa Liwacz sędzia WSA Mirella Łent Protokolant asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz K.B. kwotę 2845 (dwa tysiące osiemset czterdzieści pięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w [...] uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] listopada 2009r. i ustalił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w wysokości 14.833 zł. W uzasadnieniu organ powołał się na następujące ustalenia faktyczne: w postępowaniu podatkowym organ, stwierdzając iż osiągnięte przez skarżącą w 2005 roku dochody były niewystarczające dla pokrycia poniesionych wydatków, decyzją z [...] marca 2009 roku, ustalił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok w kwocie 32.026 zł z tytułu przychodów w kwocie 42.701 zł nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca domagała się jej uchylenia wskazując na szereg zarzutów dotyczących ustalenia stanu faktycznego. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części. W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2009r. ustalił podatniczce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok w kwocie 15.029 zł z tytułu przychodów w kwocie 20.039 zł nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. W odwołaniu od kolejnej decyzji organu pierwszej instancji skarżąca zarzuciła błędne rozliczenie lokat bankowych, nieuwzględnienie w całości pomocy finansowej syna, a także pomocy rodziców. Podniosła, że wyliczenie możliwości finansowych syna na podstawie zeznań podatkowych, nie oddaje pełnego obrazu albowiem syn mając pracującą żonę i teściową posiadał zapasy finansowe, należało więc doliczyć do jej dochodów środki pieniężne otrzymane od syna w roku 2000 w kwocie 4.600 zł i w 2001 roku w kwocie 6.000 zł. Strona podniosła również, iż posiadający gospodarstwo rolne rodzice wspierali ją i męża finansowo w związku z czym organ bezpodstawnie nie uwzględnił w rozliczeniu dochodów tej pomocy, tj. łącznie kwoty 55.000 zł. Zdaniem podatniczki nie miała ona obowiązku wykazywać tej pomocy w zeznaniach rocznych PIT. Jednocześnie strona wskazała, że nie ma obowiązku dokonywania wszystkich operacji finansowych za pomocą rachunku bankowego. W odwołaniu strona podniosła również, iż organ nieprawidłowo rozliczył działalność gospodarczą jej męża; rozliczenie dokonane na dzień 10 grudnia 2003r nie uwzględnia inwentaryzacji na ten dzień. Nie zgadza się również z wyliczeniem kosztów zakupu towarów bowiem nie uwzględniono towarów niezużytych. Niezrozumiałe jest dla strony ujęcie przychodów i kosztów tej działalności w innych kwotach, niż to wynika z rozliczenia PIT-36 za 2003 rok, gdzie stwierdzono zysk z działalności gospodarczej w wysokości 1.100,00 zł. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] lutego 2010r. uchylił w całości decyzję organu I instancji z [...] listopada 2009r. i ustalił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005r z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w wysokości 14.833zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że przychody ze źródeł nieujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. W konsekwencji opodatkowanie w takiej sytuacji następuje na podstawie tzw. znamion zewnętrznych świadczących o położeniu ekonomicznym podatnika. Oznacza to, że organ podatkowy, uprawniony jest do porównania wysokości wydatków, jakie podatnik poniósł w ciągu roku podatkowego, do wartości opodatkowanych bądź zwolnionych z podatków zasobów finansowych, jakie zgromadził w tym roku oraz zasobów, które zgromadził wcześniej tj. przed rozpoczęciem danego roku podatkowego. W przypadku, gdy stwierdzone zostanie, iż poniesione wydatki nie znajdują pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów oraz w zgromadzonych wcześniej zasobach finansowych, organy podatkowe zyskują uprawnienie do przyjęcia, iż podatnik osiągnął przychody ze źródeł, których nie ujawnił. Zdaniem organu samo stwierdzenie nadwyżki poniesionych wydatków nad zgromadzonymi środkami finansowymi, wystarcza do zastosowania przedmiotowych regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ odwoławczy wskazał, że ustalono w wyniku przeprowadzonego postępowania, iż w 2005 roku podatniczka poniosła wydatki w łącznej wysokości 61.523,41 zł, na które złożyły się: zakup samochodów ( 31.000 zł oraz 15.000 zł), podatek od czynności cywilnoprawnych ( 300 zł), koszty utrzymania (12 x 650,00 zł – 7.800 zł), wydatki na cele rehabilitacyjne (4.560 zł), Zaliczki na podatek dochodowy (1.525,50 zł), składki na ubezpieczenie zdrowotne ( 1.338,43 zł). Jednocześnie organ ustalił wysokość osiągniętych przez K. B. przychody w kwocie 41.485,20 zł, na które złożyły się: oszczędności w gotówce na dzień 1 stycznia 2005 roku ( 10.615,25 zł), przychód z renty ( 17.270,14 zł), przychód z umowy zlecenia ( 740,00 zł), dochód z renty męża ( 5.993,31 zł), pomoc od syna T. B. ( 6.000,00 zł) , nadpłata podatku za rok 2004 ( 866,50 zł). Organ II instancji wskazał, iż kwestią sporną w niniejszej sprawie jest kwota posiadanych przez podatniczkę oszczędności z lat poprzednich, którą mogła dysponować na początku 2005 roku. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę okoliczności, iż uzyskiwała pomoc finansową od członków rodziny, tj. od rodziców, wuja i brata organ stwierdził, że nie zostały one przez stronę w żaden sposób uprawdopodobnione, dlatego też nie uwzględniono ich jako źródeł dochodów. Odnosząc się do możliwej wysokości pomocy ze strony syna organ wyjaśnił, iż analiza osiąganych przez niego dochodów, wykazała, że nie w każdym roku w latach 1999-2004 uzyskiwał dochody pozwalające na przekazanie kwoty 6.000 zł rocznie. Uznano, że z uwagi na to, że w roku 2000 osiągnął dochód w wysokości 1.411,60 zł, jedynie taką kwotę mógł przekazać stronie. Natomiast w roku 2001 nie wykazał żadnych dochodów, a w latach 2002 i 2004 poniósł stratę z działalności gospodarczej, brak było więc podstaw do uznania, że mógł przekazać po 6.000 zł. Polemizując z twierdzeniami strony, że syn posiadał również zasoby finansowe z lat ubiegłych i środki otrzymane od pracującej żony, organ stwierdził, że nie są one spójne z zeznaniami T. B., który stwierdził, że środki, które przekazywał matce pochodziły z wynagrodzenia oraz prowadzonej działalności gospodarczej, z których rozliczył się w zeznaniach podatkowych. Wskazał też, że nie otrzymywał żadnych pożyczek i darowizn, nie podniósł, aby żona czy teściowa przekazywały mu pieniądze. W konsekwencji w ocenie organu brak jest podstaw do przyjęcia, by i syn mógł uczestniczyć w kosztach utrzymania przekazując podatniczce pieniądze w latach, gdy nie osiągał dochodów na to pozwalających. Jednocześnie organ wskazał, że została uwzględniona pomoc finansową syna w roku 1999 w wysokości 6.000 zł, w roku 2000 - 1.411,60 zł, w roku 2003 - 6000 zł. Jednak w sumowaniu dochodów osiągniętych przez stronę w roku 2003 pominięto kwotę 6.000 zł z tego źródła. Wskazano również, iż w analizie dochodów i wydatków strony w latach 1998 -2004 uwzględniono informacje uzyskane od Banku Spółdzielczego w [...] o lokatach bankowych. Organ podał ponadto, iż w oparciu o pozyskane informacje od ubezpieczycieli, w rozliczeniu poszczególnych lat ujęto wydatki z tytułu opłacanych składek na ubezpieczenie, a po stronie przychodów otrzymywane z tych ubezpieczeń świadczenia. Wyjaśnił, iż od momentu otrzymania odszkodowania w roku 1993 do roku 1998 minęło 5 lat, a strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o dysponowaniu tą kwotą w roku 1998. Rozpatrując kwestię zaliczenia do dochodów i wydatków skarżącej dochody z działalności gospodarczej jej męża, organ wskazał, że do 10 grudnia 2003 roku między małżonkami obowiązywał ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej, stąd przychody osiągnięte z tego źródła do tego dnia stanowiły majątek wspólny małżonków, a koszty do tego dnia były ponoszone z majątku wspólnego. Podkreślając, iż z uwagi na fakt, że strona nie przedstawiła osiągniętych przychodów i poniesionych wydatków do tego dnia organ ustalił te wielkości w oparciu o dane zawarte w protokole z kontroli działalności prowadzonej przez jej męża, dokonanej w 2005 roku w zakresie wywiązywania się z obowiązków w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003, decyzji z dnia 14 czerwca 2005 roku w sprawie podatku dochodowego za 2003 rok oraz podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Ustalono, że do dnia 10 grudnia 2003 roku dochód z działalności gospodarczej wynosił 71.380,36 zł, natomiast koszty 108.162,60 zł. Ponadto w tym okresie dokonano zakupu środków trwałych na łączną kwotę 39.000 zł. W związku z powyższym rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym organ uwzględnił w dochodach strony za rok 2003 kwotę 6.000 zł uzyskaną od syna, T. B.. Tym samym w ocenie organu możliwe do osiągnięcia w tym roku oszczędności wyniosły 521,33 zł. W związku z tym, że od dnia 11 grudnia 2003 roku obowiązywała między stroną i jej mężem rozdzielność majątkowa i każdy z małżonków ma równy udział w majątku wspólnym, należało podatniczce przypisać połowę z kwoty zgromadzonych oszczędności, a więc 260,66 zł. Kwota ta zwiększyła tym samym jej dochody w roku 2004 i oszczędności zgromadzone na koniec tego roku, które w ocenie organu wyniosły 10.875,91 zł. Wskazując, iż nadwyżka poniesionych wydatków nad możliwymi do zgromadzenia przez podatniczkę środkami finansowymi wyniosła 19.777,55 zł, po zaokrągleniu 19.778 zł - stosując stawkę podatku w wysokości 75%, Dyrektor Izby Skarbowej ustalił stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w wysokości 14.833 zł. W skardze do sądu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zrzucając naruszenie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez błędne ustalenie dochodów i poniesionych wydatków za 2005r, co skutkowało różnicą nie mającą pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym i latach go poprzedzających, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od podatku; art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez pominięcie faktu, że skarżąca: - otrzymywała pomoc od rodziców tj. matki w kwocie 25.000 zł. i ojca w kwocie 30.000 zł. , - syn T. B. przekazywał matce w 2000 r. kwotę 4 600,00 zł. i w 2001 r. kwotę 6 000,00 zł. na utrzymanie i rehabilitację. Strona zarzuciła również, iż organ podatkowy błędnie ustalił dochód z działalności gospodarczej małżonka w 2003 r. Ponadto skarżąca wskazała na naruszenie art. 199a § 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przerzucenie ciężaru dowodów na podatnika. W uzasadnieniu zarzutów skargi skarżąca wyjaśniła, iż pomoc dokonywana w ramach stosunków rodzinnych nie jest dokumentowana, lecz usankcjonowana istniejącym zwyczajem, dlatego też jej oświadczeniom w tym zakresie nie można odmawiać mocy dowodowej. Kwestionuje też nieuwzględnienie w jej dochodach w roku 2000 kwoty 4.600 zł oraz w roku 2001 kwoty 6.000 zł, które miała otrzymać od syna T. B. na utrzymanie i rehabilitację. Strona podniosła, iż organ podatkowy odmówił uwzględnienia tych kwot opierając się jedynie na przekazanych za te lata deklaracjach podatkowych nie biorąc pod uwagę faktu, że syn posiadał zapasy finansowe z poprzednich lat oraz miał wsparcie pracującej żony i teściowej. Ponadto w ocenie skarżącej organ błędnie ustalił dochód z działalności gospodarczej jej męża w 2003 roku. Strona nie zgodziła się z rozliczeniem dochodów i wydatków z tej działalności do dnia zawarcia rozdzielności majątkowej tj. 11 grudnia 2003 roku, bowiem doliczenie straty niweluje wykazane oszczędności z lat ubiegłych. Podniesiono, iż organy podatkowe przypisały koszty według faktur poniesione do dnia 11 grudnia 2003 roku, chociaż część płatności została uregulowana po tej dacie, nie uwzględniły też wpływów z działalności, które nastąpiły po dniu 10 grudnia 2003 roku. W ocenie strony nieprawidłowo dokonano ustalenia kosztów zakupu towarów, nie uwzględniając towarów niezużytych, które nie są kosztem do chwili ich sprzedaży w produkcie. Autorka skargi wskazała, że działalność gospodarcza małżonka zakończyła rok 2003 z zyskiem 1.068,25 zł, jednak na dzień 11 grudnia 2003 organy podatkowe ustaliły wysoką stratę, co uważa za nielogiczne i absurdalne, bowiem wpływy po dacie 10 grudnia 2003 roku miały swe źródła w umowach - transakcjach podjętych przed tą datą i zgodnie z prawem należy je doliczyć do majątku skarżącej. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej poprzez przerzucenie ciężaru dowodów na podatnika, skarżąca podniosła, że w trakcie postępowania żądano informacji odnośnie zakładanych i likwidowanych z odległych lat w sytuacji gdy nie posiada ona dokumentów dotyczących dawnych zlikwidowanych lokat, a tym bardziej numerów rachunków. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi, stwierdzając że zarzuty skarżących w zakresie naruszenia prawa materialnego oraz uchybień proceduralnych są bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty Sąd podzielił. Należy w tym miejscu podkreślić, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) uchyla decyzję, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie sporne były ustalenia faktyczne, które legły u podstaw ustalenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z nieujawnionych źródeł przychodów. Analizując przepisy mające zastosowanie w sprawie należy wskazać, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia jest art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który wskazuje, że źródłami przychodów są także inne źródła, za które na podstawie art. 20 ust. 1 tej ustawy uważa się m.in. przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach; z kolei zgodnie z ust. 3 art. 20 wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Przedmiotem kontroli i rozstrzygnięcia objęty został 2005r. Zasadą jest, że w postępowaniu o takim charakterze konfrontuje się wydatki poniesione w danym okresie z uzyskanymi za ten okres dochodami lub stanem majątkowym (zgromadzonym także w okresie poprzednim), z których podatnik mógł pokryć dokonane wydatki. Przy czym zarówno wydatki, jak i przychody rozumiane są tu w kategorii szerszej, ekonomicznej a nie tylko podatkowej. W sprawach dotyczących przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych szczególnie istotne jest właściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, które winno charakteryzować się kompletnością określoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ obowiązany jest zebrać i wyczerpująco rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze zasadę swobodnej oceny dowodów wynikającą z art. 191 Ordynacji podatkowej – organ na podstawie zgromadzonych dowodów ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona czy nie. Zasada ta jest w pełni realizowana, jeżeli ocena oparta została na całokształcie materiału dowodowego, wyprowadzone wnioski muszą być zgodne z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym, nie kolidując z zebranymi w sprawie dowodami. Istotny w postępowaniu w sprawie przychodów z nieujawnionych źródeł jest rozkład ciężaru dowodowego; po ustaleniu przez organ, że wydatki podatnika w danym roku podatkowym przekraczają dochód wykazany w zeznaniu rocznym, na podatniku ciąży obowiązek wykazania, że poniesione wydatki znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub w zgromadzonym mieniu. Z tego tytułu zarzut skargi naruszenia przez organ art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie nieuwzględnionych zarzutów był niezasadny. Skarżąca wielokrotnie była wzywana przez organ do wykazywania istotnych okoliczności sprawy przez inicjowanie postępowania dowodowego. W większości działania te spotykały się z brakiem odpowiedzi lub kwestionowaniem zasadności prowadzonego postępowania dowodowego. Na podkreślenie zasługuje także brak woli ze strony skarżącej, by przesłuchać ją w charakterze strony i to w sytuacji, gdy podkreślała, że obiektywne okoliczności (upływ czasu, śmierć) pozbawiły jej możliwości przedstawienia jakichkolwiek dowodów w sprawie. Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 199a § 3 Ordynacji podatkowej, który w ogóle w sprawie nie znajduje zastosowania albowiem spór na gruncie ustaleń faktycznych nie dotyczył istnienia (bądź nie) stosunku prawnego) lecz okoliczności faktycznych w sprawie. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszego postępowania należy wskazać, że w 2005r skarżąca poniosła niekwestionowane wydatki na zakup dwóch samochodów w łącznej kwocie 46.000zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne 1.338,43zł, zaliczki na podatek dochodowy 1525,50zł, wydatki na cele rehabilitacyjne 4560zł, podatek od czynności cywilnoprawnych 300zł oraz koszty utrzymania 7800zł tj. łącznie 61.523,43zł. Organy przeanalizowały przychód skarżącej w 2005r uznając, że stanowił go: przychód z renty w wysokości 17.270,14zł, nadpłata z tytułu podatku dochodowego za 2004r w kwocie 866,50zł, świadczenie z tytułu umowy zlecenia 740zł, renta małżonka w wysokości 5.993,31zł, pomoc finansowa od syna skarżącej w wysokości 6.000zł oraz oszczędności w gotówce na dzień 1 stycznia 2005r w wysokości 10.615,25zł. W zakresie przychodów sporne były ustalenia, co do ostatniej pozycji, której wyliczenie było wynikiem uwzględnienia wydatków i dochodów za poprzednie lata. Sąd uznał za niezasadne zarzuty dotyczące nieuwzględnienia przez organ pomocy udzielanej skarżącej przez syna, T. B., w roku 2001 oraz częściowo 2000, w wysokości po 500zł miesięcznie. W sposób logicznie uzasadniony, pozytywne ustalenie okoliczności, że syn skarżącej partycypował we wskazanym zakresie w jej kosztach utrzymania, organy uzależniły od ustalenia, że w analizowanym okresie T. B. w ogóle uzyskał dochody pozwalające na przekazywanie skarżącej rocznie kwoty 6000zł. W oparciu o tę zasadę uznano, że w 2000 roku, osiągnąwszy dochód w wysokości 1.411,60zł, T. B. nie mógł przekazać skarżącej wyższej, niż wskazana, kwoty. W 2001 roku syn skarżącej nie wykazał żadnych dochodów a w roku 2002 i 2004 w prowadzonej działalności poniósł stratę. Ponieważ przesłuchany w charakterze świadka, syn skarżącej wskazywał, że przekazywane środki pochodziły z wynagrodzenia lub dochodów z działalności gospodarczej (nie powoływał się na pomoc od rodziny) przy jednoczesnym braku jakichkolwiek innych dowodów potwierdzających przekazywane środki, organy miały podstawy do uznania, że T. B. partycypował we wskazanej wysokości w kosztach utrzymania skarżącej. Twierdzenia skarżącej, że przekazywał on środki, które stanowiły zapasy finansowe zgromadzone w poprzednich latach, tudzież wsparcie pozyskane od żony i teściowej, pozostają gołosłownym twierdzeniem skarżącej. Wątpliwym w świetle zasad doświadczenia życiowego a nieuprawdopodobnione żadnym dodatkowymi argumentami, które pozwalałyby uznać takie działania. Podobnie za nieuzasadniony Sąd uznał zarzut skargi, że organy miały obowiązek uwzględnić pomoc finansową, jaką skarżąca uzyskała ze strony nieżyjących już rodziców, G. L. i W. L., w łącznej kwocie 55.000zł (25.000zł od matki i 30.000zł od ojca) albowiem zwyczaj taki nie wymaga dowodzenia. Wbrew twierdzeniom skarżącej okoliczność ta nie została w żaden sposób wykazana a istniejące w tym zakresie obyczaje nie mają na tyle powszechnego charakteru, który pozwoliłby organom na przyjęcie, że w każdej sytuacji występuje tego typu pomoc, bez dodatkowego dowodzenia. Stąd obowiązkiem skarżącej było przedstawienie jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie uzyskania pomocy od rodziców, wykazujących także na wysokość tej pomocy – zasadnie organy uznały gołosłowne powołanie się na ogólny zwyczaj za niewystarczające uzasadnienie do ustalenia, że pomoc w takiej wysokości rzeczywiście została skarżącej udzielona. Podniesiony na rozprawie zarzut nieprawidłowego zestawienia środków zgromadzonych na rachunku bankowym na dzień 31 grudnia 2001r na str 15 decyzji I instancji (podniesiony także w odwołaniu) nie jest zasadny i nie podważa prawidłowości sporządzonego zestawienia. Kwestionowany zapis dotyczy wydatków w roku 2002 – organ ustalił, że za cały ten rok skarżąca założyła lokaty na kwotę 70.000zł, co było niewątpliwie wydatkiem, jednakże okoliczność, że zlikwidowała w tym okresie lokaty na kwotę 63.000zł oznacza, że na ten "wydatek" w 2002r ostatecznie musiała przeznaczyć tylko 7.000zł. Ta ostatnia kwota stanowiła przychód w kolejnym roku w związku z likwidacją lokaty. Za zasadny uznał Sąd natomiast zarzut nieprawidłowego rozliczenia dochodów z działalności gospodarczej męża skarżącej na dzień ustania ustawowej wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami w dniu 11 grudnia 2003r. Zobowiązania, które powstały do tego momentu są wspólne, bez względu na to, kiedy zostały uregulowane, przy czym istotny jest efekt ekonomiczny przedmiotowej działalności na ten moment. Organy w tym zakresie wykorzystały materiały z postępowania podatkowego przeprowadzonego u męża skarżącej w zakresie podatku dochodowego za 2003r. włączając do akt sprawy niniejszego postępowania protokół kontroli, kopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz decyzję wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003r wobec M. B.. Uchylając pierwszą decyzję organu podatkowego wydaną w tej sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wskazał na konieczność uwzględnienia w analizie roku 2003 okoliczności, że uzyskane przychody i poniesione koszty działalności gospodarczej do momentu zmiany ustroju majątkowego, stanowiły majątek wspólny. W odpowiedzi na to organ na karcie 70 (194)akt zestawił przychody i wydatki M. B. zakresie prowadzonej działalności gospodarczej w 2003r do dnia 10 grudnia 2003r. Z przedmiotowego zestawienia wynika, że przychód wyniósł 71.380,36zł a koszty 147.162,60zł. Z kolei z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] czerwca 2005r, umarzającej postępowanie wobec stwierdzenia prawidłowości rozliczenia dokonanego przez samego podatnika, wynika (w ślad za rozliczeniem PIT-36), że w roku 2003 wystąpił dochód w wysokości 1.068,25zł. W treści zaskarżonej decyzji nie ma szerszego wywodu na okoliczność rozliczenia działalności gospodarczej męża skarżącej, a sama skarżąca podnosi, że nastąpiło to w sposób nieprawidłowy. Mając na uwadze, że organ dokonując rozliczenia na moment ustania ustawowej wspólności ustalił stratę, która po 20 dniach grudnia 2003r przekształciła się w dochód, zarzuty skargi wydają się uzasadnione, szczególnie, że ustalenia w tym zakresie w zaskarżonej decyzji opisane zostały bardzo ogólnikowo, nie poddając się tym samym kontroli sądowej. Ustalenia faktyczne, co do wysokości dochodów pozyskanych przez skarżącą z działalności gospodarczej męża do momentu zniesienia ustawowej wspólności majątkowej, rozumianych jako kategoria ekonomiczna a nie podatkowa, organ musi poczynić ponownie, albowiem obecne ustalenia w tym zakresie nie są wystarczające dla rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjaśnienie, czy i w jakiej wysokości skarżąca pozyskała z tego źródła dochody, które ukształtowały jej sytuację majątkową tuż przed analizowanym rokiem 2005 jest konieczne dla dokonania prawidłowego wyliczenia podatku w zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 152 tej ustawy określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził od organu na rzecz strony kwotę 2845zł tytułem zwrotu kosztów postępowania ( suma uiszczonego wpisu w kwocie 445zł i kosztów zastępstwa w wysokości 2400zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło